200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Dì Hảo (Nam Cao) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Hắn khinh dì là đứa con nuôi, còn hắn là con dòng cháu giống. Và tuy rằng nghèo xác, hắn nhất định không làm gì.

Câu hỏi

 

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Lược dẫn: Dì Hảo là con nuôi của bà tôi. Bố đẻ của dì chết đã lâu. Mẹ đẻ dì là bà xã Vận. Dù công việc buôn bán thuận lợi nhưng vì phải nuôi hai đứa con nheo nhóc cùng với đống nợ chồng chất nên bà để dì Hảo đi ở. Mới đầu về nhà mẹ nuôi, dì Hảo khóc ghê lắm nhưng rồi dì cũng quen dần và trở thành một người con gái rất ngoan đạo. Đến khi lấy chồng, dì dành cho chồng tất cả tình yêu thương nhưng chồng dì lại là một kẻ cờ bạc, rượu chè, vũ phu, không yêu dì.)

Hắn khinh dì là đứa con nuôi, còn hắn là con dòng cháu giống. Và tuy rằng nghèo xác, hắn nhất định không làm gì. Hắn lấy vợ để cho vợ nó nuôi. Dì Hảo cũng nghĩ đúng như thế ấy; dì làm mà nuôi hắn. Người vợ đảm đang ấy kiếm mỗi ngày được hai hào, dì ăn có năm xu. Còn một hào thì hắn dùng mà uống rượu. Và gia đình vui vẻ lắm. Nhưng sự tai ác của ông trời bắt dì đẻ một đứa con.

Đứa con chết, mà dì thì tê liệt. Mỗi ngày ngồi là một ngày không có hai hào. Người chồng muốn đó là cái lỗi của người vợ vô phúc ấy.

Nhưng mới đầu hắn chỉ nghĩ thế thôi. Là vì nhờ ít tiền dành dụm, người ta vẫn có thể đủ cả cơm lẫn rượu. Nhưng rồi rượu phải bớt đi. Đến cả cơm cũng thế. Đến lúc ấy thì hắn không nhịn được nữa. Hắn chửi bâng quơ. Hắn chửi những nhà giàu, hắn chửi số kiếp hắn, và sau cùng thì chửi vợ. Ô! Hắn chửi nhiều lắm lắm, một bữa đói rượu rồi tình cờ có một bữa rượu say.

Dì Hảo chẳng nói năng gì. Dì nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc. Chao ôi! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt. Nhưng dì phí nước mắt làm gì nhiều đến thế. Vì dì còn phải khóc hơn thế nhiều, khi hắn chán chửi, bỏ nhà mà đi, bỏ dì bơ vơ, đau ốm, để tìm cơm rượu. Trách làm gì hắn, cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy? Hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn. Di Hảo què liệt không còn những cái ấy để mà cho. Không, dì có trách chi con người tàn nhẫn ấy. Cũng như dì đã không trách bà tôi đã làm ngơ không cấp đỡ cho dì. Bà tôi có còn giàu như trước nữa đâu? Người đã già, đã ốm yếu, và khổ cực thay! Đã nghèo như lúc còn hăm hai. Cái cơ nghiệp người gây dựng thầy tôi buôn bán thua lỗ, chúng tôi học hành tốn phí nhiều, đã tan tác đi theo gió bốn phương. Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt. Và rất nhiều lời than thở.

(Trích Dì Hảo, Tuyển tập truyện ngắn Đôi mắt, Nam Cao, NXB Văn học, 2017, tr.208)

Câu 1

Xác định ngôi kể của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các ngôi kể.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất.

Giải thích:

Người kể không xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng tên hoặc các từ ngữ như “dì Hảo”, “hắn”, “bà tôi”, “người chồng”. Tuy nhiên, người kể vẫn có thể đi sâu vào hoàn cảnh, tâm trạng và nỗi đau của dì Hảo.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ miêu tả tiếng khóc của dì Hảo qua các câu văn sau: “Dì Hảo chẳng nói năng gì. Dì nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc. Chao ôi! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ câu văn.

- Chỉ ra các từ ngữ miêu tả tiếng khóc của dì Hảo.

Lời giải chi tiết

Từ ngữ miêu tả tiếng khóc của dì Hảo qua đoạn văn: khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ, thổ ra nước mắt.

Giải thích:

Những từ ngữ trên trực tiếp diễn tả tiếng khóc dữ dội, nghẹn ngào, đau đớn của dì Hảo.

Câu 3

Theo đoạn trích, dì Hảo không trách những ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra những người dì Hảo không trách trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Theo đoạn trích, dì Hảo không trách: Không, dì có trách chi con người tàn nhẫn ấy; không trách bà tôi.

Hoặc trả lời: Không trách hắn/ Không trách người chồng; không trách bà tôi/ không trách mẹ đẻ của dì.

Giải thích:

Với người chồng, dì nghĩ hắn “bắt buộc phải tàn nhẫn” vì nghèo đói, phải ăn, phải uống, phải vui thú. Với bà tôi, dì hiểu bà cũng đã già yếu, nghèo khổ, không còn đủ khả năng giúp đỡ mình.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 4

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu văn sau: "Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và tìm đặc điểm tương đồng giữa hai vế, sau đó làm rõ tác dụng của phép so sánh đối với việc khắc họa nhân vật và biểu đạt cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

-Biện pháp tu từ: So sánh: Khóc - người ta thổ/ Khóc như người ta thổ

-Tác dụng: Diễn tả nỗi khổ cực, uất ức của Dì Hảo; thể hiện sự xót xa, thấu hiểu, đồng cảm… của tác giả trước số phận cơ cực, bất hạnh của dì Hảo; câu văn tăng tính gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn.

Giải thích:

Việc ví tiếng khóc của dì Hảo như tiếng “thổ” khiến nỗi đau không chỉ được nghe thấy mà còn trở nên ám ảnh, dữ dội. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ hơn tình cảnh đáng thương của dì.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Qua đoạn trích, anh/ chị nêu nhận xét về thái độ, tình cảm của tác giả đối với nhân vật dì Hảo.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách tác giả kể về hoàn cảnh, nỗi đau và những giọt nước mắt của dì Hảo để nhận xét tình cảm, thái độ của nhà văn đối với nhân vật. 

Lời giải chi tiết

Nhận xét về thái độ, tình cảm của tác giả đối với nhân vật dì Hảo qua đoạn trích:

-Thấu hiểu, đồng cảm, xót xa trước số phận bất hạnh của dì Hảo (Dì không chỉ nghèo khổ về vật chất, dì còn bị đối xử bất công, bị tra tấn về tinh thần; dì vô cùng đáng thương).

- Đó là tình cảm chân thành, nhân văn, cao đẹp,…

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn trích tác phẩm Dì Hảo của Nam Cao, nhà văn đã thể hiện sự thấu hiểu, đồng cảm và xót xa sâu sắc trước số phận bất hạnh của nhân vật dì Hảo. Dì Hảo không chỉ trải qua một cuộc sống cơ cực, thiếu thốn về mặt vật chất mà còn phải chịu đựng sự đối xử bất công, cay nghiệt cùng những tổn thương, tra tấn nặng nề về mặt tinh thần. Bằng cái nhìn chan chứa tinh thần nhân văn, Nam Cao đã khắc họa hình ảnh một người phụ nữ vô cùng đáng thương với tất cả lòng thương cảm và trân trọng. Thái độ và tình cảm ấy của tác giả không chỉ đơn thuần là sự thương xót cho một kiếp người chìm nổi, mà còn là nỗi trăn trở, đau đớn trước những bất công của xã hội cũ, từ đó bộc lộ một tấm lòng nhân đạo chân thành, cao đẹp và sâu sắc.

Giải thích:

Tác giả tập trung khắc họa những mất mát, đau khổ và sự chịu đựng của dì Hảo, đặc biệt qua hình ảnh tiếng khóc. Cách nhìn ấy cho thấy nhà văn dành cho dì sự thương yêu và cảm thông sâu sắc.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...