200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Sau những mùa trăng (Đỗ Bích Thúy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Không hẹn trước mà lần nào trở về tôi cũng gặp trúng mùa trăng. Mùa trăng có ý nghĩa với người miền núi nhiều lắm.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

SAU NHỮNG MÙA TRĂNG

Không hẹn trước mà lần nào trở về tôi cũng gặp trúng mùa trăng. Mùa trăng có ý nghĩa với người miền núi nhiều lắm. Thường thì người ở trên nương cứ thấy khói bếp dưới bản bay lên là bảonhau về, nhưng vào mùa trăng thì ai cũng cố nán lại. Thêm một gùi, hai gùi cũng cố, vì người già bảo hạt lúa, bắp ngô cuối ngày bao giờ cũng mẩy hơn, chắc hơn buổi sáng. Thế nên nhiều hôm về đến nhà thì trẻ con đã ngồi chờ cơm gà gật bên bếp.

Đã mấy lần trăng lên rồi trăng tàn tôi không về. Mấy mùa trăng là mấy lần mẹ mang mẹt thuốc ra phơi, rồi lại mang vào cất đi. Ngày tiễn tôi đi, cha tôi bùi ngùi: "Mày đi thì tốt cho cái thân mày chứ ở đây mãi cũng như tao, như anh mày thôi, tóc bạc, mỏi chân, cũng chỉ có chín bậc cầu thang với cái ngưỡng cửa. Cố mà học lấy cái khôn vào đầu nhưng phải nhớ giữ cái lưng cho thẳng, giữ cái đầu không cúi xuống... Lìn à". Lúc ấy, nhìn vào mắt cha, tôi đã định không đi, nhưng cha đẩy tôi lên xe. Không ngờ đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy cha. Vào đời, chưa kịp học lấy cái khôn vào đầu cho "mắt sáng ra, cho miệng rộng ra" để mang về khoe với cha thì cha đã ra đi, sau cái chết đột ngột của anh Lân tôi. Từ đó, mỗi khi nhớ về căn nhà rộng thênh thang của mình, tôi không hình dung nổi nó ra sao khi thiếu vắng bàn tay sắp đặt kỹ lưỡng của cha. […]

Đã gần giữa thu, trời bắt đầu lạnh, những cơn gió hun hút luồn qua vách nứa. Ánh trăng sáng trắng lọt qua ô cửa nhỏ, hắt cả một quầng sáng vào trong nhà. Cả bản tôi nằm gọn trong một thung lũng, bốn phía là rừng, qua rừng đến nương ngô, nương lúa, qua nương lại đến rừng rồi đến bản khác? Bản ở dưới thung lũng nên ngập trong ánh trăng. Ban đêm, những nếp nhà sàn lô nhô lẫn vào rừng cây trông không rõ đâu là nhà, đâu là những tán cây rậm rì, cao vút. Giữa mùa, trăng cứ rọi vào nhà cả đêm, trăng đi một vòng cửa trước ra cửa sau. Đêm trời càng gió, trăng càng sáng thì hôm sau càng nắng to. Hồi còn ở nhà, mùa trăng nào tôi cũng bám áo anh Lân tìm đến nhà nào có con gái đẹp thổi sáo suốt đêm. Anh Lân thổi khèn lá tài lắm, phiên chợ nào cũng có con gái quấn theo mãi, tối không về được. Thế mà về bản, đứng ở đầu hồi nhà người ta có khi ba đêm liền cũng không thấy ai ra. Ba đêm không được thì bảy đêm, bảy đêm cũng không được là hỏng rồi, sang nhà khác thôi. Lần anh đến nhà chị dâu tôi bây giờ cũng hết đêm thứ bảy mà không được gì đã định bỏ.Cả ngày hôm sau anh bỏ cơm, gắt om xòm. Đến đêm thứ tám lại mang mũ nồi giấu dưới gối, đi. Đêm thứ chín, trăng lên muộn lắm, tôi đã thiu thiu ngủ lại thấy anh dậy mặc áo. Anh bảo: "Thôi đêm nay mày đừng theo tao nữa, muộn rồi. Tao đi, có khi ngủ luôn ngoài rừng không về". Gần sáng thì anh về, lật chăn ra, bắt tôi dậy để anh cho xem chiếc khăn tay màu xanh thêu mấy bông hoa trắng lấm tấm. Ít lâu sau, anh cưới vợ... […]

Cuối mùa trăng, tôi lại đi. Mẹ vẫn không một lời ngăn cản, mẹ mặc tôi. Tiễn tôi đi chỉ có chị dâu với em Mí. Đến chỗ con suối chảy qua chị dừng lại, cúi nhặt một viên sỏi đưa cho tôi: "Chú mang đi để khỏi quên đường về Vần Chải". Tôi cố nhìn chị, mắt chị rưng rưng, lấp lánh ánh trăng mờ xa cuối rừng chưa kịp lặn. Chị quay đi. Gió sớm từ trong khe núi lùa ra thông thốc làm váy chị,váy em Mí xoè ra.

Tôi mím môi bước đi. Bãi lanh còn đẫm sương đêm quệt vào mặt lạnh buốt. Ra đến đoạn suối bên ngoài lại nhìn thấy ngay trước mặt, trên phiến đá rộng, một người đang gục đầu lên hai cánh tay vòng trên đầu gối. Xung quanh, lá rừng bị xé tung tơi tả. Sìn! Đúng là Sìn. Ngẩng đầu lên nhận ra tôi hình như nó định đứng dậy, định chạy đi, nghĩ sao lại ngồi yên. Đầu tóc, quần áo Sìn ướt sũng, râu mọc tua tủa trên gương mặt tím tái...

Tôi đi qua Sìn. Hòn sỏi trong tay bỏng rát. Trăng cuối mùa vẫn chưa kịp lặn nhưng đã lẫn vào chân trời đang sáng dần lên...

31-12-1999.

(Trích Sau những mùa trăng ,Đỗ Bích Thúy, Văn nghệ quân đội xuân Canh Thìn)

Câu 1

Xác định điểm nhìn trần thuật trong đoạn văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về điểm nhìn trần thuật.

Lời giải chi tiết

Điểm nhìn trần thuật ngôi thứ nhất, xưng "tôi" (chủ thể trần thuật là nhân vật Lìn).

Giải thích:

Nhân vật “tôi” trực tiếp tham gia các sự việc, xưng “tôi” và kể lại những điều mình chứng kiến, trải qua.

Mở rộng

- Điểm nhìn nghệ thuật là thuật ngữ dùng để chỉ vị trí quan sát của người kể chuyện trong tương quan với nhân vật, sự việc được trần thuật 

- Tuỳ trường hợp, câu chuyện có thể được kể theo điểm nhìn từ ngôi thứ ba hoặc thứ nhất, điểm nhìn của người kể hoặc của nhân vật,...

+ Người kể ngôi thứ nhất (hạn tri): là nhân vật trong truyện, xưng “tôi”

+ Người kể ngôi thứ ba (toàn tri): không phải nhân vật trong truyện, không xưng tôi 

Link tham khảo: Điểm nhìn và cách xác định điểm nhìn nghệ thuật

Câu 2

Tìm những chi tiết miêu tả cảnh mùa trăng của người miền núi trong đoạn văn bản sau: "Cả bản tôi nằm gọn trong một thung lũng, bốn phía là rừng, qua rừng đến nương ngô, nương lúa, qua nương lại đến rừng rồi đến bản khác? Bản ở dưới thung lũng nên ngập trong ánh trăng. Ban đêm, những nếp nhà sàn lô nhô lẫn vào rừng cây trông không rõ đâu là nhà, đâu là những tán cây rậm rì, cao vút. Giữa mùa, trăng cứ rọi vào nhà cả đêm, trăng đi một vòng cửa trước ra cửa sau."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra các chi tiết, từ ngữ miêu tả trực tiếp hoặc gián tiếp cảnh sắc, không gian mùa trăng ở vùng bản núi.

Lời giải chi tiết

Những chi tiết miêu tả cảnh mùa trăng của người miền núi trong đoạn văn bản là:

+ "Bản ở dưới thung lũng nên ngập trong ánh trăng."

+ "Giữa mùa, trăng cứ rọi vào nhà cả đêm, trăng đi một vòng cửa trước ra cửa sau."

+ "Ban đêm, những nếp nhà sàn lô nhô lẫn vào rừng cây trông không rõ đâu là nhà, đâu là những tán cây rậm rì, cao vút."

Giải thích:

Các chi tiết trên khắc họa không gian bản làng miền núi chìm trong ánh trăng, với nhà sàn hòa lẫn vào rừng cây, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa rộng lớn vừa thơ mộng.

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp ngữ trong các câu: "Không hẹn trước mà lần nào trở về tôi cũng gặp trúng mùa trăng. Mùa trăng có ý nghĩa với người miền núi nhiều lắm."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó làm rõ nội dung được nhấn mạnh và tình cảm được biểu đạt qua sự lặp lại ấy.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ "mùa trăng"

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Giúp hai câu văn gắn kết chặt chẽ, tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết, giống như một lời thủ thỉ, tâm tình.

+ Bày tỏ và khắc sâu tầm quan trọng, sự đặc biệt của "mùa trăng" - khoảng thời gian thiên nhiên và đời sống sinh hoạt linh thiêng, gắn bó sâu sắc với người dân miền núi.

+ Thể hiện tình cảm gắn bó, nỗi nhớ tha thiết và sự trân trọng của nhân vật "tôi" đối với những ký ức, nét đẹp văn hóa gắn liền với mùa trăng quê hương.

Giải thích:

“Mùa trăng” không chỉ là một khoảng thời gian trong năm mà còn gắn với công việc, sinh hoạt và những kỉ niệm của người dân miền núi. Việc lặp lại cụm từ này làm nổi bật ý nghĩa đặc biệt của mùa trăng trong tâm thức nhân vật “tôi”. 

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong đoạn văn bản sau: "Cuối mùa trăng, tôi lại đi. Mẹ vẫn không một lời ngăn cản, mẹ mặc tôi. Tiễn tôi đi chỉ có chị dâu vớ em Mí. Đến chỗ con suối chảy qua chị dừng lại, cúi nhặt một viên sỏi đưa cho tôi: "Chú mang đi để khỏi quên đường về Vần Chải". Tôi cố nhìn chị, mắt chị rưng rưng, lấp lánh ánh trăng mờ xa cuối rừng chưa kịp lặn. Chị quay đi. Gió sớm từ trong khe núi lùa ra thông thốc làm váy chị, váy em Mí xoè ra."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kỹ đoạn văn bản được trích dẫn.

- Chỉ ra các hành động, cử chỉ và biểu hiện cảm xúc của nhân vật "tôi".

- Phân tích, tổng hợp để làm rõ sự biến chuyển tâm trạng từ bùi ngùi, xúc động đến quyết tâm, xót xa.

Lời giải chi tiết

- Diễn biến tâm trạng của nhân vật "tôi" trong đoạn văn bản trải qua các sắc thái cảm xúc:

+ Xúc động, lưu luyến và nghẹn ngào khi chia tay chị dâu: Khi nghe lời dặn dò chân thành của chị dâu và nhận hòn sỏi từ tay chị, nhân vật "tôi" cảm nhận sâu sắc tình cảm gia đình và sự gắn bó với quê hương.

+ Chi tiết "Tôi cố nhìn chị, mắt chị rưng rưng..." thể hiện sự bịn rịn, xúc động trào dâng nhưng cố nén giữ, không lỡ rời xa.

+ Quyết tâm kìm nén cảm xúc để bước tiếp: Cử chỉ "Tôi mím môi bước đi" là biểu hiện của sự nén đau thương, dồn nén nỗi niềm bịn rịn vào bên trong để thẳng tiến về phía trước theo con đường mình đã chọn, đúng như lời cha từng dặn.

Giải thích:

Hòn sỏi và lời dặn “để khỏi quên đường về Vần Chải” khiến nhân vật “tôi” cảm nhận tình cảm của người thân và quê hương. Hình ảnh “tôi mím môi bước đi” cho thấy nhân vật cố nén cảm xúc để tiếp tục cuộc hành trình.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Qua đoạn văn bản trên,anh/chị hãy rút ra cho mình một thông điệp có ý nghĩa nhất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Rút ra một thông điệp cốt lõi, giàu giá trị nhân văn nhất từ toàn bộ trích đoạn.

- Viết thành một đoạn văn ngắn (khoảng 5–7 câu) lập luận chặt chẽ.

Lời giải chi tiết

Thông điệp sâu sắc về lòng biết ơn, sự gắn bó với cội nguồn quê hương và bản lĩnh sống tử tế.

Đoạn văn tham khảo:

Đoạn trích Sau những mùa trăng của Đỗ Bích Thúy mang đến cho em thông điệp về lòng biết ơn, sự gắn bó với cội nguồn quê hương và bản lĩnh sống tử tế. Lời dặn dò bùi ngùi của người cha: "Cố mà học lấy cái khôn vào đầu nhưng phải nhớ giữ cái lưng cho thẳng, giữ cái đầu không cúi xuống" cùng hòn sỏi nhỏ của người chị dâu tao nhã gửi trao chính là biểu tượng cho tình yêu thương và bài học làm người vô giá. Quê hương và gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng ta trưởng thành mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất mỗi khi ta đối mặt với giông bão cuộc đời. Dù bước ra thế giới rộng lớn đến đâu, trải qua bao va đập hay biến cố, mỗi người vẫn cần giữ vững bản lĩnh, sống tự trọng, ngay thẳng và trân trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp. Đừng bao giờ để sự xô đẩy của đời sống làm nhạt nhòa đi nghĩa tình và con đường trở về cội nguồn quê hương trong tim mình.

Giải thích:

Lời dặn của cha và hòn sỏi chị dâu trao cho nhân vật “tôi” đều gắn với việc “nhớ” và “khỏi quên đường về”. Qua đó, văn bản nhắc nhở con người dù trưởng thành và đi xa vẫn cần gìn giữ tình yêu với gia đình, quê hương và những người thân yêu.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
3.4 trên 5 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store