200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Đất quên (Nguyễn Huy Thiệp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Lò Văn Pành là ông già nổi tiếng ở bản Hua Tát. Hơn tám mươi tuổi, hàm răng của ông vẫn còn đều tăm tắp như răng chàng trai mười bảy tuổi.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Đất quên (Nguyễn Huy Thiệp)

Lò Văn Pành là ông già nổi tiếng ở bản Hua Tát. Hơn tám mươi tuổi, hàm răng của ông vẫn còn đều tăm tắp như răng chàng trai mười bảy tuổi. Cối đá giã gạo, ông dùng một tay cử lên như bỡn. ông làm bằng ba người khác. Uống rượu cũng vậy, sức ông có thể chấp nổi muôn người. Tráng đinh trong bản Hua Tát nhìn ông kiêng nể. Ông Pành có ba vợ, tám đứa con và khoảng ba chục đứa cháu. Họ sống hòa thuận và khá sung túc. Gia đình cũng giống như những lò than, các cục than có sức tỏa ẩm cho nhau nhưng rồi sau đó lại thiêu đốt nhau. Gia đình nào mà chẳng thế? Sẽ không có chuyện gì xảy ra nếu như ông Pành chỉ sống quanh quẩn ở trong thung lũng Hua Tát. Nhưng đùng một cái, ông bỗng nảy sinh ý định đi về Mường Lưm mua trâu. Thực ra nếu chỉ mua trâu chẳng phải vất vả nhiều đến thế, chỉ cần sang bản Chi, bản Mạt, ông Pành có thể mua được những con trâu cày hạng nhất. Nhưng Mường Lưm là nơi thời trẻ ông Pành ở đó. Ký ức xa xưa sống dậy trong ông.

Mường Lưm là vùng đất xa xôi hẻo lánh tận cuối Châu Yên. Tiếng Thái Mường Lưm nghĩa là đất quên. ở đây có những khu rừng nguyên sinh từ thời thượng cổ, cây cối bạt ngàn, chim thú nhiều vô kể. Hôm ấy, ông Pành cưỡi ngựa đến gần Mường Lưm thì trời đã tối. Một cơn mưa đá dữ dội ập đến. Ông Pành nhìn quanh xem có chỗ nào trú được nhưng chỉ mênh mông rặt đồi cỏ gianh lá sắc như dao. Đá ở trên cao ào ào trút xuống. Con ngựa sợ hãi không chịu đi nữa, miệng nó hý vang, móng cào xuống đất. Ông Pành nhảy vội xuống ngựa, miệng chửi rủa, ông chưa bao giờ thấy trận mưa nào dữ dội đến thế. Gió to quá, những giọt mưa đá quất vào người ông đau điếng. Đêm dần ập xuống, sấm sét rền vang làm đất rung chuyển, con ngựa dứt đứt dây cương chạy vụt xuống đồi. ông Pành định đuổi theo thì bỗng nhiên thấy có bóng đen nhỏ chạy về phía minh. ông định thần lại. Đấy là cô gái đi làm nương về, gặp mưa bất thần, nàng sợ hãi vừa chạy vừa ngã, luôn miệng kêu trời. Gặp ông Pành, nàng kiệt sức ngã quỵ vào tay ông.

Mưa như trút, những cục đá văng như đạn ghém. ông Pành đứng lom khom che chở cho cô gái, cô gái úp mặt vào hai bàn tay, toàn thân run rẩy. Cô tựa vào bộ ngực trần vạm vỡ của ông tin cậy. ông Pành an ủi:

- Đừng sợ...đừng sợ...Cơn giận của Then sẽ qua đi thôi...

Họ đứng như thế giữa đồi cỏ gianh, xung quanh mưa đá sấm rền. ông Pành ngợp trong diệu huyền. Cả cuộc đời từng trải của ông, ông chưa bao giờ có cảm giác ấy. ông biết đây chính là điều ông vẫn hằng khao khát mong tìm. Hơn cả tình yêu, hơn cả những người phụ nữ mà ông đã gặp, cảm giác này như là hạnh phúc.

Khi trời mưa tạnh thì trên cao bắt đầu le lói một thứ ánh hồng mờ ảo. Cô gái ngượng ngập rút tay ra khỏi bàn tay ông Pành. ông chưa bao giờ thấy ai lại đẹp như vậy. Nàng vùng chạy. ông luống cuống đuổi theo, vấp ngã nhưng rồi cuối cùng ông nắm được tay nàng.

- Em tên là gì? – Ông hỏi. – Ngày mai ta đến cầu hôn... Em có bằng lòng ta không? Cô gái bối rối, mãi sau nàng mới ấp úng:

- Em là Muôn... Ở bản Mường Lưm...

Nàng đẩy ông ra rồi chạy xuống đồi, đôi bắp chân trắng nõn nà. ông Pành ngồi thụp xuống đất, mồ hôi vã ra, bủn rủn. Một niềm sung sướng tràn ngập lòng ông. ông nằm vật ra giữa đám cỏ gianh ướt sũng, mặc cho những con kiến đen to tướng bò lung tung trên tấm ngực trần. ông thiếp đi cho đến lúc con ngựa tinh khôn tìm thấy ông, lấy cái miệng nóng hổi nhay nhay vào cái tai to, có những chùm lông đen loăn xoăn của ông để lôi dậy.

Trưa hôm sau, ông Pành dắt ngựa vào bản tìm đến nhà Muôn. ông quỳ xuống, chồng cả đống bạc hoa xòe dự định mua trâu cho ông bố Muôn. Biết lời cầu xin của khách, bố Muôn cười vang, ông gọi vợ con và dân bản đến. Mọi người cười cợt bàn tán. Ông Pành vẫn cứ trơ trơ giữa lời nhạo báng sắc tựa dao chích. Muôn nấp sau khe cửa nhìn ra. Nàng thấy hay hay và thấy câu chuyện còn có vẻ buồn cười nữa. Quả thật, nàng đã quên khuấy đi cơn mưa đá đêm qua, những giọt nước mắt và cuộc gặp gỡ trên đồi.

Một mực khăng khăng, ông Pành nhắc đi nhắc lại những lời cầu hôn. Thực quá đáng, mọi người không thể còn cười được nữa. Cuối cùng, bố Muôn đành phải đặt ra điều kiện:

- Thôi được, ông muốn làm rể tôi thì ông ở đây làm sao hạ được cây gỗ lim to nhất ở đỉnh Phu Lương mang về. Cây gỗ ấy sau này sẽ là căn nhà của ông và con Muôn đấy...

Mọi người lại cười phá lên. Không ai ở đây không biết cây gỗ lim ấy, vòng gốc của cây gỗ lim tám người đứng ôm không xuể. Nó mọc trên đỉnh núi đá vôi cao đến nỗi đứng ở trên ấy nhìn xuống thì bản Mường Lưm chỉ bé như mái nhà sàn.

- Được! Xin ông hãy giữ lấy lời! – ông Pành trả lời như dao chém đá.

Người ta đồn rằng hôm sau ông Pành leo lên đỉnh núi, bập được nhát rìu đầu tiên vào gốc cây lim thì ông kiệt sức. ông chết vì bị vỡ tim.

Đám tang ông Pành, Muôn không đi đưa. Hôm ấy nàng bận đi chợ Yên Châu xem đám chọi gà. Chiều về nàng cũng gặp mưa, nhưng mà lần này trời không mưa đá.

Câu 1

Xác định thời gian và không gian nghệ thuật trong truyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các yếu tố của truyện ngắn: thời gian nghệ thuật, không gian nghệ thuật.

- Đọc kĩ văn bản, chú ý các chi tiết chỉ thời gian, địa điểm, bối cảnh diễn ra câu chuyện

Lời giải chi tiết

- Thời gian nghệ thuật: Từ buổi chiều đi mua trâu đến khi ông Pành mất (đây là khoảng thời gian những ngày cuối đời của ông Pành)

- Không gian nghệ thuật: Chủ yếu được miêu tả ở bản Mường Lưm (mảnh đất quên).

Giải thích:

Câu 2

Mường Lưm là mảnh đất có ý nghĩa như thế nào đối với ông Pành?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc và phân tích các chi tiết liên quan đến Mường Lưm.

- Xác định mối quan hệ giữa không gian ấy với tâm trạng, số phận nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Mường Lưm có ý nghĩa đặc biệt đối với ông Pành:

+ Là vùng đất gắn với tuổi trẻ và ký ức xa xưa của ông.

+ Là nơi đánh thức những khát vọng, cảm xúc mãnh liệt đã ngủ quên trong con người già nua của ông.

+ Là nơi ông gặp Muôn và trải qua cảm giác “hạnh phúc” thiêng liêng, mãnh liệt nhất đời mình.

+ Đồng thời cũng là nơi kết thúc cuộc đời ông trong bi kịch khát vọng không thành.

Giải thích: Mường Lưm không chỉ là một địa danh mà còn là “miền đất của ký ức”, nơi con người đối diện với những khát vọng sâu kín nhất của bản thân.

Câu 3

Chỉ ra tình huống truyện. Tác dụng của việc xây dựng tình huống đó

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về tình huống truyện trong truyện ngắn.

- Xác định sự kiện đặc biệt làm thay đổi số phận, tâm lí nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Tình huống truyện: Ông Pành trong chuyến trở về Mường Lưm đã gặp cô gái tên Muôn giữa cơn mưa đá dữ dội. Cuộc gặp gỡ bất ngờ ấy khiến ông nảy sinh khát vọng tình yêu mãnh liệt và quyết tâm cưới Muôn, chấp nhận thử thách chặt cây lim khổng lồ rồi chết vì kiệt sức.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật diễn biến tâm lí và khát vọng mãnh liệt của ông Pành.

+Khắc họa bi kịch của con người khi theo đuổi những điều vượt quá giới hạn đời mình.

+ Góp phần thể hiện tư tưởng nhân sinh: con người dù già nua vẫn luôn khát khao yêu thương, hạnh phúc.

Câu 4

Nhận xét của anh/chị về quyết định chấp nhận thử thách “chặt cây gỗ lim to nhất trên đỉnh Phu Lương” của ông Pành.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích hành động, tính cách nhân vật.

- Đưa ra nhận xét trên nhiều phương diện: tích cực và hạn chế.

Lời giải chi tiết

Quyết định của ông Pành chấp nhận thách thức “chặt cây gỗ lim to nhất trên đỉnh Phu Lương” là một biểu hiện của lòng dũng cảm và quyết tâm. Tuy nhiên, quyết định này cũng mang tính rủi ro và không cần thiết, khiến ông phải đối mặt với nguy hiểm và cuối cùng làm mất mạng. Đây là một hành động dũng cảm, thể hiện sự kiên định, khao khát tận cùng của hạnh phúc. Cho nên dù phải đối diện với hiểm nguy, với cái chết thì đó cũng là hành trình đến với hạnh phúc của ông Pành.

Câu 5

Nhan đề “Đất quên” có liên quan đến các chi tiết nào trong truyện? Nhan đề gợi cho anh/chị những suy nghĩ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích ý nghĩa nhan đề trong mối liên hệ với nội dung truyện.

- Khái quát thông điệp tư tưởng của tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

+ Mường Lưm có nghĩa là đất quên.

+ Trước cái chết của ông Pành, Muôn vẫn đi chợ Yên Châu.

– Ý nghĩa nhan đề:

+ Mảnh đất Mường Lưm (Đất quên) nhưng đối với ông Pành là mảnh đất của nỗi nhớ, của những kí ức thời trai trẻ.

+ Cuộc gặp gỡ của Muôn và ông Pành => Đối với ông Pành là định mệnh là dấu ấn khó phai; nhưng đối với Muôn đã tan chảy trong trí nhớ không còn chút hoài niệm bâng khuâng.

Tóm lại: Nhan đề “Đất quên” trong truyện liên quan đến Mường Lưm, một vùng đất hẻo lánh và xa xôi, được gọi là “đất quên”. Nó tượng trưng cho quá khứ, những kỷ niệm bị lãng quên, nhưng lại quan trọng trong cuộc sống của các nhân vật. Nhan đề này gợi lên ý nghĩa về việc nhớ lại và chấp nhận quá khứ trong việc tạo dựng tương lai.

Đoạn văn tham khảo:

Nhan đề “Đất quên” mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Trước hết, đó là tên gọi khác của Mường Lưm - vùng đất xa xôi, hoang sơ nơi diễn ra câu chuyện tình bi kịch của ông Pành. Với ông Pành, Mường Lưm là miền đất của kí ức, của khát vọng yêu thương và hạnh phúc cuối đời. Cuộc gặp gỡ với Muôn trong đêm mưa đá trở thành dấu ấn thiêng liêng không thể quên đối với ông. Thế nhưng, với Muôn, tất cả chỉ như một chuyện thoáng qua rồi nhanh chóng chìm vào quên lãng. Chi tiết Muôn không đi đưa tang ông Pành mà vẫn thản nhiên đi chợ càng làm nổi bật sự đối lập ấy. Qua nhan đề “Đất quên”, Nguyễn Huy Thiệp gợi cho người đọc nhiều suy ngẫm về sự mong manh của tình yêu, về bi kịch cô đơn của con người và khát vọng được sống, được yêu thương đến tận cùng.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...