content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Văn bản thông tin - Luyện đề đọc hiểu V..

Đọc hiểu Lễ hội Cầu ngư Phú Yên: Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đặc sắc | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Nghi lễ đặc sắc Lễ hội cầu ngư gắn liền với tín ngưỡng thờ cá Ông đã có từ xa xưa. “Ông” là tên gọi tôn kính của ngư dân dành riêng cho cá voi.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

LỄ HỘI CẦU NGƯ PHÚ YÊN: DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ QUỐC GIA ĐẶC SẮC  

Tại Phú Yên, lễ hội cầu ngư là nét đẹp văn hóa truyền thống của các làng chài ven biển. Lễ hội có vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống tâm linh, tín ngưỡng của ngư dân, được thể hiện qua các nghi lễ đặc sắc và loại hình diễn xướng dân gian phong phú. Vừa qua, Bộ VH-TT-DL đã vinh danh Lễ hội cầu ngư Phú Yên là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghi lễ đặc sắc

Lễ hội cầu ngư gắn liền với tín ngưỡng thờ cá Ông đã có từ xa xưa. “Ông” là tên gọi tôn kính của ngư dân dành riêng cho cá voi. Theo quan niệm của ngư dân, cá Ông là loài cá thường giúp con người vượt qua hiểm nguy khi lênh đênh trên biển cả. Vì vậy, cá Ông được tôn thờ và có một vị trí đặc biệt trong đời sống tâm linh của ngư dân.

Lễ hội cầu ngư bao giờ cũng được tổ chức một cách long trọng. Tín ngưỡng thờ cá Ông và lễ hội cầu ngư gắn liền với lăng Ông. Dọc các địa phương ven biển Phú Yên có khá nhiều lăng Ông. Hiện toàn tỉnh có 41 lăng Ông và nơi nào có lăng Ông thì nơi đó đều tổ chức lễ hội cầu ngư. Lăng Ông là nơi diễn ra hầu hết các nghi thức cúng tế trong lễ hội cầu ngư. Kiến trúc nghệ thuật và ứng dụng thực tế của lăng Ông được miêu tả kỹ lưỡng và là một yếu tố quan trọng trong hồ sơ công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội cầu ngư Phú Yên. […]

Về thời gian diễn ra lễ hội cầu ngư thì không có ngày thống nhất chung, mà mỗi nơi, tùy thuộc vào ngày cá Ông đầu tiên lụy hoặc ngày nhận sắc vua phong hoặc theo phong tục, công việc làm ăn mà ban lạch cùng bà con trong làng định ngày mở lễ hội. Nhưng nhìn chung, các lễ hội cầu ngư thường diễn ra từ tháng 3-8 âm lịch.

“Lễ hội cầu ngư thường được tổ chức ít nhất hai ngày. Chiều ngày thứ nhất, ban lạch làm lễ rước Ông sanh (nghinh Ông). Ngư dân đưa kiệu ra cửa biển rước Ông và các thủy thần về dinh lăng an vị. Sáng sớm ngày thứ hai, lễ hội được tiếp tục với các lễ cúng yết, dâng lễ vật, dâng trầu, dâng rượu. Buổi trưa đến chiều tối là thời gian tổ chức lễ cúng khai tiên. Chi phí cúng tế do bà con tự đóng góp”.

Phong phú loại hình diễn xướng dân gian

Ngoài nghi lễ đặc sắc, nét nổi trội làm nên thành công của lễ hội cầu ngư là hoạt động diễn xướng dân gian phong phú và đa dạng. […] Đây là loại hình diễn xướng tổng hợp nhiều làn điệu dân ca như: hò, vè, lý, hát tuồng, nói lối… Nội dung hát của bả trạo gần như một vở diễn nên lời hát rất phong phú và sinh động”.

Cùng với hát bả trạo, còn có hát tuồng (hát bội) là loại hình nghệ thuật không thể thiếu trong các lễ hội cầu ngư. “Hát tuồng trong lễ hội cầu ngư còn gọi là hát thứ lễ, hát án hay hát cúng lăng. […] Thời gian diễn tuồng trong lễ hội có thể từ một đến vài đêm”.

Trong lễ hội cầu ngư còn có các hoạt động như: đua thuyền, đua sõng, lắc thúng chai, đi cà kheo, kéo co, đấu võ cổ truyền và những hoạt động văn nghệ quần chúng đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của bà con về dự lễ hội. Lễ hội cầu ngư giúp gia tăng tinh thần đoàn kết cộng đồng, giúp người dân vững vàng ra khơi bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào mục đích cung cấp thông tin, nội dung và cách trình bày của văn bản.

Lời giải chi tiết

Văn bản thuộc thể loại thông tin.

Giải thích:

Văn bản cung cấp những thông tin cụ thể về nguồn gốc, thời gian tổ chức, các nghi lễ và hoạt động diễn xướng dân gian của lễ hội Cầu ngư Phú Yên, đồng thời làm nổi bật giá trị văn hóa của lễ hội.

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin 

Câu 2

Lễ hội cầu ngư (miêu tả trong văn bản trên) diễn ra ở đâu? Vào thời gian nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản, xác định các thông tin được nêu trực tiếp liên quan đến địa điểm và thời gian diễn ra lễ hội.

Lời giải chi tiết

Lễ hội cầu ngư diễn ra tại các làng chài ven biển tỉnh Phú Yên, thường từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch.

Giải thích:

Văn bản nêu rõ: “Về thời gian diễn ra lễ hội cầu ngư thì không có ngày thống nhất chung, mà mỗi nơi, tùy thuộc vào ngày cá Ông đầu tiên lụy hoặc ngày nhận sắc vua phong hoặc theo phong tục, công việc làm ăn mà ban lạch cùng bà con trong làng định ngày mở lễ hội. Nhưng nhìn chung, các lễ hội cầu ngư thường diễn ra từ tháng 3-8 âm lịch”.

Câu 3

Sự kết hợp giữa thuyết minh với miêu tả trong văn bản trên đã đem đến hiệu quả gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nội dung được giới thiệu, giải thích và những chi tiết miêu tả cụ thể, từ đó nêu hiệu quả của sự kết hợp.

Lời giải chi tiết

- Thuyết minh: Cung cấp thông tin về nguồn gốc, thời gian, nghi lễ và các hoạt động của lễ hội Cầu ngư.

- Miêu tả: Khắc họa cụ thể các nghi thức rước Ông, cúng tế và những hoạt động diễn xướng dân gian như hát bả trạo, hát tuồng, đua thuyền, kéo co.

- Tác dụng: Sự kết hợp giúp thông tin trở nên cụ thể, sinh động, dễ hình dung; đồng thời tăng sức hấp dẫn, giúp người đọc hiểu rõ hơn về không khí lễ hội và cảm nhận được sự phong phú của các giá trị văn hóa truyền thống.

Giải thích:

Thuyết minh giúp người đọc nắm được những thông tin chính xác về lễ hội, còn miêu tả làm hiện lên những nghi thức và hoạt động đặc sắc. Nhờ đó, giá trị văn hóa và ý nghĩa tinh thần của lễ hội được thể hiện rõ nét hơn.

Mở rộng

- Phương thức biểu đạt thuyết minh là cung cấp, giới thiệu, giảng giải,… những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa biết.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản 

Câu 4

Khi thuật lại Lễ hội cầu ngư, người viết đã bày tỏ thái độ gì? Tìm những câu văn cho thấy thái độ của người viết trong văn bản trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ các từ ngữ, câu văn mang sắc thái biểu cảm hoặc đánh giá để xác định thái độ, tình cảm của người viết.

Lời giải chi tiết

- Người viết thể hiện thái độ vui tươi, tự hào, trân trọng giá trị văn hóa dân tộc.

- Các câu văn tiêu biểu:

+ “Nghi lễ đặc sắc, phong phú loại hình diễn xướng dân gian.”

+ “Nét nổi trội làm nên thành công của lễ hội cầu ngư là hoạt động diễn xướng dân gian phong phú và đa dạng.”

+ “Lễ hội cầu ngư giúp gia tăng tinh thần đoàn kết cộng đồng…”

Giải thích:

Những từ ngữ như “nét đẹp văn hóa truyền thống”, “đặc biệt quan trọng”, “đặc sắc”, “phong phú và đa dạng” thể hiện sự đánh giá tích cực của người viết. Câu văn cuối nhấn mạnh ý nghĩa của lễ hội đối với tinh thần đoàn kết cộng đồng và ý thức bảo vệ biển đảo.

Câu 5

Từ văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 5-7 dòng) trình bày suy nghĩ của bản thân về ý nghĩa của các Lễ hội trong đời sống tinh thần của người Việt Nam?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ hiểu biết bản thân

- Nêu được ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của con người

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Các lễ hội truyền thống có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để con người tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng biết ơn với các bậc tiền nhân mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Thông qua các lễ hội, con người thêm gắn bó với cộng đồng, quê hương và có thêm niềm tin, động lực trong cuộc sống. Những hoạt động văn hóa dân gian trong lễ hội còn giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức giữ gìn và phát huy giá trị của các lễ hội truyền thống Việt Nam.

Giải thích:

Lễ hội đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tinh thần, đồng thời góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa được truyền lại qua nhiều thế hệ. Việc gìn giữ lễ hội truyền thống vì thế cũng là cách bảo vệ bản sắc dân tộc và tăng cường sự gắn bó giữa con người với cộng đồng, quê hương.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt