content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Hồi kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Những năm tháng không thể nào quên (Võ Nguyên Giáp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Mồng 2 tháng Chín năm 1945 …Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đã ra mắt đồng bào như một lãnh tụ lần

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Mồng 2 tháng Chín năm 1945

…Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đã ra mắt đồng bào như một lãnh tụ lần đầu xuất hiện trước đông đảo quần chúng. Đó là một cụ già gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka-ki cao cổ, đi dép cao-su trắng.

Mấy ngày hôm trước, một vấn đề được đặt ra là phải có một bộ quần áo để Bác mặc khi Chính phủ ra mắt đồng bào. Cuối cùng, Bác đã chọn bộ quần áo này. Hai mươi bốn năm làm Chủ tịch nước, trong những ngày lễ lớn của dân tộc, trong những cuộc đi thăm nước ngoài, Hồ Chủ tịch bao giờ cũng xuất hiện với một hình ảnh giản dị, không thay đổi. Vẫn bộ quần áo vải, trên ngực không một tấm huân chương, y như lần đầu Bác đã ra mắt đồng bào.

Ông Cụ có dáng đi nhanh nhẹn. Dáng đi này cũng làm cho đôi người lúc đó ngạc nhiên. Họ đã không nhìn thấy ở vị Chủ tịch dáng đi trang trọng của những người “sang”. Giọng nói của ông Cụ phảng phất giọng nói của một miền quê đất Nghệ An.

Bác đã xuất hiện trước một triệu đồng bào ngày hôm đó như vậy.

Lời nói của Bác điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết, rõ ràng. Không phải là cái giọng hùng hồn người ta thường được nghe trong những ngày lễ long trọng. Nhưng người ta tìm thấy ngay ở đó những tình cảm sâu sắc, ý chí kiên quyết; tất cả đều tràn đầy sức sống; từng câu, từng tiếng đi vào lòng người.

Đọc bản Tuyên ngôn Độc lập đến nửa chừng, Bác dừng lại và bỗng dưng hỏi:

- Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?

Một triệu con người cùng đáp, tiếng dậy vang như sấm:

- Co.o.ó!

Từ giây phút đó, Bác cùng với cả biển người đã hòa làm một.

Đây là bản Tuyên ngôn của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa vừa giành được độc lập bằng cuộc chiến đấu suốt tám mươi năm của dân tộc. Đây còn là những lời tâm huyết, đầy cảm kích của đội tiên phong giác ngộ nhất của giai cấp cách mạng nhất, có những người con tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp và của dân tộc, trước máy chém, trước miệng súng của quân thù, đã từng giật tấm băng đen bịt mắt, hô lớn: “Việt Nam độc lập muôn năm!”

Buổi lễ kết thúc bằng những lời thề Độc lập:

- Chúng tôi, toàn thể dân Việt Nam xin thề:“Kiên quyết một lòng ủng hộ Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa, ủng hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

- Chúng tôi xin thề:“Cùng Chính phủ giữ nền độc lập hoàn toàn cho Tổ quốc, chống mọi mưu mô xâm lược, dù phải chết cũng cam lòng”.

- Nếu Pháp đến xâm lược lần nữa thì chúng tôi xin thề:

Không đi lính cho Pháp

Không làm việc cho Pháp

Không bán lương thực cho Pháp

Không đưa đường cho Pháp

Một triệu con người, một triệu tiếng hô cùng hòa làm một. Đó là lời thề của toàn dân kiên quyết thực hiện lời Hồ Chủ Tịch vừa đọc để kết thúc bản Tuyên ngôn:

“Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

“Bản án chế độ thực dân Pháp” đã có từ ba mươi năm trước đây. Nhưng hôm nay mới chính là ngày chế độ thực dân Pháp bị đưa ra cho toàn dân Việt Nam công khai xét xử.

Lịch sử đã sang trang. Một kỉ nguyên mới bắt đầu: Kỷ nguyên của Độc lập, Tự do, Hạnh phúc.

(Trích Hồi kí Những năm tháng không thể nào quên, Võ Nguyên Giáp, NXB Trẻ, 2019, tr.30-33)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định thể loại của đoạn trích trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào người kể chuyện, sự kiện được tái hiện, các mốc thời gian, nhân vật và chi tiết có tính xác thực để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu nhận biết thể loại hồi kí:

+ Người kể chuyện: Xưng "tôi" (ẩn hoặc hiện) là người trực tiếp chứng kiến hoặc tham gia sự kiện.

+ Sự thật lịch sử: Tái hiện các sự kiện, nhân vật có thật trong lịch sử (Ngày 2/9/1945, Bác Hồ, Quảng trường Ba Đình...).

+ Tính xác thực: Có mốc thời gian, địa điểm cụ thể và những chi tiết thực tế về trang phục, giọng nói của nhân vật.

Giải thích:

Những sự kiện lịch sử cụ thể cùng cách ghi chép dựa trên trải nghiệm, chứng kiến của người viết tạo nên tính chân thực, xác thực của hồi kí.

Mở rộng

Hồi kí là thể loại thuộc loại hình kí, có giá trị tư liệu cao, kể lại từ điểm nhìn chủ quan về những sự kiện, biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là nhân vật trung tâm hoặc là người tham dự, chứng kiến.

=> Nói cách khác, hồi kí là ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến.

Link tham khảo: Khái niệm thể loại hồi kí

Câu 2

Theo đoạn trích, chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra mắt đồng bào với dáng vẻ như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết trực tiếp miêu tả ngoại hình, trang phục, dáng đi và giọng nói của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Theo đoạn trích, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra mắt đồng bào với dáng vẻ:

+ Gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu thưa.

+ Trang phục giản dị: Mũ cũ, áo ka-ki cao cổ, dép cao-su trắng.

+ Dáng đi nhanh nhẹn, giọng nói phảng phất âm hưởng quê hương Nghệ An.

Giải thích:

Các chi tiết trên được tác giả miêu tả trực tiếp ngay từ lúc Bác xuất hiện, qua đó làm nổi bật hình ảnh một vị lãnh tụ giản dị, gần gũi, không mang vẻ xa cách, kiểu cách của một người “sang”.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc trong đoạn văn sau

"- Nếu Pháp đến xâm lược lần nữa thì chúng tôi xin thề:

Không đi lính cho Pháp

Không làm việc cho Pháp

Không bán lương thực cho Pháp

Không đưa đường cho Pháp"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cấu trúc được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nhịp điệu, nội dung và cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp cấu trúc ("Không... cho Pháp").

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ, đanh thép như những lời thề quyết tử.

+ Khẳng định thái độ tuyệt giao, không hợp tác dưới mọi hình thức với kẻ thù xâm lược.

+ Thể hiện ý chí sắt đá, sự đồng lòng và quyết tâm bảo vệ nền độc lập của toàn thể dân tộc Việt Nam.

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc “Không... cho Pháp” khiến từng lời cam kết được nhấn mạnh, tạo thành một lời thề mạnh mẽ, thể hiện rõ thái độ kiên quyết của toàn dân trước nguy cơ xâm lược.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 4

Anh/Chị hiểu như thế nào khi tác giả cho rằng: "Một triệu con người, một triệu tiếng hô cùng hòa làm một. Đó là lời thề của toàn dân kiên quyết thực hiện lời Hồ Chủ Tịch vừa đọc để kết thúc bản Tuyên ngôn:

“Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của hình ảnh, sau đó làm rõ thông điệp mà tác giả muốn nhấn mạnh.

Lời giải chi tiết

- Cách hiểu về chi tiết "Một triệu con người, một triệu tiếng hô cùng hòa làm một":

+ Cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết dân tộc: Giữa lãnh tụ và quần chúng không có khoảng cách, ý Đảng và lòng dân đã hòa quyện.

+ Khẳng định tính chính nghĩa của bản Tuyên ngôn Độc lập: Đó không chỉ là lời của một cá nhân mà là tiếng nói của cả dân tộc.

+ Thể hiện sự tự nguyện, cam kết cao nhất của người dân trong việc đánh đổi cả "tính mệnh và của cải" để giữ vững quyền tự do.

Giải thích:

Hình ảnh “một triệu con người, một triệu tiếng hô cùng hòa làm một” nhấn mạnh sự thống nhất về ý chí và hành động của nhân dân. Sự đồng lòng ấy tạo nên sức mạnh để toàn dân quyết tâm bảo vệ nền độc lập vừa giành được.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 5

Từ văn bản trên, Anh/chị hãy rút ra thông điện và lí giải từ 5 -7 dòng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp: Sự giản dị của một vĩ nhân và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc là chìa khóa để bảo vệ độc lập.

- Lí giải: Hình ảnh Bác Hồ giản dị giúp xóa nhòa khoảng cách giữa lãnh đạo và nhân dân, tạo nên sự tin yêu tuyệt đối. Khi một dân tộc cùng nhìn về một hướng, cùng chung một lời thề, thì sức mạnh đó trở thành bức tường thành vững chắc nhất mà không kẻ thù nào có thể phá vỡ.

Đoạn văn tham khảo:

Từ văn bản trên, chúng ta có thể rút ra một thông điệp vô cùng sâu sắc: Sự giản dị của một vị lãnh tụ và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc chính là chìa khóa then chốt để bảo vệ nền độc lập. Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất hiện trong bộ quần áo kaki cũ, đi dép cao su, với giọng nói ấm áp tình quê hương đã hoàn toàn xóa nhòa mọi khoảng cách giữa vị lãnh tụ tối cao và hàng triệu người dân, từ đó kết tinh nên lòng tin yêu và sự đồng lòng tuyệt đối. Khi một dân tộc triệu người như một, cùng chung một ý chí và cất lên tiếng thề sắt son bảo vệ non sông, sức mạnh đó sẽ hóa thành bức tường thành vững chãi nhất mà không một thế lực thù địch nào có thể lay chuyển hay phá vỡ. Điều này nhắc nhở mỗi thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau về giá trị trường tồn của tinh thần đoàn kết và lối sống giản dị, nghĩa tình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Giải thích:

Thông điệp được thể hiện rõ qua hình ảnh “một triệu con người, một triệu tiếng hô cùng hòa làm một” và những lời thề cùng Chính phủ giữ vững nền độc lập. Khi mỗi người cùng chung ý chí, sẵn sàng đóng góp sức lực và trách nhiệm của mình, sức mạnh của cộng đồng, dân tộc sẽ được nhân lên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt