200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Nghị luận xã hội - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Những thách thức của toàn cầu hóa đối với bảo tồn văn hóa (Bùi Hoài Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Toàn cầu hóa là một xu thế tất yếu, một dòng chảy lớn cuốn theo các luồng tư tưởng, sản phẩm, phong cách sống và hệ giá trị từ khắp nơi trên thế giới.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG THÁCH THỨC CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐỐI VỚI BẢO TỒN VĂN HÓA

[1] Toàn cầu hóa là một xu thế tất yếu, một dòng chảy lớn cuốn theo các luồng tư tưởng, sản phẩm, phong cách sống và hệ giá trị từ khắp nơi trên thế giới. Nó mang lại cho nhân loại nhiều cơ hội phát triển vượt bậc, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, công nghệ và giao lưu quốc tế. Nhưng đồng thời, toàn cầu hóa cũng đặt ra những thách thức lớn lao, đặc biệt với các quốc gia đang tìm cách gìn giữ bản sắc văn hóa trong thế giới phẳng. Và với một dân tộc có chiều sâu văn hóa như Việt Nam, với một thế hệ trẻ đang sống trong guồng quay hội nhập, những thách thức ấy trở nên phức tạp, đa tầng và nhiều chiều hơn bao giờ hết.

[2] Thách thức đầu tiên, và cũng là sâu sắc nhất, chính là sự xâm nhập mạnh mẽ của các giá trị ngoại lai, làm lu mờ bản sắc dân tộc. Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, văn hóa không còn bị giới hạn bởi biên giới quốc gia. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh kết nối internet, người trẻ có thể tiếp cận ngay lập tức với âm nhạc US-UK, phim ảnh Hàn Quốc, thời trang Nhật Bản, ẩm thực Trung Hoa, lối sống phương Tây... Những sản phẩm ấy thường được sản xuất chuyên nghiệp, truyền thông mạnh mẽ, bắt kịp thị hiếu và thị trường, nên dễ dàng chinh phục giới trẻ. Trong khi đó, các sản phẩm văn hóa nội địa – nhất là những giá trị truyền thống - lại chưa có hình thức thể hiện hấp dẫn, chưa có chiến lược lan tỏa hiện đại, nên nhanh chóng bị lép vế.

[3] Không hiếm bạn trẻ thuộc làu các bộ truyện tranh Nhật Bản, các dòng nhạc quốc tế, những show truyền hình Hàn Quốc, nhưng lại không thể hát trọn vẹn một bài dân ca của quê hương, không nhận diện được các biểu tượng văn hóa Việt, hoặc không nhớ rõ Tết Nguyên đán có những phong tục gì. Trong sự "thất thế" ấy, văn hóa truyền thống đang bị đẩy lùi ra sau, chỉ còn tồn tại trong các lễ hội theo mùa, những tiết học giáo dục công dân, hoặc trong các bảo tàng và di tích – nơi mà giới trẻ thường ít lui tới.

[4] Thách thức thứ hai đến từ chính những chuyển động của truyền thông và mạng xã hội. Trong thời đại số, ai nắm được kênh truyền thông, người đó kiểm soát được thị hiếu và xu hướng. Mỗi ngày, thanh niên tiếp nhận hàng trăm video giải trí, tin tức, trào lưu từ khắp thế giới. Họ bị cuốn theo những xu hướng "viral", đôi khi rất nhất thời và vô thưởng vô phạt, đôi khi lại có tác động định hướng mạnh mẽ tới lối sống, thị hiếu và hệ giá trị. Nếu văn hóa dân tộc không được đưa vào "dòng chảy chủ lưu" của mạng xã hội, không trở thành nội dung phổ biến trong hệ sinh thái số, thì nguy cơ bị quên lãng, bị thay thế là điều không thể tránh khỏi.

[5] Thách thức thứ ba, và cũng là điều chúng ta cần đặc biệt lưu tâm, đó là sự đứt gãy trong truyền thừa các giá trị truyền thống giữa các thế hệ. Trong quá khứ, văn hóa dân tộc được duy trì thông qua đời sống làng xã, qua những câu chuyện ông bà kể lại, qua những lễ hội được tổ chức thường xuyên trong cộng đồng. Nhưng ngày nay, nhịp sống đô thị hóa, cơ cấu gia đình thu hẹp, thời gian dành cho văn hóa cộng đồng ngày càng ít đi. Thanh niên sống trong môi trường học tập và làm việc gấp gáp, chịu ảnh hưởng mạnh từ cá nhân hóa, từ thế giới ảo, nên ít có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các "người mang văn hóa" – tức là các nghệ nhân, thầy giáo, già làng, nhà nghiên cứu – những người nắm giữ tinh hoa truyền thống. [...]

(Trích Thế hệ mang sứ mệnh "vừa giữ lửa vừa thắp sáng", Bùi Hoài Sơn, https://special.nhandan.vn)

Câu 1

Vấn đề chính được bàn luận trong văn bản trên là gì?

Phương pháp giải

- Đọc nhan đề và đoạn mở đầu để xác định vấn đề nghị luận.

- Căn cứ vào từ khóa lặp lại nhiều lần trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Văn bản bàn luận về những thách thức của toàn cầu hóa đối với việc bảo tồn và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đặc biệt đối với thế hệ trẻ Việt Nam.

Giải thích: Nhan đề đã nêu trực tiếp: Những thách thức của toàn cầu hóa đối với bảo tồn văn hóa. Các đoạn sau phân tích các thách thức cụ thể.

Câu 2

Chỉ ra sự khác nhau giữa các sản phẩm của giá trị ngoại lai và sản phẩm của giá trị truyền thống trong việc tác động đến giới trẻ ở đoạn [2].

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích sự phù hợp giữa vấn đề nghị luận với hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra các luận điểm lớn (thường xuất hiện ở đầu các đoạn).

- Nêu lí lẽ và dẫn chứng minh họa cho từng luận điểm.

- Nhận xét sự phù hợp giữa các yếu tố trong văn bản

Lời giải chi tiết

Văn bản thể hiện sự phù hợp chặt chẽ, logic giữa vấn đề nghị luận và hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng:

- Vấn đề nghị luận: Những thách thức của toàn cầu hóa với bảo tồn văn hóa.

- Hệ thống luận điểm rõ ràng: Tác giả triển khai lần lượt ba luận điểm tương ứng với ba thách thức cụ thể, có sự gia tăng về mức độ ảnh hưởng:

+ Thách thức từ sự xâm nhập của văn hóa ngoại lai.

+ Thách thức từ truyền thông và mạng xã hội

+ Thách thức từ sự đứt gãy truyền thừa giữa các thế hệ.

=> Tất cả các luận điểm đều hướng đến làm sáng tỏ những thách thức đa tầng, nhiều chiều từ toàn cầu hóa; lí lẽ xác đáng, bằng chứng sinh động, gần gũi với đời sống giới trẻ, tạo nên một hệ thống lập luận chặt chẽ, thuyết phục.

Câu 4

Nhận xét hiệu quả của cách nói tăng tính khẳng định trong những câu văn sau: Thách thức thứ ba, và cũng là điều chúng ta cần đặc biệt lưu tâm, đó là sự đứt gãy trong truyền thừa các giá trị truyền thống giữa các thế hệ. Trong quá khứ, văn hóa dân tộc được duy trì thông qua đời sống làng xã, qua những câu chuyện ông bà kể lại, qua những lễ hội được tổ chức thường xuyên trong cộng đồng. Nhưng ngày nay, nhịp sống đô thị hóa, cơ cấu gia đình thu hẹp, thời gian dành cho văn hóa cộng đồng ngày càng ít đi.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Xác định các yếu tố tạo nên cách nói tăng tính khẳng định trong đoạn văn.

- Phân tích tác dụng của từng yếu tố đó trong việc thể hiện nội dung.

Lời giải chi tiết

- Cách nói tăng tính khẳng định trong đoạn văn đã đạt hiệu quả cao trong việc nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của thách thức thứ ba:

+ Cụm từ "và cũng là điều chúng ta cần đặc biệt lưu tâm": Nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vấn đề sự đứt gãy trong việc truyền thừa văn hóa giữa các thế hệ.

+ Sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại: tạo ra sự so sánh rõ nét, làm nổi bật sự thay đổi: trong quá khứ, văn hóa được duy trì qua đời sống làng xã, lễ hội, câu chuyện ông bà; hiện tại thì nhịp sống đô thị, gia đình thu hẹp, ít sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

=> Nhờ cách nói tăng tính khẳng định, tác giả đã biến một nhận định khô khan thành một lời cảnh tỉnh đầy sức nặng, giúp người đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhận thức sâu sắc hơn về nguy cơ đứt gãy thế hệ - một thách thức thầm lặng nhưng nguy hiểm nhất trong công cuộc bảo tồn văn hóa.

Câu 5

Nếu được bổ sung “thách thức thứ tư" cho bài viết trên, anh/chị sẽ trình bày điều gì? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Xác định một thách thức mới liên quan đến bảo tồn văn hóa trong bối cảnh hiện đại.

- Lí giải vì sao đó là thách thức.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Nếu được bổ sung một thách thức thứ tư, tôi cho rằng đó là sự biến tướng và thương mại hóa các giá trị văn hóa truyền thống trên nền tảng số và mạng xã hội. Không chỉ đối mặt với nguy cơ bị lãng quên, nhiều di sản văn hóa khi bước vào không gian mạng còn bị "làm mới" một cách tùy tiện, lai căng, thậm chí phản cảm, hoặc bị khai thác triệt để cho các mục đích thương mại, câu view, câu like. Thực trạng này dẫn đến một nghịch lý: giới trẻ tưởng chừng đang được tiếp xúc với văn hóa dân tộc, nhưng thực chất lại đang tiếp nhận một hình thức méo mó, thiếu tính chân xác về chính những giá trị ấy. Theo tôi, đây là một thách thức vô cùng tinh vi và nguy hiểm. Bởi lẽ, nó không chỉ làm phai mờ vẻ đẹp nguyên bản của văn hóa, mà còn có nguy cơ tạo dựng một thế hệ trẻ với những nhận thức sai lệch, thiếu sâu sắc về cội nguồn. Trong khi họ chính là những người được kỳ vọng sẽ tiếp nối sứ mệnh gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống của dân tộc.

👉

Giải bài nhanh với AI Hay: