200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện truyền kì - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Chuyện Tướng Dạ Xoa (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Kẻ kỳ sĩ ở hạt Quốc Oai, họ Văn tên là Dĩ Thành tính tình hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc. Phàm những hoa yêu nguyệt quái, và dân thần lệ quỷ không được liệt vào tự điển, chàng đều coi thường không sợ hãi gì.

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

Kẻ kỳ sĩ ở hạt Quốc Oai, họ Văn tên là Dĩ Thành[1]tính tình hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc. Phàm những hoa yêu nguyệt quái, và dân thần lệ quỷ không được liệt vào tự điển, chàng đều coi thường không sợ hãi gì. Cuối đời Trùng Quang nhà Trần[2], người chết chóc nhiều, những oan hồn không chỗ tựa nương, thường họp lại thành từng đàn lũ, hoặc gõ cửa hàng cơm để kiếm miếng ăn, hoặc đón cô gái chơi để kết duyên tạm, ai va chạm thì bệnh nguy khốn, ai cầu cúng thì thấy hết phép hay, hoành hành ở đồng nội không biết kiêng sợ gì cả. Dĩ Thành nhân lúc say rượu, cưỡi ngựa đi đến, bọn ma quỷ sợ hãi, đều tan chạy cả.

(Lược một đoạn: Dĩ Thành dùng lời lẽ thu phục chúng quỷ. Chúng cho ông biết vì muốn thêm quân nên gieo rắc tai hoạ cho người dân. Hơn nữa, ở Âm Ty xương gò rầu rĩ cỏ rêu và không ai cấm cản nên chúng kết thành bè cánh để xoay xở miếng ăn. Bằng lời nói thấu tình đạt lí cũng như hành động phi phàm “ăn như mưa như gió” trong bữa tiệc, Dĩ Thành đã thu phục được chúng quỷ. Lũ quỷ muốn Dĩ Thành dù ở dương gian nhưng cũng có thể làm thủ lĩnh của chúng)

  Dĩ Thành nói:

  - Nếu bất đắc dĩ dùng đến ta, ta có sáu điều làm việc, các người phải thề mà tuân theo mới được.

Chúng đều vâng dạ, nhân xin đến đêm thứ ba tới chỗ đó lập đàn. Đến kỳ, chúng quỷ đều lại họp. Có một tên quỷ già đến sau, Sinh sai đem chém, ai nấy đều run sợ. Sinh bèn ra lệnh rằng:

     - Các ngươi không được coi khinh mệnh lệnh, không được quen thói dâm ô, không quấy quắc để làm hại mạng của dân, không cướp bóc và phải cứu nạn cho dân, ban ngày không được giả hình, ban đêm không được kết đảng. Nghe mệnh ta thì ta làm tướng các ngươi, trái lệnh ta thì ta trị tội các ngươi. Nghe rõ lời ta, đừng để hậu hối.

  Đó rồi bèn chia bọn chúng ra từng bộ, từng tốt bảo phàm có điều gì hay dở, phải đến bẩm trình.

Như vậy được hơn một tháng, một hôm đương lúc ngồi nhàn, Dĩ Thành thấy một người tự xưng là sứ giả của Minh Ty, đến xin mời chàng đi. Dĩ Thành toan lảng tránh, thì người ấy nói:

  - Đó là mệnh lệnh của đức Diêm vương. Vì ngài thấy ông là người cương nghị, định đem phẩm trật tặng cho, chứ không làm gì phiền ông đâu, đừng nên từ chối. Có điều là xin để cho ông được rộng kỳ hạn, ông sẽ tự đến, tôi đợi ông ở dọc đường.

(Lược một đoạn: Sau khi nói chuyện với Sử giả Minh Ty, Dĩ Thành gọi chúng quỷ lên để hỏi chuyện và được biết Diêm Vương thấy “buổi đời không yên” nên đã đặt ra bốn bộ Dạ Xoa, mỗi bộ cử một tướng cai quản. Dưới Diêm La, tuyển tướng cũng nghiêm ngặt, phải là người tài đức lừng danh và được chúng quỷ nể phục tiến cử. Sau khi chúng quỷ thuyết phục và suy nghĩ về lẽ sống chết trong cõi đời, Dĩ Thành trang xếp việc nhà rồi chết...Sau khi chết và nhận chức Tướng ở Minh Ty)

                        (Trích Chuyện Tướng Dạ Xoa - Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Trẻ, 2016)

Chú thích:

[1] Quốc Oai: nay ở Hà Nội, còn có đền thờ Văn Dĩ Thành

[2] Trần Trùng Quang: Tên là Quý Khoáng, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân Minh từ năm 1409- 1413, cuộc khởi nghĩa bị dập tắt, Trùng Quang bị bắt và bị giết, cũng như Trần Giản Định, ông được Quốc Sử coi là nhà Hậu Trần.

[3] Quốc Oai: nay ở Hà Nội, còn có đền thờ Văn Dĩ Thành

Câu 1

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người kể chuyện dựa vào đại từ nhân xưng và điểm nhìn.

Lời giải chi tiết

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ 3

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp xuất hiện, mà gọi nhân vật bằng tên “Dĩ Thành”, “Sinh”, “chúng quỷ” và thuật lại các sự việc diễn ra với nhân vật. 

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Theo văn bản nhân vật Dĩ Thành có những phẩm chất gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các tính từ, cụm từ miêu tả trực tiếp hoặc hành động thể hiện phẩm chất nhân vật.

Lời giải chi tiết

Dĩ Thành có đức tính: Hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc, người cương nghị

Giải thích:

Ngay từ đầu, Dĩ Thành được giới thiệu là người “tính tình hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc”, “coi thường không sợ hãi gì”. Khi thu phục được lũ quỷ, chàng còn đặt ra những quy định nghiêm khắc, cấm chúng làm hại dân và yêu cầu phải cứu nạn cho dân. Những hành động đó cho thấy Dĩ Thành dũng cảm, cương nghị.

Mở rộng

- Truyện truyền kì là một thể loại văn xuôi tự sự thời trung đại, phản ánh hiện thực qua những yếu tố kì lạ, hoang đường.

- Thế giới nhân vật trong truyện truyền kì khá đa dạng, phong phú, trong đó nổi bật nhất là ba nhóm: thần tiên, người trần và yêu quái. Các nhân vật thường có những nét kì lạ, biểu hiện ở nguồn gốc ra đời, ngoại hình hay năng lực siêu nhiên,...

Một số link tham khảo:

Truyện truyền kì là gì? Cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian trong truyện truyền kì

Lời kể, ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Câu 3

Chỉ ra các từ ngữ trang trọng trong các câu văn sau: “Kẻ kỳ sĩ ở hạt Quốc Oai, họ Văn tên là Dĩ Thành tính tình hào hiệp, không chịu để ma quỷ mê hoặc. Phàm những hoa yêu nguyệt quái, và dân thần lệ quỷ không được liệt vào tự điển, chàng đều coi thường không sợ hãi gì”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ Hán Việt, hoặc từ mang sắc thái trang trọng, tôn nghiêm.

Lời giải chi tiết

Ngôn ngữ trang trọng là: "kỳ sĩ, hào hiệp, hoa yêu nguyệt quái, dân thần lệ quỷ"

Giải thích:

Những từ ngữ trên chủ yếu là từ Hán Việt, có sắc thái cổ kính và trang trọng, phù hợp với đặc trưng ngôn ngữ của truyện truyền kì trung đại. 

 

Mở rộng

- Ngôn ngữ trang trọng là phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong ngữ cảnh giao tiếp có tính nghi thức, tồn tại ở cả dạng viết và nói.

- Trong phong cách ngôn ngữ này, chủ thể phát ngôn thường dùng những từ ngữ, câu thể hiện các ý tưởng, thông tin khách quan và thái độ lịch sự, tôn trọng đối với người tiếp nhận. Câu trong ngôn ngữ trang trọng thường đầy đủ thành phần và có thể được tổ chức theo cấu trúc tầng bậc phức tạp.

Link tham khảo Ngôn ngữ trang trọng

Câu 4

Nêu tác dụng của các yếu tố kì ảo trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về yếu tố kì ảo trong truyện để xác định 

Lời giải chi tiết

Yếu tố kì ảo trong văn bản: "những oan hồn không chỗ tựa nương, thường họp lại thành từng đàn lũ, hoặc gõ cửa hàng cơm để kiếm miếng ăn, Minh Ti, Diêm Vương, Dĩ Thành dùng lời lẽ thu phục chúng quỷ, Dĩ Thành không bệnh mà mất, sau khi chết và nhận chức Tướng ở Minh Ty, Dĩ Thành đến thăm Lê Ngộ và báo cho Lê Ngộ biết về đại nạn của gia đình. Không chỉ vậy, Dĩ Thành còn giúp gia đình Lê Ngộ vượt qua đại nạn"

- Tác dụng của các yếu tố kì ảo:

+ Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho câu chuyện

+ Đề cao, ngợi ca phẩm chất của kẻ kỳ sĩ đương thời tiêu biểu là nhân vật Dĩ Thành bản lĩnh, cương quyết, cứng cỏi, bất bình trước cái xấu, thương dân, trọng tình…

+ Phản ánh xã hội phong kiến loạn lạc, nhân dân đói khổ lầm than..

+ Xót thương cho thảm cảnh của nhân dân, lên án cái ác, cái xấu nhiễu nhương… 

Giải thích:

Những sự việc: ma quỷ xuất hiện, Dĩ Thành làm thủ lĩnh của chúng, được Diêm Vương triệu gọi và sau khi chết nhận chức Tướng ở Minh Ty đều không thể xảy ra trong đời sống thực. Sự đan xen giữa cái thực và cái kì ảo vừa làm câu chuyện hấp dẫn, vừa tạo điều kiện để tác giả xây dựng hình tượng Dĩ Thành như một con người có tài năng, bản lĩnh và chính khí, đồng thời thể hiện quan niệm về người tài đức và công lí.

Mở rộng

Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo hiện diện ở mọi thành phần cấu tạo chủ yếu của tác phẩm như nhân vật, sự việc và cả ở thủ pháp nghệ thuật.

- Nhân vật kì ảo: có năng lực siêu nhiên, xuất thân kì lạ, diện mạo khác thường, hành hung biến hoá…

- Sự việc kì ảo: các tình tiết, sự kiện, hành động,… kì ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện có tính chất li kì, huyền hoặc.

- Thủ pháp nghệ thuật: sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tố kì ảo (thường được nhận diện tương đối gồm kì – kì lạ, khác thường, siêu phàm,… và quái – quái dị, ma quỷ)

Một số link tham khảo:

Truyện truyền kì là gì? Cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian trong truyện truyền kì

Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì

Lời kể, ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Câu 5

Lời kể “cuối đời Trùng Quang nhà Trần người chết chóc nhiều, những oan hồn không có chỗ tựa nương thường họp lại thành từng đàn lũ” đã hé lộ hiện thực đời sống nào dưới thời Trùng Quang?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc hiểu ý nghĩa ẩn dụ đằng sau lời kể.

Lời giải chi tiết

Lời kể “cuối đời Trùng Quang nhà Trần người chết chóc nhiều, những oan hồn không có chỗ tựa nương thường họp lại thành từng đàn lũ“ phản ánh hiện thực: xã hội loạn lạc, quan lại nhũng nhiễu hạch sách nhân dân và số phận bất hạnh của con người

Giải thích:

Chi tiết “người chết chóc nhiều” và hình ảnh “oan hồn không có chỗ tựa nương” cho thấy xã hội khi ấy xảy ra nhiều biến động, khiến con người phải đối mặt với mất mát và cái chết.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 6

Bài học nào có ý nghĩa nhất đối với anh/chị từ câu chuyện về sự hào hiệp, cương nghị, dũng cảm của Dĩ Thành? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý: 

+ Bài học: gợi ý

- Hãy biết trân quý tình bạn

- Yêu mến và trân trọng những người bạn xung quanh mình để cuộc sống thêm ý nghĩa

- Vun đắp để có một tình bạn đẹp…

- Vì: Tình bạn mà một trong những món quà mà Thượng Đế đã ban tặng mỗi con người chúng ta trong cuộc sống nó. Tình bạn cũng giống như tình thân, đều là thứ tình cảm có thể giúp con người ta vượt qua sóng gió trong cuộc đời.

Lời giải chi tiết

Câu chuyện về Văn Dĩ Thành để lại trong em bài học sâu sắc về lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm trước cái ác. Chàng không chỉ dám đối mặt với những thế lực đáng sợ nhất mà còn chủ động thu phục và đặt ra kỷ cương để bảo vệ dân lành. Điều đó dạy em rằng, sự can đảm thực sự không phải là không biết sợ, mà là dám hành động để lập lại trật tự và bảo vệ những điều tốt đẹp. Trong cuộc sống, chúng ta luôn phải đối mặt với những "con quỷ" theo nhiều hình thức: sự bất công, thói ích kỷ hay những thử thách tinh thần. Bài học từ Dĩ Thành thôi thúc em phải mạnh mẽ, dám lên tiếng và hành động vì lẽ phải, dù chỉ từ những việc nhỏ nhất, để góp phần tạo nên một cộng đồng công bằng và nhân ái hơn.

Giải thích:

Bài học trên xuất phát trực tiếp từ hành động của Dĩ Thành: không sợ hãi, dám đối mặt với cái xấu và đặt việc bảo vệ người dân lên trên lợi ích của bản thân. Vì vậy, câu chuyện nhắc nhở người đọc về thái độ sống có bản lĩnh và trách nhiệm.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...