200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Tiểu thuyết - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Dấu chân người lính (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


- Đồng chí Khuê vừa ở trên 475 về báo tin cậu Lữ con trai thủ trưởng đã hy sinh trên đó!

Câu hỏi

- Đồng chí Khuê vừa ở trên 475 về báo tin cậu Lữ con trai thủ trưởng đã hy sinh trên đó!

Bác Đảo ngừng tay vít tông đơ, hỏi thảng thốt:

- Cậu vừa nói ai hy sinh?

- Cậu Lữ, con thủ trưởng Kinh!

Qua tấm kính tròn, bác Đảo trông thấy đồng chí chính ủy vẫn không thay đổi sắc mặt. Ông chỉ cất tiếng hỏi bằng cái giọng hơi khàn đi:

- Cậu Khuê vẫn còn ở dưới chỉ huy phải không?

- Báo cáo, đồng chí Khuê vẫn còn ở lại đấy chờ thủ trưởng về.

Những ngón tay khéo léo của người cấp dưỡng già trở nên lúng túng vụng về chưa từng thấy. Chiếc tông đơ nhay một mảnh tóc phía sau ót Kinh khiến bác Đảo hoảng hốt:

- Thủ trưởng có đau không?

- Không - Kinh an ủi - Bác cứ bình tĩnh mà cắt...

Kinh ngồi không động đậy, chỉ có đôi vành mi mắt hơi đỏ rựng lên, con mắt bị thương vàng đục như ẩn sau một làn sương mù. Từ khi đó, bác Đảo không dám chạm mạnh những ngón tay lên mái tóc đồng chí chính ủy, bác chỉ sợ mình làm cho chính ủy đau đớn thêm!

Nắng bên ngoài càng chói chang. Từ phía trận địa 12 ly 7 lại giội sang từng loạt tiếng nổ giòn đanh. Kinh chờ cho bác Đảo cắt xong vội vàng theo cậu cần vụ trở về sở chỉ huy. Ông chào và bắt tay hai đồng chí cấp trên nồng nhiệt và niềm nở. Nhẫn, Vượng - bí thư tiểu đoàn 3, chủ nhiệm chính trị và các đồng chí thường vụ trung đoàn ủy đã có mặt đủ cả. Kinh vẫn bình thản. Ông mời mọi người ngồi vào bắt đầu cuộc họp. Tất cả các đồng chí hiện có mặt đã thống nhất với nhau sau khi họp xong mới báo cho Kinh biết tin buồn.

Kinh thay mặt thường vụ báo cáo với các đồng chí Đảng ủy cấp trên nhận định về tinh thần, tư tưởng của bộ đội, và quyết tâm của Đảng ủy trung đoàn. Đồng chí Chủ nhiệm chính trị Mặt trận chống tay suy nghĩ. Ông nheo nheo cặp mắt có những vết chân chim kéo dài sang tới bên thái dương nhìn tấm bản đồ phụ cận Tây Nam Tà Cơn trải rộng trước mặt.

(Trích chương 16 của tiểu thuyết Dấu chân người lính, Nguyễn Minh Châu)

Câu 1

Nêu đề tài của tác phẩm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định đề tài 

Lời giải chi tiết

Đề tài: chiến tranh / người lính 

Giải thích:

Đoạn trích xoay quanh tin cậu Lữ, con trai thủ trưởng Kinh, hi sinh trên chiến trường, đồng thời khắc họa sự đau đớn, kiềm chế và tinh thần trách nhiệm của những người lính trước mất mát. Vì vậy, văn bản tập trung thể hiện hiện thực chiến tranh và hình tượng người lính.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống. 

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 2

Xác định vị trí người kể chuyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về người kể chuyện trong văn bản tự sự 

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện ngôi thứ 3 toàn tri 

Giải thích:

Người kể không xưng “tôi” mà gọi các nhân vật bằng tên hoặc chức danh (“bác Đảo”, “Kinh”, “cậu Khuê”). Người kể có thể thuật lại hành động, thái độ, biểu hiện của các nhân vật.

Mở rộng

- Điểm nhìn nghệ thuật là thuật ngữ dùng để chỉ vị trí quan sát của người kể chuyện trong tương quan với nhân vật, sự việc được trần thuật 

- Tuỳ trường hợp, câu chuyện có thể được kể theo điểm nhìn từ ngôi thứ ba hoặc thứ nhất, điểm nhìn của người kể hoặc của nhân vật,...

+ Người kể ngôi thứ nhất (hạn tri): là nhân vật trong truyện, xưng “tôi”

+ Người kể ngôi thứ ba (toàn tri): không phải nhân vật trong truyện, không xưng tôi 

Link tham khảo: Điểm nhìn và cách xác định điểm nhìn nghệ thuật

Câu 3

Xác định thông tin, hiện thực được phản ánh trong đoạn văn bản trên. Chúng có vai trò gì đối với toàn văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để xác định hiện thực lịch sử được phản ánh trong văn bản 

Lời giải chi tiết

- Thông tin, hiện thực:

+ Người lính hy sinh trên chiến trường.

+ Phản ứng của các nhân vật khi nghe tin: hoảng hốt, kiềm chế đau thương, mọi người im lặng chờ họp xong mới báo tin.

+ Khung cảnh chiến trường ác liệt với tiếng đạn nổ.

- Vai trò:

+ Làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng của người lính và gia đình họ.

+ Thể hiện tinh thần kỷ luật, kiên cường của cán bộ, chiến sĩ 

+ Tạo kịch tính, xúc động, giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau chiến tranh và lòng yêu nước vô bờ.

Giải thích:

Tin Lữ hi sinh và những tiếng nổ từ trận địa trực tiếp cho thấy chiến tranh luôn gắn với hiểm nguy và mất mát. Trong hoàn cảnh ấy, việc Kinh nén đau thương để tiếp tục cuộc họp làm nổi bật bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của người lính. Phản ứng của bác Đảo và những người đồng đội lại cho thấy tình cảm chân thành, sự sẻ chia trước nỗi đau của đồng chí. Những chi tiết này vì thế vừa làm hiện thực chiến tranh trở nên chân thực, vừa góp phần khắc họa vẻ đẹp con người.

Mở rộng

Bối cảnh lịch sử, văn hóa, xã hội là hoàn cảnh, điều kiện lịch sử, văn hóa, xã hội tại thời điểm văn bản ra đời giúp cho việc đọc hiểu văn bản được sâu sắc hơn; là bối cảnh tại thời điểm người đọc văn bản, tác động đến cách hiểu, cách suy nghĩ, cảm xúc của người đọc.

Link tham khảo: Bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội là gì? 

Câu 4

Đọc lại đoạn văn in đậm và cho biết đoạn văn bản đó là lời của những ai, từ điểm nhìn nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào phần in đậm trong văn bản và vận dụng kiến thức về lời kể trong văn bản tự sự 

Lời giải chi tiết

“- Thủ trưởng có đau không?” là lời của bác Đảo 

“- Không - Kinh an ủi - Bác cứ bình tĩnh mà cắt…” là lời của nhân vật Kinh 

“Kinh ngồi không động đậy…đau đớn thêm!” là lời người kể chuyện 

Giải thích:

Hai câu thoại được đặt trong lời đối đáp và gắn trực tiếp với tên nhân vật nên xác định được là lời của bác Đảo và Kinh. Phần còn lại không phải lời nói của nhân vật mà là lời người kể dùng để miêu tả Kinh “ngồi không động đậy”, “đôi vành mi mắt hơi đỏ rựng” và sự lúng túng, lo sợ của bác Đảo. Vì vậy, đoạn văn có sự đan xen giữa lời nhân vật và lời người kể, với điểm nhìn chủ yếu từ bên ngoài.

Mở rộng

- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.

- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật.

Link tham khảo: Lời người kể chuyện và lời nhân vật trong truyện ngắn

Câu 5

Cảm nhận của anh/chị về lòng yêu nước của dân tộc ta.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân 

Gợi ý:

- Lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam là sức mạnh bất diệt, được thể hiện qua:

- Sự hy sinh cao cả: Như cậu Lữ và hàng triệu chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.

- Tinh thần kiên cường: Dù đau thương (như đồng chí Kinh), họ vẫn kiên định lãnh đạo, chiến đấu.

- Tình đồng chí, đồng đội: Mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau với Kinh, thể hiện sự đoàn kết.

- Lòng tự hào dân tộc: Chiến tranh đã qua, nhưng tinh thần ấy vẫn sống mãi trong văn chương và lịch sử.

Lời giải chi tiết

Lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam là một sức mạnh bất diệt, được tôi luyện qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Sự hy sinh cao cả của những người lính như cậu Lữ trong Dấu chân người lính đã trở thành biểu tượng cho tinh thần quả cảm, sẵn sàng dâng hiến cả tuổi xuân vì độc lập Tổ quốc. Dù đau thương tột cùng, đồng chí Kinh vẫn kiên cường lãnh đạo, thể hiện ý chí sắt đá không gì khuất phục nổi. Những giọt nước mắt lặng thầm, những cái siết tay đầy nghẹn ngào của đồng đội càng khắc sâu tình đồng chí thiêng liêng. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng lòng yêu nước ấy vẫn chảy mãi trong huyết quản mỗi người Việt, nhắc nhở thế hệ hôm nay sống xứng đáng với những hy sinh của cha anh.

Giải thích:

Đoạn trích cho thấy lòng yêu nước được thể hiện ở sự hi sinh và tinh thần trách nhiệm của người lính. Lữ hi sinh vì nhiệm vụ, còn Kinh nén nỗi đau riêng để tiếp tục công việc chung. 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...