content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Nghị luận xã hội - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Tự học - một nhu cầu thời đại (Nguyễn Hiến Lê) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Ta không thể ghét sự tự học được: nó là một cuộc du lịch. J.J. Ru-xô và V. Huy-gô, hai văn hào ở Pháp đều ca tụng thú đi chơi bộ.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Ta không thể ghét sự tự học được: nó là một cuộc du lịch.

J.J. Ru-xô và V. Huy-gô, hai văn hào ở Pháp đều ca tụng thú đi chơi bộ.

J.J. Ru-xô nói: “Lúc nào muốn đi thì đi, muốn ngừng thì ngừng, muốn vận động nhiều hay ít tùy ý. Cái gì thích thì nhận xét, cảnh nào đẹp thì ngừng lại. Chỗ nào tôi thấy thủ thì tôi ở lại. Hễ thấy chán thì tôi đi, tôi chỉ tùy thuộc tôi, tôi được hưởng tất cả sự tự do mà một người có thể hưởng được.

Còn V. Hicy-gô thì viết: “Người ta được tự chủ, người ta tự do, người ta vui vẻ. Người ta đi, người ta ngừng, người ta lại đi, không có gì bó buộc, không có gì ngăn cản”

Cái thú tự học cũng giống như cái thú đi chơi bộ ấy. Tự học cũng là một cuộc du lịch, du lịch bằng trí óc, một cuộc du lịch say mê gấp trăm lần du lịch bằng chân, vì nó là du lịch trong không gian. Những hiểu biết của loài người là một thế giới mênh mông. Kể làm sao hết được những sự vật hữu hình và vô hình mà ta sẽ thấy trong cuộc du lịch bằng sách vở?

(Theo Tự học – một nhu cầu thời đại, Nguyễn Hiến Lê, Ngữ văn 11, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

Câu 1

Trong đoạn trích trên, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, chú ý cách tác giả đặt hoạt động tự học bên cạnh việc đi chơi bộ để làm nổi bật đặc điểm của tự học.

Lời giải chi tiết

Trong đoạn trích trên, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận là: So sánh

Giải thích:

Tác giả so sánh thú tự học với thú đi chơi bộ, coi tự học như một cuộc du lịch bằng trí óc. Qua đó, tác giả làm nổi bật sự tự do, chủ động và niềm vui khám phá tri thức mà việc tự học mang lại.

Mở rộng

Thao tác lập luận so sánh là làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong mối tương quan với đối tượng khác.

Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận 

Câu 2

Tìm câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn trích, xác định câu văn thể hiện trực tiếp nội dung trọng tâm mà tác giả muốn bàn luận.

Lời giải chi tiết

Câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích là: “Ta không thể ghét sự tự học được: nó là một cuộc du lịch”

Giải thích:

Câu văn khẳng định giá trị và sức hấp dẫn của việc tự học, đồng thời giới thiệu hình ảnh so sánh tự học với một cuộc du lịch. Những câu văn tiếp theo triển khai, làm rõ ý tưởng này.

Mở rộng

- Câu chủ đề là câu nêu ý chính của đoạn văn, thường nằm ở đầu hoặc ở cuối đoạn.

- Cách xác định vị trí câu chủ đề

+ Tìm ý chính: Đầu tiên, bạn cần đọc toàn bộ đoạn văn để nắm bắt nội dung tổng quát. Câu chủ đề thường là câu thể hiện thông điệp hoặc khái niệm trung tâm mà tác giả muốn nhấn mạnh.

+ Xác định vị trí: Câu chủ đề thường nằm ở đầu hoặc cuối đoạn văn. Nếu câu chủ đề nằm ở đầu, nó sẽ giới thiệu nội dung mà các câu tiếp theo sẽ phát triển. Ngược lại, nếu nằm ở cuối, các câu trước đó sẽ là các luận cứ, dẫn chứng hỗ trợ cho ý chính.

+ Từ khoá: Trong đoạn văn, thường có những từ hoặc cụm từ quan trọng được lặp lại hoặc nhấn mạnh. Những từ này có thể là dấu hiệu để bạn nhận diện câu chủ đề. Các từ khoá có thể chỉ ra vấn đề, nguyên nhân, hoặc kết quả mà tác giả muốn đề cập.

+ Ngữ cảnh: Đôi khi, việc xác định câu chủ đề cũng liên quan đến ngữ cảnh và mục đích của bài viết. Bạn cần xem xét đoạn văn đó nằm trong một bài viết lớn hơn với mục tiêu nào, từ đó xác định câu chủ đề cho phù hợp.

Link tham khảo: Câu chủ đề

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm 01 biện pháp tu từ và nêu tác dụng trong việc thể hiện nội dung, cách diễn đạt.

Lời giải chi tiết

- So sánh: "Cái thú tự học cũng giống như cái thú đi chơi bộ ấy", "Tự học cũng là một cuộc du lịch, du lịch bằng trí óc...".

- Tác dụng:

+ Làm cho khái niệm trừu tượng là "tự học" trở nên cụ thể, gần gũi và dễ hình dung hơn thông qua hình ảnh "đi chơi bộ" và "du lịch".

+ Nhấn mạnh sự tự do, chủ động và niềm vui sướng, say mê của việc tự học. Nó không phải là một công việc bắt buộc, nặng nề mà là một hành trình khám phá đầy thú vị.

Giải thích:

Tác giả đặt tự học bên cạnh hoạt động đi chơi bộ và gọi đó là một cuộc du lịch bằng trí óc để làm nổi bật sự tự do trong lựa chọn, khả năng khám phá những điều mới mẻ và niềm say mê mà tự học đem lại.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh 

Câu 4

Theo tác giả, thú đi chơi bộ và tự học có những đặc điểm tương đồng nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những đặc điểm của việc đi chơi bộ được trích dẫn trong văn bản, đối chiếu với cách tác giả miêu tả hoạt động tự học để tìm ra những điểm tương đồng.

Lời giải chi tiết

Một số điểm tương đồng giữa thú đi chơi bộ và tự học là:

- Con người có thể tự do lựa chọn hướng đi, tốc độ, điểm nhấn, điểm dừng…

- Mang đến niềm vui, niềm hạnh phúc được tự mình khám phá, thưởng thức những điều mới mẻ, thú vị.

- Đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ, chủ động…

Giải thích:

Khi đi chơi bộ, con người có thể tự quyết định lúc đi, lúc dừng và lựa chọn cảnh vật muốn ngắm nhìn. Tương tự, khi tự học, mỗi người có thể chủ động lựa chọn kiến thức, nội dung và cách thức học tập theo nhu cầu, sở thích của mình. Cả hai hoạt động đều tạo cơ hội khám phá thế giới và đem lại niềm vui từ quá trình trải nghiệm.

Câu 5

Theo anh/ chị, vì sao chúng ta “không thể ghét sự tự học”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lợi ích của việc tự học được nêu trong văn bản, kết hợp suy nghĩ của bản thân để lí giải ý nghĩa của hoạt động tự học đối với mỗi người.

Lời giải chi tiết

Chúng ta “không thể ghét sự tự học”, vì:

- Tự học là công việc đòi hỏi tinh thần tự giác, ý thức chủ động, lòng kiên trì, sự nỗ lực không ngừng… nên không phải ai cũng yêu thích sự tự học.

- Chúng ta không thể ghét sự tự học vì nó mang lại những lợi ích lớn lao và là điều kiện không thể thiếu để con người thực sự trưởng thành. Tự học nuôi dưỡng lòng ham hiểu biết, khát vọng khám phá và chiếm lĩnh tri thức; rèn luyện tính cách độc lập, chủ động; kích thích sự sáng tạo… Tự học giúp cho con người có thể học tập ở mọi lúc, mọi nơi và trong suốt cuộc đời, để không bao giờ rơi vào tình trạng cũ mòn, lạc hậu về tri thức…

Đoạn văn tham khảo:

Trong hành trình hoàn thiện bản thân, tự học vừa là thử thách vừa là chìa khóa mở ra cánh cửa tri thức. Ta “không thể ghét sự tự học” bởi dù đây là công việc đòi hỏi sự tự giác, tính kiên trì và nỗ lực không ngừng nghỉ những điều không hề dễ dàng nhưng nó lại đem đến những giá trị vô giá. Tự học không chỉ nuôi dưỡng lòng khát khao khám phá, rèn luyện bản lĩnh độc lập và kích thích tư duy sáng tạo, mà còn là điều kiện tiên quyết để con người thực sự trưởng thành. Hơn cả một phương pháp, tự học là hành trình học tập suốt đời, giúp ta chủ động tiếp thu tri thức ở mọi lúc, mọi nơi, giữ cho tâm trí luôn tươi mới và không bị đẩy lùi về phía sau trong một thế giới liên tục chuyển động. Yêu hay ghét một thói quen là lựa chọn, nhưng trân trọng sự tự học là bản năng của những ai khao khát vươn lên.

Giải thích:

Tác giả ví tự học như một cuộc du lịch vì hoạt động này giúp con người tự do khám phá thế giới tri thức rộng lớn và tìm thấy niềm vui trong quá trình học hỏi. Dù cần sự tự giác và kiên trì, tự học vẫn đem lại những lợi ích lâu dài: mở rộng hiểu biết, rèn luyện tính độc lập và giúp con người không ngừng trưởng thành. Vì vậy, chúng ta cần trân trọng và duy trì việc tự học trong suốt cuộc đời.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt