200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hỡi sông Hồng tiếng hát bốn nghìn năm Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? - Chưa đâu! Và ngay cả trong những ngày đẹp nhất

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Hỡi sông Hồng tiếng hát bốn nghìn năm

Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?

- Chưa đâu! Và ngay cả trong những ngày đẹp nhất

Khi Nguyễn Trãi làm thơ và đánh giặc,

Nguyễn Du viết Kiều, đất nước hoá thành văn,

Khi Nguyễn Huệ cưỡi voi vào cửa Bắc,

Hưng Đạo diệt quân Nguyên trên sóng Bạch Đằng...

Những ngày tôi sống đây là ngày đẹp hơn tất cả

Dù mai sau đời muôn vạn lần hơn!

Trái cây rơi vào áo người ngắm quả,

Đường nhân loại đi qua bóng lá xanh rờn,

Mặt trời đến mỗi ngày như khách lạ

Gặp mỗi mặt người đều muốn ghé môi hôn... [...]

Không ai có thể ngủ yên trong đời chật

Buổi thuỷ triều vẫy gọi những vầng trăng,

Mỗi gié lúa (1) đều muốn thêm nhiều hạt,

Gỗ trăm cây đều muốn hoá nên trầm (2)

Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt,

Mỗi con sông đều muốn hoá Bạch Đằng... [...]

(Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?, Chế Lan Viên, NXB Văn học, 2002, tr.354, 355)

Chú thích: Chế Lan Viên là một nhà thơ lớn, nhà nghiên cứu lý luận, nhà phê bình văn học nghệ thuật. Bài thơ Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? được sáng tác khi cả nước đang trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu nước.

(1) gié lúa: bông lúa.

(2) trầm: gỗ lâu năm, có mùi hương thoang thoảng dễ chịu.

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định

Lời giải chi tiết

- Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt, không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu cố định.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Tìm những từ ngữ cảm thán thể hiện cảm xúc của tác giả khi viết về Tổ quốc trong hai dòng thơ đầu.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ trực tiếp bộc lộ cảm xúc, thái độ của tác giả trong hai dòng thơ đầu.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ cảm thán thể hiện cảm xúc của tác giả khi viết về Tổ quốc trong hai dòng thơ đầu là: "Hỡi, thế này chăng".

Giải thích:

“Hỡi” là từ ngữ cảm thán, thể hiện tiếng gọi tha thiết với sông Hồng, Tổ quốc; “thế này chăng?” diễn tả sự ngỡ ngàng, xúc động và niềm tự hào của tác giả trước vẻ đẹp của đất nước trong những năm tháng hiện tại.

Mở rộng

Câu cảm (cảm thán) là kiểu câu được dùng để bộc lộ cảm xúc của người nói hay người viết, thường có sự hiện diện của những từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ôi (ơi), chao ôi (ơi), trời ơi (ôi), thay, biết (xiết) bao, biết chừng nào,… Khi viết, người ta thường kết thúc câu cảm bằng dấu chấm than.

Link tham khảo: Câu cảm thán

Câu 3

Đọc đoạn thơ sau:

“Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt,

Gỗ trăm cây đều muốn hoá nên trầm

Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt,

Mỗi con sông đều muốn hoá Bạch Đằng…”

a. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ trên.

b. Theo em, câu thơ “Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt” gợi nhắc cho em nhớ đến nhân vật trong câu chuyện nào? Hình tượng nhân vật ấy có ý nghĩa gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

a. Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó làm rõ tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

b. Liên hệ hình ảnh “ngựa sắt” với những hình tượng quen thuộc trong truyền thuyết dân gian Việt Nam để xác định nhân vật và ý nghĩa biểu tượng.

Lời giải chi tiết

- Trong bốn câu thơ, tác giả đã sử dụng thành công biện pháp tu từ điệp ngữ. Từ “mỗi”, “muốn” được lặp lại 3 lần kết hợp với biện pháp liệt kê “gié lúa”, “thêm nhiều hạt”, “gỗ”, “hóa trầm”, “chú bé”, “mơ ngựa sắt”, “con sông”, “hóa Bạch Đằng”.

+ Việc sử dụng phép điệp ngữ đã tạo nên hiệu quả thẩm mĩ đặc sắc:

+ Về nội dung: Biện pháp tu từ điệp ngữ đã nhấn mạnh và làm nổi bật những khát khao cháy bỏng của con người đến vạn vật đều mong muốn được cống hiến, tô điểm cho vẻ đẹp của đất nước. Qua biện pháp tu từ, tác giả cũng bộc lộbộ tình yêu, niềm tự hào về Tổ quốc.

+ Về hình thức: Phép tu từ điệp ngữ đã tạo nhịp điệu, sự liên kết các hình ảnh và khiến câu thơ, cách diễn đạt trở nên sinh động, giàu sức gợi.

- Câu thơ “Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt” gợi cho em nhớ tới hình tượng nhân vật Thánh Gióng.

- Hình tượng Thánh Gióng mang ý nghĩa biểu tượng cho sức mạnh của lòng yêu nước trong hoàn cảnh đất nước có giặc ngoại xâm.

Giải thích:

a. Những từ “mỗi”, “đều”, “muốn” liên tục xuất hiện khiến khát vọng không chỉ thuộc về một cá nhân mà lan tỏa đến “gié lúa”, “gỗ”, “chú bé”, “con sông”. Qua đó, cả đất nước như đang sống trong một tư thế hướng về phía trước và mong muốn cống hiến.

b. Ngựa sắt” là hình ảnh gắn với Thánh Gióng khi người anh hùng làng Phù Đổng ra trận đánh giặc. Đưa hình ảnh này vào câu thơ, Chế Lan Viên gợi truyền thống yêu nước, tinh thần chống ngoại xâm từ quá khứ đến thế hệ trẻ hôm nay.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Theo em, tuổi trẻ cần làm gì để thể hiện lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh? (Hãy trình bày khoảng 5-7 dòng)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Nêu nhận thức về công lao của thế hệ cha anh, sau đó đề xuất những việc làm thiết thực của tuổi trẻ để thể hiện lòng biết ơn.

Lời giải chi tiết

Để có được cuộc sống hòa bình ngày hôm nay, bao thế hệ cha anh đã phải hi sinh xương máu. Vì vậy thế hệ trẻ cần có những việc làm thể hiện lòng biết ơn. Trước hết, mỗi người phải trân trọng, ghi nhớ công ơn của các thế hệ đi trước. Bên cạnh đó, ta nên tham gia vào các hoạt động tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, tri ân những người có công. Chúng ta cũng cần lên án các hành động vô ơn với người đi trước. Là học sinh, chúng ta phải cố gắng học tập, tích lũy tri thức, tu dưỡng đạo đức, rèn luyện sức khỏe để mai này xây dựng đất nước vững mạnh hơn, tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc.

Giải thích:

Học sinh chúng ta có thể thể hiện lòng biết ơn bằng cách học tập thật tốt, đem tài năng và trí tuệ của mình để cống hiến cho đất nước.