Đọc hiểu Nếp nhà (Nguyễn Khải) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chưa bao giờ tôi thấy người Hà Nội ăn mặc sang trọng như bây giờ. Chưa bao giờ tôi thấy phố xá chói lòa những từ kính, những băng hiệu và ánh sáng như bây giờ.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Tóm tắt bối cảnh: Nhân vật tôi mỗi lần ra Hà Nội đều đến thăm bà cô mình. Bà tâm mươi tuổi, sống trong một ngôi nhà ngay giữa đại lộ trung tâm trông thẳng ra hồ Hoàn Kiếm. Theo nhân vật tôi bà sống rất nguyên tắc. Lần này, nhân vật tôi ra Hà Nội vào đúng mùa xuân và lại đến thăm bà cũ mình.)

[...] Chưa bao giờ tôi thấy người Hà Nội ăn mặc sang trọng như bây giờ. Chưa bao giờ tôi thấy phố xá chói lòa những từ kính, những băng hiệu và ánh sáng như bây giờ. Vậy mà một nhà giàu của Hà Nội có dư điều kiện để thay đổi lại không chịu thay đổi. Một đại gia đình gồm hai con trai, hai con dâu, một gái, một rề và những đứa con của họ vẫn sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp ăn. Thiên hạ thì chia ra, bà cụ lại gom vào. Vẫn rất êm thẩm mới lạ chứ!. Nếp nhà đã thắng được tự do của cá nhân sao? Phải nói thêm, cái nếp nhà này cũng ít ai theo kịp. Người con dâu cả vốn là con gái Hàng Bồ, đỗ đại học, là một cô gái kiêu hãnh, tự tin, không dễ nhân nhượng. Ai cũng nghĩ hai người đàn bà, một già một trẻ, cùng sắc sảo sẽ rất khó chấp nhận nhau. Vậy mà họ ăn ở với nhau đã mười lăm năm chả có điều tiếng gì. Người chị của cô con dâu đến nói với bà cô tôi: “Bác chịu được tính nó thì con cũng phục thật đấy”. Bà cải chính: “Đúng là tôi có phần phải chịu nó nhưng nó cũng có phần phải chịu tôi, mỗi bên chịu một nửa". Bả báo, con dâu là vàng trời cho, mình không có công đẻ ra nó cũng không nuôi nó ăn học ngày nào, bỗng dưng nó về nhận mình là mẹ, sinh con đẻ cái cho dòng họ, cáng đáng mọi việc từ trẻ đến già, không lễ sống nó thì thôi còn hoạnh học nỗi gì. Bả chiều quỷ và tôn trọng các con dâu thật lông nên cả hai nàng dâu đều tâm sự với mẹ chồng: “Con ở với mẹ còn thoải mái hơn ở nhà với mẹ con". Con rể và con gái được nhận nhà ở một khu tập thể, nhà chật, lại xa, con còn nhỏ. Nhưng anh con rể không muốn nhờ và mẹ vợ, tự mình cũng thấy không tiện mà người ngoài nhìn vào cảng không tiện. Bà biết thế nên bảo con rể: “Trong cái nhà của tôi có một phông dành cho vợ anh. Của vợ anh tức là của anh. Cũng như mọi thứ của anh tức là của vợ anh. Chẳng lẽ anh bảo không phải". Năm ngoái khu phố có yêu cầu bà cụ báo cáo về nếp sống gia đình cho hàng phố học tập. Bà từ chối, khi tôi lại thăm bà nói riêng: “Cái chuyện ấy ai cũng biết cả, chỉ khó học thôi”. Tôi cười: “Lại khó đến thế sao?”. Bà cụ nói: “Trong nhà này, ba đời nay, không một ai biết tới câu mày, câu tao. Anh có học được không?” À, thế thì khó thật. Theo bà cụ, thời bây giờ có được vài trăm cây vàng không phải là khó, cũng không phải là lâu, nhưng có được một gia đình hạnh phúc phải mất vài đời người, phải được giáo dục vài đời. Hạnh phúc không bao giờ là món quà tặng bất ngờ, không thể đi tìm mà cũng không nên cầu xin. Nó là cách sống, một quan niệm sống, là nếp nhà, ở trong tay mình nhưng nhận được ra nó, có ý thức vun trồng nó lại hoàn toàn không dễ.

(Trích Nếp nhà, Nguyễn Khải, in trong Hà Nội trong mắt tôi - Tập truyện ngắn, NXB Thời đại, 2010, tr.7-10)

* Chú thích: Tác giả Nguyễn Khải (1930 - 2008), sinh tại Hà Nội.

Câu 1

Xác định nhân vật chính của câu chuyện trong đoạn trích.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định

Lời giải chi tiết

Nhân vật chính của câu chuyện trong đoạn trích là bà cụ (mẹ chồng)

Câu 2

Chỉ ra một chi tiết thể hiện nếp nhà trong đoạn trích.

Xem lời giải

Câu 3

Phép lập cấu trúc được sử dụng trong những câu sau có tác dụng gì?

Chưa bao giờ tôi thấy người Hà Nội ăn mặc sang trọng như bây giờ. Chưa bao giờ tôi thấy phố xá chói lòa những tủ kính, những bảng hiệu và ánh sáng như bây giờ.

Xem lời giải

Câu 4

Nhận xét thái độ của nhân vật tôi đối với nhân vật bà cô trong đoạn trích.

Xem lời giải

Câu 5

Từ quan niệm của nhân vật bà cô: Hạnh phúc không bao giờ là món quà tặng bất ngờ, không thể đi tìm mà cũng không nên cầu xin, anh/chị sẽ làm gì để có cuộc sống hạnh phúc cho chính mình (trình bày trong khoảng 5-7 dòng),

Xem lời giải