200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Bài hát đắp đường (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(Xuân Quỳnh) Vớt đất lên ta đắp con đường Mưa hãy khoan mưa - nắng lên hỡi nắng Nào gió đi - gió ơi, đừng lặng

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

BÀI HÁT ĐẮP ĐƯỜNG

(Xuân Quỳnh)

Vớt đất lên ta đắp con đường

Mưa hãy khoan mưa - nắng lên hỡi nắng

Nào gió đi - gió ơi, đừng lặng

Cho khô đường ta - khô lối về làng

Ta trồng hai bên những cỏ dày cỏ lác

Ta trồng hai bên những cây hạt cườm cườm

Cây cỏ ơi mau biếc mau biếc màu bén rễ

Đừng đề đường ta sóng nước xói mòn

Nước đồng chiêm - ôi cái nước đồng chiêm

Đã bao năm gặm mòn da thịt mẹ

Đau xót bàn chân phèn chua xát kẽ

Thương đất cha ông không có được con đường!

Sóng đồng chiêm - ôi cái sóng đồng chiêm

Ai bảo sóng đồng không đáng sợ

Hoảng hốt bao lần trên thuyền em nhỏ

Cánh tay gầy bám chặt chiếc xào cong

[...]

Đường đã đắp đây - ai chưa về quê cũ

Nghe tiếng máy xe nỗi nhớ cũng nên gần

Mẹ, mẹ ơi khi xỏ dép vào chân

Hẳn mẹ nhớ ngày đẫm mình bùn nước

Em ước mơ gì khi em đặt bước

Trên con đường biếc cỏ màu xuân

Hỡi bà con đẩy xe lên hợp tác

Có nghe đường thôi thúc những bàn chân

(Hoa dọc chiến hào, NXB Văn Học, 1968)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về thể thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Tự do.

- Dấu hiệu: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

Giải thích: Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

Câu 2

Liệt kê những những mong ước của nhân vật trữ tình trong khổ thơ thứ nhất.

Xem lời giải

Câu 3

Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ nhân hóa trong những dòng thơ:

Nước đồng chiêm - ôi cái nước đồng chiêm

Đã bao năm gặm mòn da thịt mẹ

Xem lời giải

Câu 4

Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “con đường” trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra ý nghĩa của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

- Biểu tượng của niềm tin và hy vọng. Hình ảnh “con đường” là biểu tượng cho niềm tin mãnh liệt vào một tương lai tươi sáng, nơi những khó khăn và cách trở dần được xóa bỏ. Những câu thơ như “em ước mơ gì khi em đặt bước / trên con đường biếc cỏ màu xuân” gợi lên khát vọng sống tràn đầy hy vọng, nơi cuộc sống trở nên bình yên và trọn vẹn hơn. “Đắp đường” không chỉ là một hành động mà còn là biểu tượng của niềm tin và khát vọng, Hình ảnh “đừng để đường ta sóng nước xói mòn” mang theo mong ước bảo vệ, giữ gìn những nỗ lực và hy vọng, khiến con đường không chỉ tồn tại mà còn vững bền, dẫn dắt đến một tương lai tràn đầy niềm tin và hạnh phúc.

- Biểu tượng của tinh thần đoàn kết. Con đường còn là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, nơi từng bàn tay chung sức chung lòng tạo nên những thành quả bền vững. Hình ảnh “bà con đẩy xe lên hợp tác” thể hiện rõ sự đồng lòng, cùng nhau vượt qua khó khăn để xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn. Chính tinh thần đoàn kết ấy đã kết nối mọi người lại gần nhau hơn, biến con đường thành biểu tượng cho sự gắn bó bền chặt và khát vọng chung của cả cộng đồng.

Câu 5

Từ nội dung của bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của tinh thần đoàn kết trong việc tạo dựng tương lai.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học, ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Nội dung: “Bài hát đắp đường” của Xuân Quỳnh là bức tranh giàu sức sống về những con người lao động miệt mài để kiến tạo cuộc sống mới. Tác giả miêu tả công việc đắp đường - một hình ảnh bình dị nhưng mang ý nghĩa lớn lao về ước mơ về sự gắn kết và phát triển của làng quê. Qua hình ảnh con đường, Xuân Quỳnh khắc họa sâu sắc nỗi nhọc nhằn của người dân đồng chiêm, đồng thời gửi gắm khát vọng thoát khỏi sự nghèo khó và chia cắt, vươn tới một tương lai sáng hơn.

- Tinh thần đoàn kết là nguồn sức mạnh to lớn giúp cộng đồng vượt qua mọi khó khăn và thách thức. Khi mọi người đồng lòng, cùng chung tay gánh vác, những điều tưởng chừng không thể trở thành hiện thực, như việc đắp đường trong bài thơ. Sự đoàn kết cũng khơi dậy niềm tin và tinh thần lạc quan, giúp con người bền bỉ hơn trong hành trình đối mặt với nghịch cảnh.

- Đoàn kết không chỉ giúp tạo dựng thành quả vật chất mà còn xây dựng giá trị tinh thần và gắn kết con người lại với nhau. Những hành động nhỏ bé như “đẩy xe lên hợp tác” trong bài thơ đã khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Nhờ đó, đoàn kết trở thành sợi dây kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, mang đến nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Đoạn văn tham khảo:

Tinh thần đoàn kết là sức mạnh đưa cộng đồng vượt qua khó khăn và kiến tạo tương lai tươi sáng. Trong “Bài hát đắp đường” của Xuân Quỳnh, hình ảnh mọi người chung tay đắp đường cho thấy chỉ khi đồng lòng, việc lớn mới thành hiện thực; những bước chân cùng nhau không chỉ san lấp đất đá mà còn gắn kết tâm hồn, khơi dậy niềm tin và ý chí vươn lên. Đoàn kết còn chuyển hóa nỗ lực cá nhân thành thành quả chung, xây dựng cả vật chất lẫn giá trị tinh thần cho làng xóm. Nhờ đó mỗi người cảm thấy có trách nhiệm và tự hào với cộng đồng, từ đó tạo ra động lực bền vững cho sự phát triển. Vì vậy, muốn xây dựng tương lai sáng lạn, con người cần giữ gìn và phát huy tinh thần đoàn kết trong mọi hành động.