200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Gửi con từ đảo (Bình Nguyên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Bắc qua biển về là cây cầu đến nỗi nhớ con Cây cầu từ trái tim không bao giờ nghiêng trong gió bão

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

GỬI CON TỪ ĐẢO

Bắc qua biển về là cây cầu đến nỗi nhớ con

Cây cầu từ trái tim không bao giờ nghiêng trong gió bão

Khi chập chững biết đi

Mẹ sẽ dắt con bước lên cây cầu ra đảo

Lớn lên

Con sẽ hiểu vì sao trời xanh trong mắt bão

Con sẽ hiểu vì sao bố lại xa nhà

Sinh ra từ dải đất như vành trăng khuyết

Mẹ đắp cho con giấc mơ tròn

Mỗi ngày qua đi là mỗi ngày con bớt hồn nhiên

Để nhận biết từng đợt sóng ngoài kia mỗi sớm chiều ập đến

Khi một mình thức với đêm

Con sẽ biết trọng đêm cái gì không thể nhìn thấy được

Rồi những mầm cây dạy con biết làm cổ thụ

Những ngọn đèn dạy con biết sáng

Những cảnh chim dạy con biết mở con đường

Chiếc nôi ở cảnh đồng cỏ hạt gạo nuôi con

Ru giấc ngủ đầy trong mơ con biết làm Thánh Gióng

Con sẽ hiểu vì sao những hạt mầm mẹ thường gieo thẳng

Cây lớn rồi không ngã gió ven sông.

(Bình Nguyên, Báo Quân đội Nhân dân cuối tuần, 8/12/2024)

Chú thích: Nhà thơ Bình Nguyên, tên khai sinh là Nguyễn Đăng Hào, sinh năm 1959 ở tỉnh Ninh Bình. Thơ ông thể hiện tiếng nói của một tâm hồn đa cảm, trăn trở về quá khứ, đau đáu với quê hương đất nước, cội nguồn. Một số tập thơ tiêu biểu: Hoa Thảo Mộc, Trăng đợi, Đi về nơi không chữ, Lang thang trên giấy, Những ngọn gió đồng, Trăng hẹn một lần thu

Câu 1

Xác định thể thợ của văn bản trên.

Phương pháp giải

Căn cứ vào số tiếng, số dòng, cách gieo vần và ngắt nhịp để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt, không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu cố định về số câu, số chữ và vần.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Chỉ ra những điều người con được dạy trong khổ thơ số 3:

"Khi một mình thức với đêm

Con sẽ biết trong đêm cái gì không thể nhìn thấy được

Rồi những mầm cây dạy con biết làm cổ thụ

Những ngọn đèn dạy con biết sáng

Những cảnh chim dạy con biết mở con đường"

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong những dòng thơ sau:

"Lớn lên

Con sẽ hiểu vì sao trời xanh trong mắt bão

Con sẽ hiểu vì sao bố lại xa nhà"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định cấu trúc được lặp lại, sau đó nêu tác dụng về nhấn mạnh nội dung, cảm xúc và nhịp điệu.

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ lặp cấu trúc ("Con sẽ hiểu vì sao...") trong các dòng thơ có tác dụng:

- Nhấn mạnh sự trưởng thành, khám phá của người con khi lớn lên.

- Tạo nhịp điệu cân đối, giúp câu thơ trở nên nhịp nhàng, dễ nhớ.

- Tác giả gửi gắm thông điệp về sự trải nghiệm, thấu hiểu và lòng biết ơn với những hy sinh thầm lặng.

Giải thích:

Khi còn nhỏ, người con chưa thể hiểu hết những hi sinh của cha và những thử thách của cuộc sống. “Lớn lên”, con sẽ nhận ra ý nghĩa phía sau những điều ấy, từ đó biết trân trọng tình thân và những hi sinh thầm lặng.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Trong văn bản, hình ảnh "cây cầu từ trái tim không bao giờ nghiêng trong gió bão" có ý nghĩa gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của hình ảnh “cây cầu” trong mối liên hệ với các hình ảnh xung quanh, từ đó làm rõ giá trị biểu tượng.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh "cây cầu từ trái tim không bao giờ nghiêng trong gió bão" là một ẩn dụ đẹp, thể hiện tình yêu thương vững bền, sự kết nối tinh thần kiên định giữa người mẹ với người cha nơi đảo xa. "Cây cầu" tượng trưng cho sự gắn kết, nối liền khoảng cách không gian; "từ trái tim" nhấn mạnh nguồn cội của sự kết nối ấy là tình yêu, lòng thủy chung. Qua đó, hình ảnh này ca ngợi sức mạnh của tình cảm gia đình, lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng của những người lính biển đảo và người thân hậu phương.

Giải thích:

Hình ảnh “cây cầu” vốn có chức năng nối những khoảng cách, nhưng ở đây được xây bằng tình yêu thương nên không thể bị “gió bão” làm nghiêng đổ. Qua đó, tác giả làm nổi bật sức mạnh của tình thân và sự bền bỉ của hậu phương trong những năm tháng người lính làm nhiệm vụ nơi biển đảo.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ thông điệp của bài thơ, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 dòng) trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc tiếp nối và phát huy những giá trị mà các thế hệ đi trước đã dựng xây.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ những giá trị được các thế hệ trước vun đắp trong bài thơ, xác định trách nhiệm của thế hệ trẻ và nêu những việc làm cụ thể.

Lời giải chi tiết

Bài thơ Gửi con từ đảo gợi lên trong lòng người đọc hình ảnh thế hệ cha anh với những hy sinh thầm lặng, bền bỉ vì chủ quyền đất nước, và người mẹ ở hậu phương với tình yêu thương bền vững. Kế thừa những giá trị ấy, thế hệ trẻ hôm nay mang trong mình trách nhiệm tiếp nối và phát huy. Trách nhiệm ấy không phải là điều gì xa vời mà bắt đầu từ việc ý thức sâu sắc về lịch sử, về sự hy sinh của tiền nhân; từ việc nỗ lực học tập, rèn luyện để trở thành công dân có ích. Đó còn là việc chủ động, sáng tạo trong lao động, trong nghiên cứu khoa học để góp sức xây dựng một đất nước giàu mạnh, vững chắc. Và trên hết, là giữ vững tinh thần yêu nước, sẵn sàng bảo vệ từng tấc đất, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc. Mỗi hành động, mỗi lựa chọn của tuổi trẻ hôm nay chính là viên gạch nối dài thêm cây cầu vững chắc mà thế hệ trước đã dựng lên, hướng về một tương lai tươi sáng.

Giải thích:

Bài thơ nhắc đến sự hi sinh của người cha nơi đảo xa, tình yêu của người mẹ và những bài học được truyền lại cho thế hệ sau. Vì vậy, tiếp nối thế hệ đi trước, người trẻ cần ghi nhớ và biến lòng biết ơn thành hành động cụ thể trong học tập, lao động và trách nhiệm với Tổ quốc.