200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Trời xanh và gió (Phạm Tiến Duật) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hãy tin vào nhau, đừng nghe ai nói cả Ta vẫn là của ta ngày tháng xa xôi Anh vụng dại vẫn hồn nhiên vụng dại

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TRỜI XANH VÀ GIÓ

(Phạm Tiến Duật)

Hãy tin vào nhau, đừng nghe ai nói cả

Ta vẫn là của ta ngày tháng xa xôi

Anh vụng dại vẫn hồn nhiên vụng dại

Chỉ giữ cho riêng mình là một em thôi.

Có những trống trải giữa đời,

Thấy thiên hạ đua tài dằn dữ quá,

Ngồi giữa người quen mà như thấy lạ

Khao khát tình yêu thương chân thật nụ cười.

Muốn co về riêng mình, ta chỉ một ta thôi

Bỗng hụt hẫng ta chẳng là ta nữa,

Cuộc đời không chỉ nằm bên bờ bậu cửa

Nhân loại không chỉ là loáng thoáng ở đằng kia.

Chẳng còn ý nghĩa gì nếu không sống say mê

Đừng tẻ lạnh, đừng tị hiềm, dối trá

Dẫu đường dài có toàn nước và lửa

Thì trời xanh và gió vẫn trên đầu.

(Tác phẩm văn học được giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB Văn học, 2017, tr 591)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ đã học.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do.

Mở rộng

Giải thích:

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Xác định nội dung chính của bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Khái quát nội dung chính của bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Bài thơ bộc lộ cảm xúc trăn trở, những khoảng trống trải, hụt hẫng của con người khi đối diện với sự tị hiềm, dối trá và thực tế đời sống nhiều áp lực.

- Qua đó, tác giả khẳng định lẽ sống đẹp: sống say mê, chân thành, giữ vững bản ngã, lòng tin yêu và hướng tới những giá trị cao đẹp, trong sáng.

Mở rộng

Giải thích:

- Bốn khổ thơ dẫn dắt người đọc đi từ tâm trạng hoang mang, khép mình trước sự khắc nghiệt của đời sống xã hội đến sự thức tỉnh mạnh mẽ.

- Hình ảnh biểu tượng "trời xanh và gió" ở cuối bài là minh chứng cho sự sống trường tồn, niềm tin không gì lay chuyển được vào vẻ đẹp vĩnh cửu của thiên nhiên và phẩm giá con người.

Câu 3

Chỉ ra biện pháp tu từ được thể hiện trong những dòng thơ sau:

Có những trống trải giữa đời,

Thấy thiên hạ đua tài dằn dữ quả,

Ngồi giữa người quen mà như thấy lạ

Khao khát tình yêu thương chân thật nụ cười.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh “Ngồi giữa người quen mà như thấy lạ”

- Tác dụng:

+ Giúp câu thơ thêm sinh động, tăng sức gợi hình gợi cảm.

+ Nhấn mạnh sự lạc lõng, trống trải của cái tôi trữ tình.

+ Qua đó thấy được tài năng quan sát cùng vốn từ ngữ phong phú cho thấy nỗi cô đơn của tác giả.

Mở rộng

Giải thích:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nêu nội dung của những dòng thơ:

Muốn co về riêng mình, ta chỉ một ta thôi

Bỗng hụt hẫng ta chẳng là ta nữa,

Cuộc đời không chỉ nằm bên bờ bậu cửa

Nhân loại không chỉ là loáng thoáng ở đằng kia.

Xem lời giải

Câu 5

Từ những suy ngẫm của tác giả về hình ảnh trời xanh và gió trong các dòng thơ Dẫu đường dài có toàn nước và lửa/Thì trời xanh và gió vẫn trên đầu, anh/chị hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Dù cuộc sống có đầy rẫy những khó khăn vất vả, chỉ cần ta cố gắng, thì khó khăn sẽ qua đi. Dù có khó khăn thế nào vẫn luôn có cách giải quyết.

- Luôn lạc quan, suy nghĩ tích cực trong trường hợp xấu nhất.

- Đối diện với khó khăn bằng tâm thế bình thản và nỗ lực…

Đoạn văn tham khảo:

Từ hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng "trời xanh và gió" trong những dòng thơ của Phạm Tiến Duật, mỗi chúng ta rút ra được bài học sâu sắc về lẽ sống kiên cường và lạc quan. Cuộc đời vốn dĩ không trải toàn hoa hồng mà luôn đan xen những gian nan, thử thách khốc liệt ("nước và lửa"). Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là con người cần giữ vững tinh thần thép, lòng dũng cảm và niềm tin không gì lay chuyển. Hình ảnh "trời xanh và gió vẫn trên đầu" khẳng định thiên nhiên trường tồn, sự sống vẫn tiếp diễn và những giá trị cao đẹp của cuộc đời sẽ luôn chiến thắng nghịch cảnh. Do đó, sống bản lĩnh nghĩa là không bao giờ đầu hàng trước hoàn cảnh, biết đối mặt với khó khăn bằng tâm thế bình thản, tích cực để vươn lên và hoàn thiện nhân cách chính mình.

Mở rộng

Giải thích:

- Sống kiên định, lạc quan, vững vàng trước mọi nghịch cảnh, khó khăn, thử thách của cuộc đời.

- Luôn giữ gìn niềm tin yêu, bản lĩnh sống trong sáng và hướng về những giá trị tốt đẹp, bền vững.