200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Chuyện con chó có nghĩa của một nhà nghèo (Phạm Quí Thích) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Ở chỗ dạy học, anh có nuôi một con chó già, sớm hôm chơi đùa với nó. Anh đi đâu, nó cũng đi theo.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Lược một đoạn: Đào Cảnh Long, hiệu là Vân Hiên cư sĩ, là một học trò nghèo sống vào cuối đời Lê Chiêu Thống, đức độ rộng rãi, tính tình chất phác, trọng danh nghĩa, chuộng khí khái. Năm Bính Thìn, vì nhà thiếu ăn, chàng phải đi dạy học thuê cho một nhà giàu).

Ở chỗ dạy học, anh có nuôi một con chó già, sớm hôm chơi đùa với nó. Anh đi đâu, nó cũng đi theo. Anh ngồi đâu, nó cũng đứng chầu bên cạnh. Anh đặt tên nó là Hàn Lư. Anh thường đùa với nó:

- Mày được ta chăm nuôi, mày có chịu dốc sức liều chết vì ta không?

Con vật gật đầu, ngoe nguẩy đuôi như tỏ ý nhận lời.

Mấy tháng sau, anh có việc phải trở về quê hương. Con chó phải ở lại. Nó quanh quẩn ra vào ở cửa phòng học. Ban ngày xua đuổi gà lợn, ban đêm phòng giữ kẻ gian. Nhiều khi bọn trẻ lãng quên, không cho ăn, tiếng sủa của con chó không còn được sang sảng nữa.

Bấy giờ, trong làng có một phú ông họ Trương thấy vậy, thương hại, đem cơm đến cho ăn.Vừa bước vào cửa phòng học, liền bị con chó cắn phải. Ông trách mắng:

- Hàn Lư! Hàn Lư! Vì thương mày đói lâu nay, nên ta đến đưa cơm cho mày ăn. Ta đâu phải là kẻ bất nhân! Mày tuy là giống vật, nhưng cũng biết suy nghĩ chút ít. Sao mày lại lấy oán trả ân?

Ông chưa dứt lời, con vật chồm lên, nhe răng, giơ vuốt, nói bằng tiếng người:

- Ngày chủ tôi đi có căn dặn tôi phải bảo vệ phòng học, trông nom bọn trẻ. Ngăn chặn kẻ ác,cấm đoán kẻ gian là trách nhiệm của tôi. Ông tới đột ngột, lại không có chủ tôi đón tiếp, thì bị cắnmột miếng là đúng lẽ thôi! Thế mà còn trách mắng nặng lời gì nữa!

Thấy con chó biết nói tiếng người, lại nói đúng lẽ, phú ông thầm nghĩ trong bụng nó là con vật kì lạ, ý muốn dụ dỗ, bèn nói:

- Ông chủ của mày bản chất là thầy đồ nghèo. Mình hắn chẳng đủ miếng ăn, lấy đâu ra dành cho mày nữa. Bây giờ chi bằng mày bỏ chỗ tối, tới chỗ sáng, bỏ nhà nghèo, tới nhà giàu, tìm nơi no đủ, sung sướng suốt đời, có phải hơn không? Tội gì mà phải chịu khổ mãi?

Con chó nói:

- Ôi! Ông cũng là người, sao nỡ mở miệng buông lời như thế. Kẻ sĩ trung nghĩa, không vì cùng hay thông mà thay đổi ý chí, cho nên đến mùa rét mới biết rõ bách tùng tươi tốt hơn các cây khác, gặp gió mạnh mới hay cây đứng được vững chắc. Giống súc vật tuy khác với loài người, song vẫn có tính trời phú, biết giữ vững khí tiết đối với chủ của mình. Huống hồ ông chủ của tôi lại là một người luôn biết giữ lòng chân chính, sống nghề quang minh, trung để thờ vua, tín để kết bạn, hiếu với cha mẹ, hòa thuận họ hàng, trời sắp giao cho trách nhiệm quan trọng, cho nên bắt phải cùng khổ thiếu thốn, để trau dồi cho được thành công tốt đẹp đó thôi! Ông nói năng lung tung chẳng đúng gì,nên tôi tha thứ cho. Nếu không miệng này sẽ cắn cho một miếng nữa, chẳng ngần ngại gì! Hãy mau mau lui về, chớ để sau phải hối tiếc!

Phú ông nghe xong, sửng sốt ngây dại, hiểu rõ con vật có nghĩa, không thể giành giật được,đành mang cơm ra về.

Vài hôm sau, Đào Cảnh Long trở về, con chó mừng rỡ ra cửa đón tiếp, hình dáng tiều tụy khôn xiết. Nghe xóm giềng kể lại câu chuyện, Đào Cảnh Long cảm động lắm, ngậm ngùi lấy làm lạ mãi. Anh kiểm tra lại phòng sách, thì khóa cửa không di chuyển, giường chiếu còn y nguyên, đều là nhờ con chó hết sức canh giữ.

(Trích Chuyện con chó có nghĩa của một nhà nghèo, Phạm Quý Thích, in trong Truyện truyền kì Việt Nam,Vũ Ngọc Khánh – Nguyễn Quang Ân sưu tầm, tuyển chọn, NXB Chính trị Quốc gia – Sự thật,Hà Nội, 2023, tr.320 – 332)

Câu 1

Chỉ ra lời dẫn trực tiếp có trong đoạn trích sau:

"Thấy con chó biết nói tiếng người, lại nói đúng lẽ, phú ông thầm nghĩ trong bụng nó là con vật kì lạ, ý muốn dụ dỗ, bèn nói:

- Ông chủ của mày bản chất là thầy đồ nghèo. Mình hắn chẳng đủ miếng ăn, lấy đâu ra dành cho mày nữa. Bây giờ chi bằng mày bỏ chỗ tối, tới chỗ sáng, bỏ nhà nghèo, tới nhà giàu, tìm nơi no đủ, sung sướng suốt đời, có phải hơn không? Tội gì mà phải chịu khổ mãi?"

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về lời dẫn trực tiếp.

Lời giải chi tiết

Lời dẫn trực tiếp: "Ông chủ của mày bản chất là thầy đồ nghèo. Mình hắn chẳng đủ miếng ăn, lấy đâu ra dành cho mày nữa. Bây giờ chi bằng mày bỏ chỗ tối, tới chỗ sáng, bỏ nhà nghèo, tới nhà giàu, tìm nơi no đủ, sung sướng suốt đời, có phải hơn không? Tội gì mà phải chịu khổ mãi?"

Giải thích:

Đây là lời nói của phú ông được tác giả ghi lại nguyên văn, đặt sau dấu hai chấm và gạch đầu dòng nên là lời dẫn trực tiếp.

Mở rộng

- Cách dẫn trực tiếp là sử dụng nguyên văn từ ngữ, câu, đoạn,… của một văn bản gốc vào bài viết, bài nói.

- Dấu hiệu nhận biết: được đặt trong dấu ngoặc kép

- Tác dụng của lời dẫn trực tiếp:

+ Truyền tải thông tin chính xác

+ Tăng tính chân thật và sống động

+ Tạo độ tin cậy và động viên

+ Dễ dàng trích dẫn và sử dụng lại

Link tham khảo: Cách dẫn trực tiếp là gì? Tác dụng của cách dẫn trực tiếp

Câu 2

Cho biết thời gian được nói tới trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Chỉ ra thời gian được nói tới trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Thời gian: cuối đời Lê Chiêu Thống.

Giải thích:

Ngay phần lược dẫn, tác giả xác định Đào Cảnh Long là người sống “vào cuối đời Lê Chiêu Thống”, đây là mốc thời gian của câu chuyện.

Câu 3

Chỉ ra 1 yếu tố kì ảo và cho biết vai trò của yếu tố kì ảo đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra yếu tố kì ảo và nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

-Yếu tố kì ảo: con chó biết nói tiếng người.

-Vai trò của yếu tố kì ảo:

+ Tạo ra sự sinh động, hấp dẫn cho câu chuyện và tạo hứng thú với người đọc.

+ Làm nên đặc điểm của truyện truyền kì.

+ Nhắc nhở mỗi người chúng ta hãy sống ân nghĩa, thủy chung.

Giải thích:

Việc một con chó có thể nói chuyện như con người là điều không có trong thực tế. Chi tiết này giúp câu chuyện trở nên li kì, đồng thời làm nổi bật chủ đề đề cao lòng trung nghĩa, thủy chung.

Mở rộng

Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo hiện diện ở mọi thành phần cấu tạo chủ yếu của tác phẩm như nhân vật, sự việc và cả ở thủ pháp nghệ thuật.

- Nhân vật kì ảo: có năng lực siêu nhiên, xuất thân kì lạ, diện mạo khác thường, hành hung biến hoá…

- Sự việc kì ảo: các tình tiết, sự kiện, hành động,… kì ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện có tính chất li kì, huyền hoặc.

- Thủ pháp nghệ thuật: sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tố kì ảo (thường được nhận diện tương đối gồm kì – kì lạ, khác thường, siêu phàm,… và quái – quái dị, ma quỷ)

Một số link tham khảo:

Truyện truyền kì là gì? Cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian trong truyện truyền kì

Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì

Lời kể, ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Câu 4

Nêu 1 chi tiết tiêu biểu và ý nghĩa của chi tiết tiêu biểu đó trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Nêu chi tiết tiêu biểu và nêu ý nghĩa của nó.

Lời giải chi tiết

- Chi tiết tiêu biểu: con chó vẫn giữ tấm lòng trung thành của mình với chủ trước lời dụ dỗ của phú ông họ Trương.

- Ý nghĩa:

+ Đề cao, tôn vinh tấm lòng trung thành, ân nghĩa, thủy chung ở mỗi con người

+ Nhắc nhở mỗi người chúng ta hãy sống ân nghĩa, thủy chung với mọi người.

Giải thích:

Dù được phú ông hứa hẹn cuộc sống giàu có, sung sướng, Hàn Lư vẫn không thay đổi. Chi tiết này trực tiếp cho thấy nó coi trọng nghĩa tình với chủ hơn lợi ích vật chất.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 5

Từ câu chuyện, em rút ra bài học gì cho bản thân? (Viết khoảng 4-6 câu).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài học.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Ta phải biết sống ân nghĩa, thủy chung/ đừng vì tham lam vật chất, danh vọng mà đánh mất tình thân.

Đoạn văn tham khảo:

Câu chuyện về chú chó Hàn Lư mang đến cho mỗi chúng ta bài học sâu sắc về lòng trung thành, sự thủy chung và lòng ân nghĩa trong cuộc sống. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng ta cũng cần giữ vững bản lĩnh và phẩm giá, không vì cái nghèo hay khó khăn trước mắt mà quên đi ân tình của những người đã gắn bó với mình. Đừng bao giờ vì sự cám dỗ của vật chất hay danh vọng mà thay đổi lòng dạ, đánh mất đi tình cảm chân thành. Bên cạnh đó, việc giữ trọn chữ tín và trách nhiệm với công việc, với người khác là nền tảng quan trọng giúp con người khẳng định giá trị bản thân. Nhìn vào tấm gương của một con vật có nghĩa, mỗi người cần tự soi lại mình để sống nhân ái, thủy chung và cao đẹp hơn.

Giải thích:

Hàn Lư dù được phú ông hứa hẹn cuộc sống sung sướng vẫn một lòng trung thành với chủ. Từ đó, câu chuyện nhắc mỗi người biết giữ gìn nghĩa tình và không dễ dàng thay đổi trước những cám dỗ vật chất.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store