content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Nhật kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Hà Nội của Cẩm Thơ (Chu Cẩm Thơ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


04.02.2017 Lần đầu tôi đi suối Yến. Dòng suối trong tưởng tượng của tôi có lúc nên thơ

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

04.02.2017

Lần đầu tôi đi suối Yến. Dòng suối trong tưởng tượng của tôi có lúc nên thơ như chuyến du xuân của cô gái 15 đi chơi chùa Hương mà thi thoảng tôi ngâm nga hát, có lúc lại đông nghìn nghịt, tấp nập hơn cả bến Ninh Kiều trong các bản tin thời sự.

Nay trời vừa tạnh mưa, những khoảng xanh xanh lộ ra từ vết rách của mây trời khiến tất cả rạng rỡ.

Ngay cả trên khuôn mặt của những khách du xuân, vẻ lo lắng vì mưa nay đã hết. Chỉ còn nét tươi vui sẵn sàng đón một hành trình vui vẻ.

Mùa xuân, và cơn mưa đã làm suối Yến có đủ nước xanh lục dẫn đò xuôi ngược. Trên bến dưới thuyền, vẻ tấp nập chẳng có nét gì của thương lái bến Ninh Kiều. Sự thành kính nơi đất Phật khiến cả người lái đò và chúng tôi có nét trầm tư. Những cô gái trẻ miệng đỏ thắm với nụ cười duyên e lệ trong gió. Thế mà chỉ câu ca xuân thì cũng bừng tỉnh tỏa hết nét thanh xuân. Những anh chàng bị quyến rũ bởi sự tự tin ấy, quờ tay qua thuyền tính làm quen.

Dòng Yến râm ran câu chuyện đầu xuân. Ven bờ, những rặng trúc, rặng dừa nước nho nhỏ, xơ xơ. Đôi con vịt rủ nhau vào đấy. Có hang Sơn Thủy Hữu Tình. Ai hò hẹn, ai trao duyên. Trăm con mắt đổ vào nơi ấy. Tiếng vịt càng cạc và lấp ló bông sung, hồng hồng.

Dòng Yến sôi động. Tiếng cười về câu chuyện năm xưa. Câu chuyện hôm qua để chuẩn bị về nơi đất Phật. Rặng núi xanh hiện dần ra. Không có vẻ hùng vĩ. Mà là yên bình. Mà là nên thơ. Vẫn còn mướt láng nước của cơn mưa buổi sớm. Ánh bình minh lên, le lói tia sáng qua những đỉnh thiêng.

Nghe nói mỗi năm dòng Yến chở khoảng 8 triệu người đi trẩy hội chùa Hương. Người ta vẫn cấy xen lúa, đặt nơi an nghỉ của người thân ở hai bên bờ sông Yến. Người già, người trẻ biết bao lần soi mình trên dòng nước này. Có trong trẻo. Có xanh sẫm màu trời. Và tiếng mái chèo bì bõm không bị mất đi trong tiếng cười rộn rã. Dòng Yến lạ kỳ thế! Lần đầu xuôi trên đây, quờ tay, có một làn nước mùa xuân trong lành mát rượi.

(Hà Nội của Cẩm Thơ, Chu Cẩm Thơ, NXB Văn học, 2024, tr.60-62

Câu 1

Tính xác thực của việc ghi chép hằng ngày được thể hiện ở những yếu tố nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những yếu tố có thể xác định, kiểm chứng trong văn bản như thời gian, địa điểm, sự việc, con người và những chi tiết được người viết trực tiếp quan sát, trải nghiệm.

Lời giải chi tiết

- Thời gian, không gian cụ thể: Đầu đề ghi rõ "04.02.2017", địa danh "suối Yến", "chùa Hương".

- Sự việc, chi tiết chân thực: Tả cảnh sau mưa, cảnh người đi du xuân, tiếng vịt, rặng trúc, dừa nước, số liệu cụ thể "8 triệu người".

Giải thích:

Những mốc thời gian, địa danh và chi tiết cụ thể cho thấy người viết ghi lại những gì mình trực tiếp chứng kiến, trải nghiệm trong chuyến đi.

Mở rộng

Tính phi hư cấu trong kí:

- Là cách phản ánh hiện thực theo nguyên tắc đề cao tính xác thực

- Bằng cách “gọi thẳng tên và miêu tả càng chính xác càng tốt những con người và sự kiện có thực”

- Đặc biệt là đối với các chi tiết, sự kiện mang thông tin xác định, có thể kiểm chứng (gọi là “thành phần xác định”) như:

+ Tên tuổi, lai lịch, ngoại hình, nguồn gốc gia đình, ngọn nguồn văn hoá, quan hệ gia đình – xã hội,… của nhân vật

+ Thời gian, không gian, địa điểm,… thuộc bối cảnh của câu chuyện hay diễn biến của sự việc

Link tham khảo Tính phi hư cấu và hư cấu trong kí

Câu 2

Liệt kê các chi tiết, hình ảnh miêu tả vẻ đẹp của dòng suối Yến.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm và liệt kê những từ ngữ, hình ảnh trực tiếp khắc họa màu sắc, cảnh vật, không gian và dòng nước suối Yến.

Lời giải chi tiết

- “xanh lục dẫn đò xuôi ngược”.

- “Trên bến dưới thuyền”

- “Dòng Yến râm ran câu chuyện đầu xuân”.

- “Dòng Yến sôi động”

- “Dòng Yến lạ kỳ”, “làn nước mùa xuân trong lành mát rượi”.

- “rặng trúc, rặng dừa nước”, “hang Sơn Thủy Hữu Tình”.

Giải thích:

Các hình ảnh trên làm hiện lên suối Yến với vẻ đẹp trong trẻo, xanh tươi, yên bình, nên thơ và giàu sức sống trong không gian mùa xuân.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Nêu tác dụng của việc sử dụng ngôi thứ nhất trong đoạn nhật kí.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích vai trò của nhân vật “tôi” trong việc bộc lộ cảm xúc

Lời giải chi tiết

- Tăng tính chân thực, khách quan vì người viết là người trực tiếp trải nghiệm.

- Tạo sự gần gũi, thân mật giữa người viết và người đọc.

- Làm nổi bật tính chất nhật kí: ghi chép cá nhân, chủ quan nhưng chân thực.

Giải thích:

Ngay từ câu “Lần đầu tôi đi suối Yến”, người viết đã xác định mình là người trực tiếp trải nghiệm; những chi tiết như “tôi ngâm nga hát”, “lần đầu xuôi trên đây” càng làm rõ điều đó.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể 

Câu 4

Chi tiết "Dòng suối trong tưởng tượng của tôi có lúc nên thơ như chuyến du xuân của cô gái 15 đi chơi chùa Hương mà thi thoảng tôi ngâm nga hát, có lúc lại đông nghìn nghịt, tấp nập hơn cả bến Ninh Kiều trong các bản tin thời sự" có ý nghĩa như thế nào trong việc thể hiện nội dung của đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các hình ảnh so sánh trong chi tiết, đồng thời đặt chúng trong mối quan hệ với những gì người viết thực sự cảm nhận về suối Yến ở các phần sau. 

Lời giải chi tiết

- Chi tiết thể hiện sự đối lập giữa tưởng tượng và thực tế của người viết trước khi đến suối Yến.

- Vừa gợi vẻ đẹp lãng mạn, thơ mộng gắn với ca dao, tín ngưỡng chùa Hương; vừa gợi sự nhộn nhịp, đông vui gắn với bến Ninh Kiều

- Làm nổi bật chủ đề của đoạn trích: Suối Yến hiện lên vừa thiêng liêng, thành kính, vừa đời thường, tấp nập trong không khí lễ hội đầu xuân.

Giải thích:

Những nét tưởng tượng ban đầu được thực tế chuyến đi làm rõ hơn: suối Yến thực sự “tấp nập”, nhưng đồng thời “yên bình”, “nên thơ”, mang “vẻ thành kính nơi đất Phật”. Vì vậy, chi tiết mở đầu giúp định hướng cảm nhận của người đọc về vẻ đẹp nhiều sắc thái của dòng Yến.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 5

Tư tưởng, tình cảm gì của người viết được thể hiện trong đoạn trích có ý nghĩa như thế nào đến cuộc sống hiện nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định tư tưởng, tình cảm của tác giả qua văn bản

- Liên hệ ý nghĩa với cuộc sống đương đại.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Đoạn trích thể hiện tình yêu thiên nhiên, lòng trân trọng văn hóa tâm linh của người viết. Qua những dòng nhật kí về suối Yến mùa lễ hội, tác giả đã khắc họa không gian vừa nên thơ vừa tấp nập, nơi con người tìm về sự thanh tịnh giữa chốn tâm linh. Tư tưởng ấy có ý nghĩa sâu sắc với cuộc sống hiện đại, khi nhịp sống công nghiệp hóa khiến con người dễ lãng quên những giá trị truyền thống. Đoạn trích như một lời nhắn nhủ: hãy trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên, sống chậm để cảm nhận, và gìn giữ những nét đẹp văn hóa của dân tộc trong dòng chảy hội nhập.

Giải thích:

Tình cảm ấy thể hiện rõ qua những lời miêu tả đầy yêu mến (“yên bình”, “nên thơ”, “những đỉnh thiêng”, “Dòng Yến lạ kỳ thế!”) và cảm nhận về “làn nước mùa xuân trong lành mát rượi”. Người viết trân trọng không gian văn hóa, tâm linh của chùa Hương.

Mở rộng

Tư tưởng là sự nhận thức, lí giải của nhà văn về đời sống, được bộc lộ qua cách lựa chọn để tài, tổ chức hình tượng, sử dụng ngôn từ trong tác phẩm,... Tư tưởng được biểu hiện qua hai bình diện: sự lí giải chủ đề và cảm hứng. Sự lí giải chủ để là lập trường, quan điểm mà dựa trên đó nhà văn cắt nghĩa các tình huống, sự kiện, nhân vật,...

Link tham khảo Tư tưởng của tác phẩm văn học


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt