200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Những người đi tới biển (Thanh Thảo) - Khúc 7 | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chúng tôi không mệt đâu Nhưng cỏ sắc mà ấm quá!

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

Chúng tôi không mệt đâu

Nhưng cỏ sắc mà ấm quá!

Tuổi hai mươi thằng em tôi sững sờ một cánh chim mảnh như nét vẽ

Nhiều đổi thay như một thoáng mây

Khi chúng tôi nằm nó vẫn ngồi nguyên đó

Ngậm im lìm một cọng cỏ may…

Những dấu chân lùi lại phía sau

Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất

Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ

Cơn gió lạ một chiều không rõ rệt

Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất

Nơi đó nhất định mùa xuân sẽ bùng lên

Hơn một điều bất chợt

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?

Cỏ sắc mà ấm quá, phải không em…

(Trích Khúc 7, Trường ca Những người đi tới biển, Thanh Thảo, NXB Hội nhà văn, 2017, Tr. 135)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết của thể thơ tự do trong đoạn trích trên.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về đặc điểm của thể thơ tự do: số tiếng trong mỗi dòng không cố định, số dòng trong khổ thơ không đều, cách gieo vần linh hoạt, nhịp điệu phóng khoáng.

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu nhận biết của thể thơ tự do trong đoạn trích trên:

+ Không có thể thức nhất định

+ Không bị ràng buộc về số chữ, số dòng, vần...

Giải thích:

Các dòng thơ có số chữ không đều, số dòng không bị giới hạn theo khuôn mẫu và cách ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định 2 tính từ diễn tả trạng thái được sử dụng trong sáu dòng thơ đầu.

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong các dòng thơ sau:

"Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh để nhận diện và phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong các dòng thơ: "Sắc như cỏ/ Dày như cỏ/ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ."

- Tác dụng:

+ Tăng tính biểu cảm, làm cho câu thơ giàu tính hình tượng

+ Nhấn mạnh sức sống, ý chí và tinh thần kiên cường của tuổi trẻ.

+ Thể hiện sự ngợi ca, trân trọng của tác giả đối với thế hệ thanh niên đã hiến dâng tuổi xuân cho đất nước.

Giải thích:

Cỏ vừa mềm yếu nhưng có sức sống mạnh mẽ, có thể sinh sôi và vươn lên. So sánh tuổi trẻ với cỏ vì thế làm nổi bật vẻ đẹp vừa mong manh, vừa mãnh liệt của những người lính trẻ: dù tuổi đời còn non trẻ nhưng có sức sống, ý chí và khả năng vượt lên hoàn cảnh.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nhận xét về thái độ, tình cảm của những người lính được thể hiện trong khổ thơ sau:

"Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?"

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ khổ thơ, chú ý những từ ngữ thể hiện cảm xúc, thái độ.

- Phân tích ý nghĩa của các câu thơ.

- Từ đó khái quát thái độ, tình cảm và vẻ đẹp tâm hồn của người lính.

Lời giải chi tiết

Thái độ, tình cảm của những người lính được thể hiện trong khổ thơ:

- Thể hiện rõ nét tinh thần yêu nước, trách nhiệm và sự hy sinh cao cả của những người lính trẻ.

- Sẵn sàng dâng hiến tuổi xuân của mình cho Tổ quốc, dù trong lòng không tránh khỏi những tiếc nuối và đấu tranh nội tâm.

Giải thích:

Câu thơ “Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình” khẳng định sự sẵn sàng hi sinh. Câu “Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc” lại cho thấy họ cũng trân trọng tuổi trẻ của mình. Câu hỏi “Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?” nhấn mạnh sự lựa chọn đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, trình bày ý kiến của anh/chị về lý tưởng sống của thế hệ trẻ trong thời kì chống Mĩ. (Trình bày trong khoảng 5-7 dòng)

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc và khái quát nội dung chính của đoạn trích.

- Liên hệ với bối cảnh lịch sử thời kì kháng chiến chống Mĩ.

Lời giải chi tiết

Lý tưởng sống của thế hệ trẻ trong thời kì chống Mĩ là sống vì Tổ quốc, vì độc lập và tự do của dân tộc. Họ ý thức sâu sắc trách nhiệm công dân, sẵn sàng gác lại những ước mơ riêng để lên đường chiến đấu. Dù rất yêu cuộc sống và trân trọng tuổi xuân, họ vẫn đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân. Tinh thần dũng cảm, sự cống hiến và hi sinh của họ đã góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc. Đó là lí tưởng sống cao đẹp mà thế hệ trẻ hôm nay cần học tập và phát huy.

Giải thích:

Đoạn trích cho thấy những người lính trẻ “đi không tiếc đời mình”, bởi họ hiểu rằng nếu ai cũng chỉ giữ lấy tuổi trẻ cho riêng mình thì sẽ không có người bảo vệ Tổ quốc. Qua đó, lý tưởng sống của thế hệ trẻ thời chống Mĩ hiện lên ở sự cống hiến, hi sinh và đặt vận mệnh đất nước lên trên lợi ích riêng.