200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Đi từ phía cổng làng (Nguyễn Văn Song) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi đi từ phía cổng làng Phía trong buông sợi tơ vàng bỏ quê Người làng tính nói lòng khê

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tôi đi từ phía cổng làng

Phía trong buông sợi tơ vàng bỏ quê

Người làng tính nói lòng khê

Rạ rơm ủ những câu thề lứa đôi

Tôi đi từ phía giếng khơi

Sợi gàu múc cả tiếng cười đằm sâu

Mẹ già đạm bạc áo nâu

Vớt trong đáy giếng một màu tóc mây

Tôi đi từ phía luống cày

Đất oằn xếp dáng cong gầy nắng thiêu

Mùa đi xuôi ngược trăm chiều

Bùn nâu vẫn nói những điều ông cha

Tôi đi về phía biển xa

Nghe con sóng hát lời ca rộng dài

Nhặt lên vỏ ốc áp tải

Bỗng nghe gà gáy ban mai phía làng

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Giải thích:

Các dòng thơ được tổ chức theo cặp 6 tiếng và 8 tiếng, có cách gieo vần đặc trưng của thể thơ lục bát.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Những hình ảnh nào được dùng để chỉ điểm xuất phát và đích đến của cuộc hành trình được miêu tả trong bài thơ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những hình ảnh được đặt sau các cụm từ “tôi đi từ phía” và “tôi đi về phía” để xác định điểm xuất phát và hướng đến của hành trình.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh chỉ điểm xuất phát là "cổng làng", "giếng khơi", "luống cày" và điểm đến là "biển xa".

Giải thích:

Đây đều là những không gian gắn với quê hương: cổng làng, giếng khơi, luống cày gợi quê nhà thân thuộc, còn “biển xa” mở ra không gian rộng lớn ở phía trước.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong những

câu thơ sau:

"Tôi đi từ phía giếng khơi

Sợi gàu múc cả tiếng cười đằm sâu

Mẹ già đạm bạc áo nâu

Vớt trong đáy giếng một màu tóc mây"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những từ ngữ diễn tả đặc điểm của âm thanh và màu sắc nhưng được cảm nhận bằng giác quan khác, sau đó làm rõ ý nghĩa của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác thể hiện sự kết nối giữa âm thanh và hình ảnh. "Sợi gàu múc cả tiếng cười đằm sâu" gợi lên cảm giác vui tươi, ấm áp từ tiếng cười, trong khi "màu tóc mây" tạo ra hình ảnh nhẹ nhàng, thanh thoát, thể hiện sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên.

Giải thích:

“Tiếng cười” vốn là âm thanh nhưng lại được gắn với hành động “múc”; “tóc” vốn là hình ảnh nhưng lại được cảm nhận qua “màu tóc mây”. Sự chuyển đổi cách cảm nhận khiến những âm thanh, hình ảnh quen thuộc của quê hương trở nên vừa thực vừa mang màu sắc kỉ niệm.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Theo anh chị âm thanh tiếng gà gáy trong câu cuối bài thơ có ý nghĩa gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đặt hình ảnh “tiếng gà gáy” trong mối liên hệ với hành trình từ quê nhà ra biển để giải thích ý nghĩa của âm thanh ở câu kết.

Lời giải chi tiết

Âm thanh tiếng gà gáy trong câu cuối biểu thị sự trở về, kết nối với quê hương, nhắc nhở về cuộc sống bình dị và truyền thống.

Giải thích:

Đứng giữa không gian biển rộng lớn, nhân vật trữ tình bất ngờ nghe “gà gáy ban mai phía làng”. Âm thanh quen thuộc ấy kéo người đi xa trở về với không gian làng quê, tạo nên sự kết nối giữa hiện tại và cội nguồn.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Bài thơ gợi cho anh chị suy nghĩ gì về ảnh hưởng của cội nguồn truyền thống đối với những con người?

Xem lời giải