200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Gọi cho mẹ tuần một lần cũng được (Hồng Thanh Quang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Gọi cho mẹ, tuần một lần cũng được, Gọi chơi thôi, hỏi thăm mẹ thế nào...

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Gọi cho mẹ, tuần một lần cũng được,

Gọi chơi thôi, hỏi thăm mẹ thế nào...

Ở nhà mẹ, ngoài cửa, đông giá buốt,

Cửa nhà con, đang nhộn nhịp xuân trào...

Về thăm nhé, mẹ luôn luôn mừng đón,

Mẹ biết con đang bận rộn bao điều...

Mẹ biết lắm, nên chỉ cần chút ít,

Mẹ muốn con biết mẹ ngóng con nhiều...

Nếu con về, mẹ pha trà, nướng bánh,

Mẹ nhớ con thuở bé thích ăn chi...

Hiểu giùm mẹ, giờ mẹ hay tủi phận,

Lỡ con mình đã quên hẳn mình đi...

Về thăm nhé, mẹ không cần quà cáp,

Mọi thứ đủ dùng... Mẫu tử tình sâu...

Mẹ còn sống, thì con còn được bé,

Thấy điều này, phải tới những ngày sau...

Gọi cho mẹ, khi thu còn chưa hết,

Những ngày của đời, con ạ, rất mau qua...

Mai, tự sớm, lỡ đâu con muốn gọi,

Tuyết ngập trời... Mãi chả thấy ai thưa...

(Gọi cho mẹ tuần một lần cũng được, Hồng Thanh Quang )

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định thể loại

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do. Dấu hiệu nhận biết là số tiếng ở các dòng thơ không hoàn toàn cố định, cách ngắt nhịp linh hoạt, cách gieo vần không tuân theo khuôn mẫu chặt chẽ.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng khác nhau, nhịp thơ thay đổi theo mạch tâm sự và vần được gieo linh hoạt. Vì không bị ràng buộc bởi số tiếng, niêm luật và cách gieo vần cố định nên bài thơ thuộc thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định những từ ngữ mang nghĩa ẩn dụ ở khổ thơ thứ nhất

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc khổ thơ, chú ý những từ ngữ vốn chỉ sự vật, hiện tượng cụ thể nhưng được dùng để gợi một trạng thái, hoàn cảnh hoặc ý nghĩa khác.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ mang nghĩa ẩn dụ ở khổ thơ thứ nhất: "Đông giá buốt": Chỉ những ngày tháng cô đơn, lạnh lẽo của người mẹ khi con cái xa nhà. "Cửa nhà con, đang nhộn nhịp xuân trào": Ngụ ý cuộc sống của con cái đang tràn đầy niềm vui, sôi động, trái ngược với sự tĩnh lặng, đơn điệu của người mẹ ở nhà.

Giải thích:

“Đông giá buốt” gợi cái lạnh của sự cô quạnh, thiếu vắng con cái. Ngược lại, “xuân trào” gợi niềm vui, sự náo nhiệt và hạnh phúc trong cuộc sống của người con. Hai hình ảnh đặt cạnh nhau càng làm nổi bật sự khác biệt giữa hoàn cảnh của mẹ và con.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 3

Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của mẹ với con trong bài thơ

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định đặc điểm của hình thức lời tâm sự và phân tích tác dụng đối với việc thể hiện cảm xúc, nội dung của bài thơ.

Lời giải chi tiết

Hình thức lời tâm sự trực tiếp của mẹ với con tạo giọng điệu gần gũi, chân thành và giàu cảm xúc, giúp những nỗi nhớ mong, cô đơn, tủi phận và tình yêu thương của mẹ được bộc lộ tự nhiên. Qua đó, bài thơ làm nổi bật tình mẫu tử sâu nặng, đồng thời nhắc nhở người con biết quan tâm, yêu thương và dành thời gian cho mẹ.

Giải thích:

Những lời như “Về thăm nhé”, “Hiểu giùm mẹ”, “Gọi cho mẹ” mang dáng dấp lời nói đời thường, khiến người mẹ hiện lên như đang trực tiếp trò chuyện với con. Nhờ vậy, cảm xúc của mẹ trở nên chân thực, dễ chạm đến người đọc và làm nổi bật nỗi mong con rất đỗi giản dị mà sâu đậm.

Mở rộng

Lời tâm sự thường dùng khi chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ cá nhân với người thân, bạn bè.

Link tham khảo: Khái niệm lời tâm sự

Câu 4

Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình mẹ trong bài thơ

Xem lời giải

Phương pháp giải

Theo dõi cảm xúc của người mẹ từ đầu đến cuối bài thơ, xác định những cung bậc cảm xúc chính và trình tự vận động của chúng.

Lời giải chi tiết

Cảm xúc của người mẹ vận động từ nỗi nhớ mong, chờ đợi con, đến sự tủi thân, cô đơn khi con xa nhà, rồi chuyển sang niềm vui, hạnh phúc khi nghĩ đến cảnh con trở về. Cuối bài, cảm xúc lắng lại thành nỗi lo âu, xót xa trước sự ngắn ngủi của thời gian và nỗi sợ một ngày không còn cơ hội được nghe tiếng con.

Giải thích:

Ngay từ đầu, mẹ đã mong con gọi điện, về thăm nhà. Đến “giờ mẹ hay tủi phận”, nỗi nhớ chuyển thành sự cô đơn, chạnh lòng. Khi nghĩ đến con trở về, mẹ lại vui vẻ chuẩn bị trà, bánh và nhớ về con thuở nhỏ. Cuối cùng, câu hỏi “lỡ đâu con muốn gọi” nhưng “chả thấy ai thưa” khiến cảm xúc chuyển sang nỗi lo mất mát, qua đó làm nổi bật sự mong manh, ngắn ngủi của thời gian và tình mẫu tử.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Từ tâm trạng của người mẹ trong bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm nghĩa vụ của con cái đối với cha mẹ (trình bày khoảng 5 - 7 dòng)

Xem lời giải