200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Truyện truyền kì - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trong năm Quang Thái đời nhà Trần, người ở Hóa Châu tên là Từ Thức, vì có phụ ấm được bổ làm tri huyện Tiên Du.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Trong năm Quang Thái đời nhà Trần, người ở Hóa Châu tên là Từ Thức, vì có phụ ấm được bổ làm tri huyện Tiên Du. Bên cạnh huyện có một tòa chùa danh tiếng, trong chùa trồng một cây mẫu đơn, đến kỳ hoa nở thì người các nơi đến xem đông rộn rịp, thành một đám hội xem hoa tưng bừng lắm. Tháng Hai năm Bính Tý (niên hiệu Quang Thái thứ chín (1396) đời nhà Trần), người ta thấy có cô con gái, tuổi độ mười sáu, phấn son điểm phớt, nhan sắc xinh đẹp tuyệt vời, đến hội ấy xem hoa. Cô gái vin một cành hoa, không may cành giòn mà gãy khấc, bị người coi hoa bắt giữ lại, ngày đã sắp tối vẫn không ai đến nhận. Từ Thức cũng có mặt ở đám hội, thấy vậy động lòng thương, nhân cởi tấm áo cừu gấm trắng, đưa vào tăng phòng để chuộc lỗi cho người con gái ấy. Mọi người đều khen quan huyện là một người hiền đức.

Song Từ Thức vốn tính hay rượu, thích đàn, ham thơ, mến cảnh, việc sổ sách bỏ ùn cả lại thường bị quan trên quở trách rằng:

- Thân phụ thầy làm đến đại thần mà thầy không làm nổi một chức tri huyện hay sao!

Từ than rằng:

- Ta không thể vì số lương năm đấu gạo đỏ mà buộc mình trong áng lợi danh. Âu là một mái chèo về, nước biếc non xanh vốn chẳng phụ gì ta đâu vậy.

Bèn cởi trả ấn tín, bỏ quan mà về. Vốn yêu cảnh hang động ở huyện Tống Sơn, nhân làm nhà tại đấy để ở. Thường dùng một thằng nhỏ đem một bầu rượu, một cây đàn đi theo, mình thì mang mấy quyển thơ của Đào Uyên Minh, hễ gặp chỗ nào thích ý thì hí hửng ngả rượu ra uống. Phàm những nơi nước tú non kì như núi Chích Trợ, động Lục Vân, sông Lãi, cửa Nga, không đâu không từng có những thơ đề vịnh.

(Trích Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên, Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.112-113)

Câu 1

Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản

- Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Giải thích:

Phương thức biểu đạt tự sự là cách dùng ngôn ngữ để kể lại một chuỗi sự việc có liên kết với nhau, tạo thành một cốt truyện hoàn chỉnh (có mở đầu, diễn biến và kết thúc) nhằm truyền tải thông điệp, khắc họa nhân vật hoặc bài học cuộc sống.

Câu 2

Theo đoạn trích, chức quan của nhân vật Từ Thức là gì?

Xem lời giải

Câu 3

Việc trả ấn tín, từ quan cho thấy Từ Thức có thái độ như thế nào với danh lợi?

Xem lời giải

Câu 4

Anh/Chị hiểu gì về tâm hồn nhân vật Từ Thức qua chi tiết chàng đề thơ vịnh cảnh ở nhiều nơi?

Xem lời giải

Câu 5

Theo anh/chị, hành động từ quan của Từ Thức mang tính tích cực hay tiêu cực? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đánh giá hành động từ quan của Từ Thức

- Lí giải lí do đánh giá

Lời giải chi tiết

- Tích cực:

+ Thể hiện cốt cách thanh cao, lòng tự trọng của một trí thức chân chính. Từ Thức không vì "năm đấu gạo đỏ" (bổng lộc, băm vất) mà chịu uốn gối khom lưng, luồn cúi nơi quan trường đầy rẫy bất công, gò bó.

+ Hành động từ quan thể hiện thái độ phản kháng gián tiếp, không hợp tác với hiện thực xã hội phong kiến đương thời khi triều đình bắt đầu suy vi (cuối thời Trần), quan lại trên quyền hống hách.

+ Giúp nhân vật sống thực với bản ngã, được tự do chan hòa với thiên nhiên và gìn giữ một tâm hồn trong sạch.

Đoạn văn tham khảo:

Hành động từ quan của Từ Thức trong tác phẩm mang đậm tư tưởng "lánh đục tìm trong" của tầng lớp trí thức trung đại và chủ yếu mang tính chất tích cực. Ở phương diện cá nhân, việc dám cởi trả ấn tín, từ bỏ bổng lộc "năm đấu gạo đỏ" cho thấy Từ Thức là một bậc chính nhân quân tử có lòng tự trọng cao ngời, quyết không chịu ép mình trong vòng danh lợi chật hẹp, tù túng. Trong bối cảnh xã hội nhà Trần giai đoạn cuối đầy nhiễu nhương, hành động từ quan ấy còn là lời phản kháng thầm lặng nhưng quyết liệt trước chốn quan trường hủ bại. Chàng chọn quay về với "nước biếc non xanh" để giữ trọn cốt cách thanh cao, bảo toàn một tâm hồn trong sạch không bị vẩn đục bởi bụi trần. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khắt khe hơn về trách nhiệm xã hội, hành động này cũng phảng phất sự bất lực, có phần né tránh thực tại và mang tính chất thụ động của các nhà nho thời bấy giờ trước những biến động của lịch sử. Dẫu vậy, đặt trong chỉnh thể câu chuyện, quyết định từ quan của Từ Thức vẫn là một biểu tượng đẹp cho khát vọng tự do và phong thái sống hiên ngang, không màng danh lợi.

Bình luận

Chia sẻ

Bình chọn:

4.9 trên 7 phiếu

Bài tiếp theo

Đọc hiểu Am cu ly xe (Thanh Tịnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Mới nghe qua tên am¹, tôi đã tưởng họ bông đùa. Nhưng không, người kể cho tôi nghe nói với giọng nghiêm chỉnh lắm.
Đọc hiểu Truyện hai thần hiếu đễ (Lê Thánh Tông) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Ở Sơn Bắc có Nguyễn Tử Khanh, cha mẹ mất sớm, chỉ có một người anh. Khi lớn tuổi, anh và chị dâu đều mất cả, để lại một cháu.
Đọc hiểu Chuyện Tướng Dạ Xoa (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Kẻ kỳ sĩ ở hạt Quốc Oai, họ Văn tên là Dĩ Thành tính tình hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc. Phàm những hoa yêu nguyệt quái, và dân thần lệ quỷ không được liệt vào tự điển, chàng đều coi thường không sợ hãi gì.
Đọc hiểu Người liệt nữ ở An Ấp (Đoàn Thị Điểm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Hoàng triều về đời niên hiệu Vĩnh Thịnh, đời Lê Dụ Tông có vị Tiến sĩ trẻ tên là Đinh Hoàn, hiệu Mặc Trai, người làng An Ấp, tỉnh Nghệ An), cha mẹ mất sớm
Đọc hiểu Chuyện tình ở Thanh Trì (Vũ Trinh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Trước khi nhắm mắt, nàng dặn cha: - Trong ngực con chắc có một vật lạ.
Đọc hiểu Chuyện con chó có nghĩa của một nhà nghèo (Phạm Quý Thích) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Ở chỗ dạy học, anh có nuôi một con chó già, sớm hôm chơi đùa với nó.