200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chúng tôi ngồi ôm súng đợi mưa rơi Lòng thắc thỏm niềm vui không nói hết Mưa đi! Mưa đi! Mưa cho mãnh liệt

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐỢI MƯA TRÊN ĐẢO SINH TỒN

Chúng tôi ngồi ôm súng đợi mưa rơi

Lòng thắc thỏm niềm vui không nói hết

Mưa đi! Mưa đi! Mưa cho mãnh liệt

Mưa lèm nhèm, chúng tôi chẳng thích đâu

Nhưng không có mưa rào thì cứ mưa ngâu

Hay mưa bụi... mưa li ti... cũng được

Mặt chúng tôi ngửa lên hứng nước

Một giọt nhỏ thôi, cát cũng dịu đi nhiều

Ôi hòn đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu

Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo

Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão

Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, trong đập nhịp tim người

Như đá vững bền, như đá tốt tươi...

Mưa vẫn dăng màn lộng lẫy phía xa khơi

Mưa yểu điệu như một nàng công chúa

Dù mưa chẳng bao giờ đến nữa

Thì xin cứ hiện lên thăm thẳm cuối chân trời

Để bao giờ cánh lính chúng tôi

Cũng có một niềm vui đón đợi...

Đảo Sinh Tồn, quần đảo Trường Sa

Mùa khô 1981

(Trần Đăng Khoa, Bên cửa sổ máy bay, NXB Tác phẩm mới, 1985)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản.

Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Giải thích:

Bài thơ chủ yếu bộc lộ cảm xúc, tâm trạng của những người lính đảo trước cơn mưa và qua đó thể hiện tình yêu, niềm gắn bó với đảo Sinh Tồn cùng sự lạc quan, kiên cường của người lính nơi biển đảo.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Theo văn bản, tại sao những người lính xin mưa cứ hiện lên thăm thẳm cuối chân trời?

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn sau:

"Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, trong đập nhịp tim người

Như đá vững bền, như đá tốt tươi..."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ, chỉ ra đối tượng được nhấn mạnh, sau đó nêu tác dụng về nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- So sánh: “chúng tôi” với “hòn đá ngàn năm”

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm, tạo nhịp điệu cho câu thơ, làm câu thơ hay hơn, sinh động hơn

+ Nhấn mạnh sự kiên cường, sự bền gan, vững vàng của người lính Trường SƠn trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ

+ Cho thấy tinh thần, thái độ lạc quan, sự hiên ngang, bất khuất

Giải thích:

“Đá” gợi sự rắn chắc, bền vững, khó bị khuất phục; “hòn đá ngàn năm” còn gợi sự trường tồn. Vì vậy, hình ảnh so sánh làm nổi bật sức chịu đựng, ý chí của người lính; khẳng định vẻ đẹp bền vững của họ trong cuộc sống nơi biển đảo.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Anh/chị suy nghĩ gì về hình ảnh người lính được thể hiện trong văn bản?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Khái quát những đặc điểm nổi bật của người lính qua các chi tiết, hình ảnh trong bài thơ và nêu cảm nhận.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh người lính trong bài thơ hiện lên thật đẹp, thật cảm động. Họ là những con người bằng xương bằng thịt, cũng khát khao một cơn mưa bình dị để xua đi cái nắng khô khốc nơi đảo xa. Nhưng trên hết, họ là những chiến sĩ với ý chí sắt đá và tinh thần lạc quan phi thường. Dù thiếu thốn, gian khổ, họ vẫn "sinh tồn" kiên cường, gắn bó với hòn đảo như "hòn đá ngàn năm". Hình ảnh ấy không chỉ là biểu tượng cho sự kiên cường, bất khuất mà còn là hiện thân của một tình yêu Tổ quốc thiêng liêng, thầm lặng. Họ canh giữ biển trời không chỉ bằng khẩu súng trên tay, mà còn bằng trái tim nồng ấm, một niềm tin mãnh liệt vào sự sống và sự bình yên của đất nước. Đọc những vần thơ ấy, lòng ta dâng lên một niềm biết ơn sâu sắc và sự trân trọng vô hạn với những người lính đảo - những con người đang viết nên bản hùng ca thầm lặng giữa trùng khơi.

Giải thích:

Những chi tiết “ôm súng đợi mưa”, “mặt chúng tôi ngửa lên hứng nước”, “vẫn sinh tồn”, “như đá vững bền” cho thấy người lính vừa chịu đựng gian khổ, vừa giữ được niềm vui và niềm tin vào sự sống. Vì vậy, họ trở thành hình ảnh đẹp của những con người đang bền bỉ bảo vệ biển đảo quê hương.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ