200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Cảnh rừng Việt Bắc (Hồ Chí Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay, Vượn hót chim kêu suốt cả ngày.

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

CẢNH RỪNG VIỆT BẮC

- Hồ Chí Minh -

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,

Vượn hót chim kêu suốt cả ngày.

Khách đến thì mời ngô nếp nướng,

Săn về thường chén thịt rừng quay.

Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,

Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say.

Kháng chiến thành công ta trở lại,

Trăng xưa, hạc cũ với xuân này.

1947

(In trong Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.376)

Chú thích: Cảnh rừng Việt Bắc được Bác Hồ viết vào mùa xuân năm 1947, sau một năm quân ta rút khỏi thủ đô để lên chiến khu Việt Bắc, lập căn cứ tiếp tục cuộc trường kì chống thực dân Pháp. Đây là lần thứ hai, Bác Hồ và Trung ương Đảng sống, làm việc tại căn cứ địa Việt Bắc để lãnh đạo cách mạng.

Câu 1

Xác định chủ thể trữ tình của bài thơ trên.

Phương pháp giải

Đọc toàn bài để xác định xem ai đang quan sát, cảm nhận và bày tỏ tình cảm

Lời giải chi tiết

Chủ thể trữ tình của bài thơ: Tác giả/ Bác Hồ

Giải thích:

Bài thơ được viết trong thời gian Bác sống và làm việc ở chiến khu Việt Bắc năm 1947. Những cảnh vật, món ăn, cuộc sống sinh hoạt được miêu tả đều là những điều Bác trực tiếp trải nghiệm. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ cảm xúc yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và tinh thần lạc quan của chính Bác.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Chỉ ra những cụm từ miêu tả thiên nhiên và sản vật núi rừng ở 4 câu thơ đầu.

Xem lời giải

Câu 3

Câu thơ “Vượn hót chim kêu suốt cả ngày”gợi lên đặc điểm gì của núi rừng Việt Bắc?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào âm thanh được miêu tả để hình dung đặc điểm của không gian thiên nhiên.

Lời giải chi tiết

Câu thơ “Vượn hót chim kêu suốt cả ngày”gợi lên khung cảnh núi rừng Việt Bắc sống động, hoang sơ và tràn đầy sức sống

Giải thích:

Âm thanh “vượn hót, chim kêu” vang lên “suốt cả ngày” cho thấy thiên nhiên phong phú, có sự sống hiện hữu khắp nơi, tạo nên không gian vừa hoang sơ vừa sinh động.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong hai câu thơ sau:

"Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,

Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Chỉ ra các yếu tố được liệt kê và phân tích tác dụng đối với việc miêu tả cảnh vật, cuộc sống và cảm xúc của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Yếu tố liệt kê: Non xanh, nước biếc, rượu ngọt, chè tươi

- Hiệu quả:

+ Hình ảnh cụ thể, sinh động, giàu sức gợi.

+ Gợi lên bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ với những sản vật đặc trưng của núi rừng Việt Bắc. Từ đó cũng gợi lên cuộc sống gần gũi, giản dị mà ấm áp của con người nơi đây.

Giải thích:

Hàng loạt hình ảnh “non xanh, nước biếc, rượu ngọt, chè tươi” được đặt liên tiếp giúp bức tranh Việt Bắc hiện lên đầy đủ cả cảnh sắc và sản vật. Những từ “tha hồ”, “mặc sức” còn nhấn mạnh cảm giác tự do, thoải mái của con người giữa thiên nhiên.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 5

Em hiểu thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ sau:

"Kháng chiến thành công ta trở lại,

Trăng xưa, hạc cũ với xuân này."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của lời thơ trong mối liên hệ với hoàn cảnh sáng tác và hình ảnh “trăng xưa, hạc cũ”.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ khẳng định niềm tin tất thắng của cuộc kháng chiến. "Kháng chiến thành công ta trở lại" như một lời hứa chắc nịch về ngày chiến thắng, để rồi con người lại được sống trong sự hòa hợp, vẹn nguyên cùng vầng "trăng xưa" và "hạc cũ" - những biểu tượng của vẻ đẹp vĩnh hằng và thanh cao. Đó là sự lạc quan, kiên định và tình yêu sâu sắc dành cho thiên nhiên, đất nước.

Giải thích:

Cách nói “kháng chiến thành công” cho thấy Bác tin chắc vào ngày thắng lợi. Khi ấy, con người sẽ trở lại với cảnh vật thân quen của Việt Bắc trong một mùa xuân mới, vì vậy câu thơ vừa có niềm tin vào tương lai vừa có tình cảm gắn bó với Việt Bắc.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 6

Từ bài thơ trên, em hãy nêu một bài học ý nghĩa nhất với bản thân và lí giải (Trình bày khoảng 5 - 7 dòng).

Xem lời giải

Phương pháp giải

Chọn một bài học nổi bật từ bài thơ, sau đó lí giải bằng hoàn cảnh và thái độ sống của tác giả.

Lời giải chi tiết

Bài học ý nghĩa nhất với em từ bài thơ là tinh thần lạc quan và gắn bó với thiên nhiên. Dù trong hoàn cảnh kháng chiến gian khổ, Bác vẫn giữ thái độ bình tĩnh, yêu đời và tin tưởng vào tương lai. Điều này nhắc nhở chúng ta sống tích cực, biết trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên và giữ vững niềm tin dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào.

Giải thích:

Bài thơ cho thấy trong hoàn cảnh gian khổ, Bác vẫn nhìn thấy “non xanh, nước biếc”, thưởng thức “rượu ngọt, chè tươi” và tin tưởng “kháng chiến thành công”. Vì vậy, lạc quan và có niềm tin sẽ giúp con người giữ được tinh thần vững vàng, có thêm động lực để vượt qua khó khăn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?