200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Nắng trong vườn (Thạch Lam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Buổi chiều rất êm ả. Về phía tây, mây trời rực rỡ những mầu sáng lạn và ánh nắng chiều loàng một khúc sông, trông như một giải vàng nổi lên giữa đồi ruộng đã bắt đầu tím lại.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NẮNG TRONG VƯỜN

(Thạch Lam)

Buổi chiều rất êm ả. Về phía tây, mây trời rực rỡ những mầu sáng lạn và ánh nắng chiều loàng một khúc sông, trông như một giải vàng nổi lên giữa đồi ruộng đã bắt đầu tím lại. Một đàn chim đi ăn về vút bay qua ngang đầu, tiếng cánh vỗ rào rào như trận mưa; tôi ngửng lên nhìn theo đến khi cái vết đen linh động của đàn chim lặn hẳn với chân mây.

Tôi theo con đường nhỏ ở ven đồi, qua hai dẫy phố, một cái chợ nhỏ, rồi rẽ về bên phải. Nhà ông Ba ở ngay chân đồi, trông xuống chợ, một cái nhà gạch cũ, tường phủ rêu xanh. Tôi không lưỡng lự, bước đến đẩy cổng vào.

[…] Phố chợ ở ngay đầu cầu. Con sông Cống uốn éo trong dẫy đồi, khuất đi, rồi lại loáng loáng đằng xa, chạy giữa những giải ruộng eo hẹp. Bấy giờ sương đã xuống, dặng núi ở chân trời đã bị che lấp. Chúng tôi dạo qua một lượt ở phố, hay dãy nhà lá nhỏ bé, nhưng ngăn nắp và sạch sẽ, trông rất vui mắt.

Sẩm tối, ông Ba cùng tôi về, một mâm cỗ đầy đã thấy bầy trên chiếc bàn ở giữa sân, bà Ba đang chạy loăng quăng sửa soạn các thức ăn. Thấy tôi, bà vội vã mời:

– Cậu về ăn cơm. Có bữa ăn xoàng, xin cậu ăn thực bụng nhé.

Tôi mỉm cười, rồi ngồi vào bàn, tuy trong người mệt mỏi và không thấy đói mà cũng phải cố ăn để vui lòng bà chủ. Ông Ba thì vui vẻ lắm, như rất thích được có người đến chơi, nhất người ấy lại là tôi. Ông uống từng chén rượu lớn, cười nói vang lên. Bà Ba ngồi yên lặng bên cạnh, luôn luôn gắp thức ăn vào bát, ép tôi ăn. Bà cũng hình như vui vẻ lắm vì thấy chồng vui vẻ.

[…] Bữa cơm xong, ông Ba bắc ghế ra ngoài sân cùng tôi ngồi nói chuyện. Ngọn đèn dầu có cái chao lụa xanh xinh xắn – chắc hẳn là một công trình của hai cô thiếu nữ – để trên chiếc bàn con, chiếu ra một vùng ánh sáng, làm nổi trắng mấy gốc trè cằn cỗi. Chiều đã tối hẳn, trên trời cao, hàng ngàn ngôi sao thi nhau lấp lánh qua không khí trong và mát. Ðêm của vùng đồi bao bọc lấy tôi, đầy những hương thơm lạ theo cơn gió từ đâu đưa lại. Muôn tiếng đều khe khẽ làm cho cái yên lặng vang động như tiếng đàn; những con bướm nhỏ vụt từ bóng tối ra, đến chập chờn ở trước ngọn đèn, rồi lại lẩn vào bóng tối, như những sự gia lẹ làng của cảnh rừng nói chung quanh.

Tôi thấy vui sướng và thư thái trong lòng. Lần đầu, đêm tối và cảnh vật đối với tôi thân mật như một người bạn, khác với khi ở Hà Nội, đêm chỉ là những cuộc vui chơi mệt mỏi và nặng nề.

(Trích Nắng trong vườn, Thạch Lam, NXB Hội Nhà văn & Cty Nhã Nam, 2015, tr.16-17)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính là Tự sự.

Mở rộng

Giải thích: Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Tìm những chi tiết miêu tả không gian, cảnh vật thiên nhiên buổi chiều tối ở vùng ven đồi trong đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Chỉ ra các hình ảnh, chi tiết thể hiện.

Lời giải chi tiết

Các chi tiết miêu tả thiên nhiên buổi chiều tối bao gồm:

- Mây trời rực rỡ màu sáng lạn, ánh nắng chiều loáng khúc sông như dải vàng.

- Đàn chim bay vút qua ngang đầu, vỗ cánh rào rào rồi lặn hẳn nơi chân mây.

- Sương xuống che lấp dặng núi xa; đêm vùng đồi đầy hương thơm lạ; sao lấp lánh trên trời cao.

- Muôn tiếng khe khẽ, bướm nhỏ chập chờn trước đèn rồi lẩn vào bóng tối.

Mở rộng

Giải thích: Các chi tiết được miêu tả tỉ mỉ, gợi cảm qua nhiều giác quan (thị giác, thính giác, khứu giác), thể hiện rõ đặc trưng phong cách nghệ thuật Thạch Lam: nhẹ nhàng, tinh tế và giàu chất thơ.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật so sánh trong câu văn: "Muôn tiếng đều khe khẽ làm cho cái yên lặng vang động như tiếng đàn".

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp so sánh: So sánh "cái yên lặng vang động" với "tiếng đàn".

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn.

+ Làm nổi bật sự tĩnh lặng nhưng vô cùng sống động của đêm quê vùng đồi (lấy động tả tĩnh, âm thanh mơ hồ tạo nên giai điệu êm dịu).

+ Thể hiện sự nhạy cảm, tâm hồn tinh tế và tràn đầy cảm xúc của nhân vật "tôi".

Mở rộng

Giải thích:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Theo đoạn trích, cảm nhận của nhân vật "tôi" về đêm tối và cảnh vật ở vùng đồi có gì khác biệt so với khi ở Hà Nội?

Xem lời giải

Câu 5

Từ thái độ và cảm xúc của nhân vật "tôi" đối với cảnh vật và con người nơi vùng quê nhỏ, em rút ra bài học gì cho bản thân về cách sống và ứng xử với thiên nhiên, con người xung quanh?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Bài học về thái độ với thiên nhiên: Cần biết mở rộng tâm hồn để lắng nghe, trân trọng và hòa mình vào vẻ đẹp thanh bình của thiên nhiên quanh ta; tìm kiếm sự cân bằng sau những ồn ào, áp lực của cuộc sống.

- Bài học về thái độ với con người: Biết trân trọng sự chân thành, mộc mạc và hiếu khách của người khác (như gia đình ông Ba); ứng xử lịch sự, tế nhị để đem lại niềm vui cho mọi người xung quanh.

Đoạn văn tham khảo:

Từ thái độ và cảm xúc của nhân vật "tôi", em rút ra bài học sâu sắc về lối sống hòa hợp với thiên nhiên và trân trọng tình người giản dị. Trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, con người cần biết lắng lại để mở rộng tâm hồn, đón nhận vẻ đẹp thanh bình của thiên nhiên như một người bạn tri kỷ để xoa dịu những căng thẳng, mệt mỏi. Bên cạnh đó, chúng ta phải biết nâng niu những tình cảm chân thành, sự hiếu khách mộc mạc giữa người với người, bởi đó chính là điểm tựa tinh thần vô giá. Lối sống biết sẻ chia, tế nhị trong ứng xử không chỉ mang lại niềm vui cho người khác mà còn giúp bản thân tìm thấy sự thư thái và bình yên thực sự. Tựu trung lại, học cách sống chậm và trân trọng những giá trị bình dị quanh mình chính là chìa khóa để nuôi dưỡng một tâm hồn trong sạch, giàu tình yêu thương.

Mở rộng

Giải thích:

Trong xã hội hiện đại nhiều áp lực, con người dễ rơi vào trạng thái "mệt mỏi và nặng nề" giống như nhân vật "tôi" ở Hà Nội. Bài học rút ra hướng học sinh tới lối sống chậm, biết trân trọng những giá trị giản dị nhưng đích thực của đời sống tinh thần.