200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tuổi thơ của con (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tuổi thơ còn có những gì Có con cười với mặt tre trong hãn

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Tuổi thơ còn có những gì

Có con cười với mặt tre trong hãn

Có lần gió sớm vào thăm

Có ông trăng rằm sơ tán cùng con

Sông dài, biển rộng, ao tròn

Khói bom đạn giặc, sao hôm cuối trời

Ba tháng lẫy, bảy thẳng ngôi

Con chơi với đất, con chơi với hầm

Mong ngày, mong tháng, mong năm

Một năm con vịn vách hầm con đi

( Trích Tuổi thơ của con, Xuân Quỳnh, Thơ và đời, Nxb. Văn hóa, Hà Nội, 1998, Tr95)

Câu 1

Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định thể thơ: số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

Thể thơ lục bát

Giải thích:

Các dòng thơ xen kẽ 6 tiếng - 8 tiếng, tiếng cuối dòng 6 hiệp vần với tiếng thứ 6 của dòng 8.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Chỉ ra những kỉ niệm tuổi thơ của con được thể hiện trong đoạn thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản để chỉ ra các từ ngữ phù hợp

- Chú ý các hình ảnh và chi tiết miêu tả hoạt động, cảm nhận của nhân vật “con”.

Lời giải chi tiết

Những kỉ niệm tuổi thơ của con được thể hiện trong đoạn thơ:

+ Cười với mặt trời trong hắt hiu.

+ Gió sớm vào thăm.

+ Ông trăng rằm sơ tán cùng con.

+ Chơi với đất, chơi với hầm.

+ Vịn vách hầm tập đi.

Giải thích:

Những hình ảnh trên tái hiện tuổi thơ của đứa trẻ trong hoàn cảnh chiến tranh. Dù sống giữa bom đạn, em bé vẫn có những niềm vui giản dị, hồn nhiên và gắn bó với thiên nhiên, với cuộc sống nơi hầm trú ẩn.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Tìm và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ tác giả sử dụng trong đoạn thơ

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Xác định biện pháp tu từ nổi bật trong đoạn thơ.

- Phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ là điệp từ: "Có" (Có con cười, có lần gió sớm, có ông trăng rằm)

Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu, âm hưởng cho đoạn thơ

+ Nhấn mạnh sự gắn bó của con với thiên nhiên và hoàn cảnh chiến tranh.

+ Diễn tả tâm trạng mong ngóng, chờ đợi của đứa trẻ trong khó khăn

Giải thích:

Những hình ảnh này gắn với những trải nghiệm cụ thể của “con” trong những năm tháng chiến tranh. Dù tuổi thơ phải sống trong hầm và giữa bom đạn, đứa trẻ vẫn có những niềm vui hồn nhiên, gắn bó với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Tình cảm tác giả gửi gắm trong bốn câu thơ gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

"Ba tháng lẫy, bảy tháng ngồi

Con chơi với đất, con chơi với hàm

Mong ngày, mong tháng, mong năm

Một năm con vịn vách hãm con đi"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Phân tích các hình ảnh, từ ngữ trong bốn câu thơ để nhận ra hoàn cảnh tuổi thơ và tình cảm của tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Bốn câu thơ cuối gợi suy nghĩ về:

+ Tuổi thơ trong chiến tranh đầy gian khổ, thiếu thốn (phải sống trong hầm, chơi với đất).

+ Sự kiên cường và hy vọng của đứa trẻ dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt (mong ngày, mong tháng, vịn hầm tập đi).

+ Tình yêu thương và xót xa của tác giả dành cho những đứa trẻ phải lớn lên trong chiến tranh.

→ Đoạn thơ không chỉ là hồi ức tuổi thơ mà còn là lời nhắc về sự mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra, đồng thời ca ngợi sức sống bền bỉ của con người.

Giải thích:

Các hình ảnh “đất”, “hầm”, “ba tháng”, “bảy tháng” cho thấy tuổi thơ của đứa trẻ gắn với hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt. Hình ảnh “vịn vách hầm… đi” lại cho thấy sự sống vẫn tiếp tục lớn lên ngay giữa gian khó, vì thế đoạn thơ vừa gợi thương cảm vừa thể hiện niềm trân trọng đối với sức sống của trẻ thơ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?