content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Hồi kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Hồi kí gia đình, bạn bè và đất nước | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Khoảng 9.1974, tôi cùng Bộ trưởng Quốc phòng Trần Nam Trung tham gia đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam do Chủ tịch Huỳnh Tấn Phát dẫn đầu đi thăm Vương quốc Campuchia…

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

[...]Khoảng 9.1974, tôi cùng Bộ trưởng Quốc phòng Trần Nam Trung tham gia đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam do Chủ tịch Huỳnh Tấn Phát dẫn đầu đi thăm Vương quốc Campuchia…

Chuyến vào Nam lúc này đã thuận lợi hơn nhiều, nhưng cũng phải mất mười hai ngày đi ô tô com măng ca, đêm đi ngày nghỉ. Đây là chuyến đi lịch sử đối với tôi, dọc đường mòn Hồ Chí Minh nổi tiếng. Vừa bắt đầu con đường lịch sử này đã thấy một hàng chữ to xếp trên vách núi gây xúc động “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước!”. Quả là để xây dựng con đường này phải xẻ biết bao núi, lấp biết bao hố sâu… Chỉ có lòng yêu nước cao độ của con người mới có thể thực hiện được những công trình vĩ đại như vậy! Mười hai ngày đêm trên đường Trường Sơn huyền thoại, không biết chúng tôi đã vượt qua bao nhiêu cánh rừng, bao nhiêu núi đồi, sông suối… Đặc biệt ấn tượng đối với tôi là các cuộc gặp gỡ hàng trăm cô gái thanh niên xung phong trên đường. Đó là những trung đoàn sửa đường, lấp đường, dọn đường cho các đoàn xe tải, xe quân sự đi qua, sau những trận bom dữ dội. Nhìn các cô gái độ tuổi hai mươi lem luốc, vừa đào đào bới bới, vừa cười cười nói nói, không nghĩ gì đến nguy nan, lòng tôi se lại. Sau này tôi biết phần lớn các cô đến khi phục vụ chiến trường trở về thì đã luống tuổi, nhiều người không lấy được chồng, không nghề nghiệp, thật đáng quý những người con gái can trường mà vô danh đó của Tổ quốc, và cảnh ngộ của chị em cũng thật đáng thương. Đã có biết bao hy sinh âm thầm như vậy trong suốt cuộc kháng chiến cực kỳ gian khổ và khốc liệt của chúng ta, và quả thật chúng ta chưa bù đắp hết công lao của họ, để họ phải mãi mãi thiệt thòi…

Trên đường mòn Hồ Chí Minh, có những đoạn đi cả nửa ngày không thấy một bóng người. Chúng tôi đi hai xe, lâu lâu gặp chỗ khó đi, nghỉ lại, tôi cứ hỏi các đồng chí xem có lạc đường không. Nhưng rồi xe vẫn đến đích, đúng thời gian. Đến mỗi trạm binh, chúng tôi được các đồng chí ở trạm đón tiếp rất chu đáo. Thế nào cũng có một thùng nước để tắm, một bữa cơm với thịt thú rừng và rau xanh tự túc của anh em; tối lại được uống một cốc ngũ gia bì có đường, cho nên đi đường có mệt cách mấy cũng ngủ một giấc thật ngon. Một tối, chúng tôi phải đi qua một con sông, địch đã bắn hỏng chiếc cầu dã chiến, hai bên bờ xe ùn lại rất đông. Các chiến sĩ công binh tập trung lại, người lặn lội dưới sông, người vác vật liệu. Tấp nập nhưng không một tiếng ồn ào. Nhìn các chiến sĩ, hầu hết còn trẻ măng, tôi thương vô cùng. Nếu không có chiến tranh, hẳn những chàng trai trẻ ấy đã có thể là sinh viên, hay công nhân, nông dân đang học tập, lao động ở một nơi nào đó trên quê hương. Đến gần Lộc Ninh, Bù Đốp, mặt trận tiền phương, tôi gặp một đơn vị hậu cần. Thật thích thú là ở đâu cũng có hoa phong lan nở rất đẹp, giữa chiến tranh ác liệt mà anh em bộ đội ta vẫn thích chăm chút cho hoa. Một số đồng chí tôi gặp lần đó, qua chiến dịch mùa xuân năm sau, không còn nữa…

(Trích Hồi kí Gia đình, bạn bè và đất nước*, Nguyễn Thị Bình,

NXB Tri thức, tr.146 - 147)

Chú thích: Đoạn trích là một phần thuộc Hồi kí Gia đình, bạn bè và đất nước của bà Nguyễn Thị Bình - nguyên Phó Chủ tịch nước, nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hòa đàm Paris. Cuốn sách được hoàn thành vào cuối năm 2009, tái hiện cuộc đời của bà, một nhân chứng sống đã tham gia, chứng kiến những chuyển biến thăng trầm của lịch sử, từ thời thơ ấu cho đến khi tham gia hoạt động cách mạng, những dấu mốc quan trọng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và cả khi đã nghỉ hưu.

Câu 1

Nêu dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định ngôi kể trong văn bản

- Tìm các từ ngữ xưng hô (tôi, chúng tôi, chúng ta…).

- Đọc văn bản để xác định điểm nhìn được sử dụng để kể lại.

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp xuất hiện trong đoạn trích và kể lại câu chuyện là cơ sở để xác định ngôi kể thứ nhất của đoạn trích.

Giải thích:

Nhân vật “tôi” trực tiếp đi trên đường Trường Sơn, gặp các cô gái thanh niên xung phong, chứng kiến hoạt động của các chiến sĩ và bộc lộ cảm xúc của mình.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể 

Câu 2

Chỉ ra yếu tố phi hư cấu của thể loại hồi kí được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết có tính xác thực, có thể kiểm chứng về thời gian, địa điểm, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích.

Lời giải chi tiết

- Nhân vật và sự kiện lịch sử có thật: Tác giả/người kể chuyện xưng "tôi" chính là bà Nguyễn Thị Bình (nguyên Phó Chủ tịch nước).

- Thời gian và địa điểm cụ thể, chính xác:

+ Thời gian: Khoảng tháng 9 năm 1974.

+ Địa danh, không gian địa lý hoàn toàn có thật: đường mòn Hồ Chí Minh, Trường Sơn, Lộc Ninh, Bù Đốp.

- …

Giải thích:

Các thông tin về thời gian, con người, địa danh và sự kiện đều được xác định cụ thể, gắn với những trải nghiệm thực tế của người viết. Vì vậy, đoạn hồi kí có tính xác thực và giá trị tư liệu rõ nét.

Mở rộng

Tính phi hư cấu trong kí:

- Là cách phản ánh hiện thực theo nguyên tắc đề cao tính xác thực

- Bằng cách “gọi thẳng tên và miêu tả càng chính xác càng tốt những con người và sự kiện có thực”

- Đặc biệt là đối với các chi tiết, sự kiện mang thông tin xác định, có thể kiểm chứng (gọi là “thành phần xác định”) như:

+ Tên tuổi, lai lịch, ngoại hình, nguồn gốc gia đình, ngọn nguồn văn hoá, quan hệ gia đình – xã hội,… của nhân vật

+ Thời gian, không gian, địa điểm,… thuộc bối cảnh của câu chuyện hay diễn biến của sự việc

Link tham khảo Tính phi hư cấu và hư cấu trong kí

Câu 3

Phân tích hiệu quả của việc kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những chi tiết miêu tả và những từ ngữ, câu văn biểu cảm, sau đó phân tích tác dụng của sự kết hợp này đối với việc thể hiện hiện thực và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Việc kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm giúp:

- Khắc họa cụ thể, sinh động hiện thực chiến trường và hình ảnh những con người trên đường Trường Sơn.

- Làm nổi bật vẻ đẹp kiên cường, trẻ trung, giàu tình yêu cuộc sống của các cô gái thanh niên xung phong và người lính.

- Bộc lộ trực tiếp cảm xúc của nhân vật “tôi”: xúc động, thương yêu, xót xa, khâm phục và trân trọng trước những con người đã âm thầm hi sinh.

- Làm cho lời kể hồi kí vừa chân thực vừa giàu cảm xúc, qua đó tăng giá trị nhân văn của đoạn trích.

Giải thích:

Những hình ảnh như các cô gái “độ tuổi hai mươi lem luốc”, “đào đào bới bới, vừa cười cười nói nói” hay cảnh các chiến sĩ công binh “người lặn lội dưới sông, người vác vật liệu” giúp hiện thực chiến tranh hiện lên cụ thể. Xen vào đó là những câu bộc lộ cảm xúc như “lòng tôi se lại”, “tôi thương vô cùng”, “thật đáng quý”, “thật đáng thương”, qua đó cho thấy sự xúc động, thương cảm và trân trọng của nhân vật “tôi”.

Mở rộng

- Miêu tả là dùng ngôn ngữ (hay một phương tiện nghệ thuật khác) làm cho người nghe (người đọc, người xem) có thể thấy sự vật, hiện tượng, con người như đang hiện ra trước mắt.

- Biểu cảm là bộc lộ những tình cảm, cảm xúc của bản thân trước sự vật, sự việc, hiện tượng con người trong đời sống.

- Miêu tả trong văn miêu tả, biểu cảm trong văn biểu cảm so với miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự không phải khác nhau ở số lượng câu văn mà là ở mục đích sử dụng. Yếu tố miêu tả trong văn miêu tả và trong văn tự sự tuy đều có tác dụng làm cho sự vật, sự việc, con người… trở nên rõ ràng sinh động. Thế nhưng miêu tả cho rõ, cho hay là mục đích của văn miêu tả. Trong khi đó, miêu tả chỉ là phương tiện để việc kể chuyện trong văn tự sự thêm cụ thể, sinh động và lý thú hơn. Cũng như vậy, nếu yếu tố biểu cảm làm cho bài văn biểu cảm dồi dào cảm xúc thì nó cũng chỉ là một phương tiện để biểu hiện và dẫn dắt câu chuyện trong văn tự sự mà thôi.

Link tham khảo: Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

Câu 4

Nhận xét cảm xúc, thái độ của nhân vật “tôi” khi đi trên con đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp thể hiện cảm xúc của nhân vật “tôi”, từ đó khái quát thành các cung bậc tình cảm. 

Lời giải chi tiết

- Niềm xúc động, tự hào và khâm phục trước kỳ tích của dân tộc.

- Sự xót thương, thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc với những hy sinh của đồng bào, chiến sĩ.

- Sự lạc quan, tin tưởng và trân trọng tình cảm đồng chí.

Giải thích:

Những từ ngữ như “xúc động”, “lòng tôi se lại”, “thật đáng quý”, “thật đáng thương”, “tôi thương vô cùng” cho thấy nhân vật “tôi” có sự đồng cảm, thấu hiểu, thương xót với những con người đã hi sinh tuổi trẻ cho đất nước.

Câu 5

Từ ý nghĩa của chi tiết “ở đâu cũng có hoa phong lan nở rất đẹp, giữa chiến tranh ác liệt mà anh em bộ đội ta vẫn thích chăm chút cho hoa”, anh/chị hãy rút ra một bài học về lẽ sống cho bản thân.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học, ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Bài học về lẽ sống: Lẽ sống lạc quan, luôn trân trọng và tìm kiếm vẻ đẹp của cuộc sống ngay cả trong những hoàn cảnh nghịch cảnh, khó khăn nhất.

Đoạn văn tham khảo:

Chi tiết “ở đâu cũng có hoa phong lan nở rất đẹp, giữa chiến tranh ác liệt mà anh em bộ đội ta vẫn thích chăm chút cho hoa” đã để lại một bài học sâu sắc về tinh thần lạc quan và tình yêu cuộc sống trong mọi nghịch cảnh. Giữa lằn ranh của sự sống và cái chết cùng bom đạn khốc liệt, việc những người lính vẫn dành thời gian nuôi dưỡng cái đẹp chính là minh chứng cho một tâm hồn kiên cường, không bị khuất phục bởi hoàn cảnh. Từ hình ảnh đầy chất thơ ấy, bản thân tôi nhận ra rằng cuộc sống hiện đại dẫu có nhiều áp lực và khó khăn, chúng ta vẫn cần biết tự tạo ra những "khoảng lặng xanh" cho tâm hồn. Hãy học cách mỉm cười, trân trọng những điều bình dị xung quanh và nuôi dưỡng những giá trị sống tích cực thay vì chỉ biết than vãn trước những giông bão của cuộc đời. Niềm lạc quan và ý chí hướng thiện chính là thứ vũ khí mạnh mẽ nhất giúp con người đứng vững và làm nở hoa cho chính cuộc đời mình ngay từ trong gian khó.

Giải thích:

Giữa chiến tranh ác liệt, những người lính vẫn chăm chút cho hoa phong lan. Điều đó cho thấy dù đối mặt với gian khổ, mất mát, con người vẫn có thể hướng đến cái đẹp và giữ cho tâm hồn mình những điều trong trẻo, tích cực. Vì vậy, trong cuộc sống, mỗi người cần biết vượt qua nghịch cảnh, trân trọng những điều tốt đẹp và không để khó khăn làm mất đi niềm tin, tình yêu cuộc sống.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt