Đọc hiểu Mạng xã hội và hội "thối não" (Phạm Việt Long) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mạng xã hội như TikTok, Facebook Reels, YouTube Shorts ngày càng phổ biến, mang đến các nội dung ngắn gọn, dễ tiếp thu.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MẠNG XÃ HỘI VÀ HỘI CHỨNG “THỐI NÃO”

Mạng xã hội như TikTok, Facebook Reels, YouTube Shorts ngày càng phổ biến, mang đến các nội dung ngắn gọn, dễ tiếp thu. Chỉ trong vài giây, người xem có thể nắm bắt thông tin hoặc giải trí mà không cần đầu tư quá nhiều thời gian. Dần dần, điều này khiến bộ não chúng ta thích nghi với việc tiếp nhận thông tin trong thời gian ngắn và làm suy giảm khả năng tập trung khi phải đối mặt với các nội dung dài hơn. Khi đã quen với việc chỉ cần một củ lướt tay là có ngay nội dung mới, chúng ta dần mất kiên nhẫn với những bài viết, bài giảng hay sách báo yêu cầu sự chú ý kéo dài.

Tình trạng này dẫn đến nhiều hậu quả khôn lường. Đầu tiên, khả năng tập trung của con người bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Khi chỉ quen với những video kéo dài từ 10 đến 30 giây, não bộ sẽ khó duy trì sự chú ý trong thời gian dài, gây khó khăn khi đọc sách, làm việc hay học tập. Bên cạnh đó, khả năng tư duy phản biện cũng bị suy giảm. Các nội dung ngắn thường thiếu chiều sâu, và khi liên tục tiếp thu những thông tin rời rạc mà không có thời gian để suy nghĩ hay phân tích, con người dễ dàng tin vào các thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng.

[...]

Ngoài ra, trí nhớ dài hạn cũng bị ảnh hưởng. Khi chủ yếu tiêu thụ các thông tin ngắn, não bộ ít có cơ hội ghi nhớ sâu, khiến khả năng lưu trữ và hồi tưởng thông tin kém đi.

Tuy nhiên, “thối não" không chỉ đến từ việc tiếp nhận quá nhiều nội dung ngắn mà còn từ nhiều thói quen khác trên internet. Một trong số đó là việc tiêu thụ nội dung tiêu cực liên tục. Thường xuyên theo dõi các tin tức bạo lực, giật gân, gây sốc hoặc moi móc các thói hư tật xấu trong xã hội một cách cực đoan, có thể ảnh hưởng xấu đến tinh thần và tâm lý, khiến người xem trở nên căng thẳng và mất năng lượng. Bên cạnh đó, lạm dụng mạng xã hội và dành quá nhiều thời gian lướt web mà không có mục đích rõ ràng cũng làm suy giảm khả năng tập trung và tư duy. Những bài đăng vô nghĩa, các cuộc tranh luận vô bồ trên mạng chỉ làm tăng thêm căng thẳng mà không mang lại giá trị thực sự.

Ngoài ra, việc tiếp xúc quá nhiều với các video hoặc trò chơi có yếu tố bạo lực cũng là một nguyên nhân quan trọng. Khi não bộ quen với các nội dung kích thích mạnh, người dùng có thể trở nên chai lì cảm xúc hoặc giảm khả năng tư duy sâu sắc. Một vấn đề khác là thiếu kiểm soát nội dung tiếp nhận, khi con người hấp thụ thông tin một cách thụ động mà không sàng lọc, dẫn đến sự quá tải và khiến bộ não hoạt động kém hiệu quả. [...]

Tóm lại, mạng xã hội không phải là thứ xấu, nhưng việc lạm dụng nội dung ngắn có thể gây ra nhiều hệ lụy cho khả năng tư duy và tập trung. Đồng thời, nhiều thói quen tiêu cực khác trên Internet cũng góp phần vào tình trạng “thối não” mà chúng ta cần nhận thức rõ. Để bảo vệ bản thân, hãy sử dụng mạng xã hội một cách có kiểm soát, chọn lọc nội dung tiếp nhận và rèn luyện thói quen tư duy sâu sắc. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể duy trì tư duy sắc bén và không bị cuốn vào vòng xoáy của thông tin ngắn hạn và hời hợt.

(Theo Phạm Việt Long, https://vanhoavaphattrien.vn/mang-xa-hoi-va-hoi-chung-thoi-nao-a27855.html)

Câu 1

Nhan đề Mạng xã hội và hội chứng “thối não” cho biết mục đích và nội dung chính của văn bản là gì?

Phương pháp giải

- Đọc nhan đề để xác định đối tượng được bàn luận.

- Xác định mối quan hệ giữa nhan đề để suy ra mục đích và nội dung chính của văn bản.

Lời giải chi tiết

- “Mạng xã hội” là đối tượng được đề cập.

- “Hội chứng thối não” là hậu quả tiêu cực mà tác giả muốn nhấn mạnh.

=> Nhan đề mang tính cảnh báo, định hướng người đọc nhận thức đúng về việc sử dụng mạng xã hội hiện nay.

Câu 2

Xác định vấn đề trọng tâm (luận đề) được bàn luận trong văn bản.

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra và phân tích một biện pháp làm tăng tính phủ định vấn đề trong văn bản.

Xem lời giải

Câu 4

Nhận xét về cách lập luận và ngôn ngữ biểu cảm trong văn bản.

Xem lời giải

Câu 5

Anh/Chị hiểu như thế nào về nhận định: “Mạng xã hội không phải là thứ xấu, nhưng việc lạm dụng nội dung ngắn có thể gây ra nhiều hệ lụy”? (Trình bày khoảng 5-7 dòng)

Xem lời giải