200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Ngày mới (Nguyễn Bích Lan) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi ra ngoài ngõ Đón ngày của tôi

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NGÀY MỚI

Tôi ra ngoài ngõ

Đón ngày của tôi

Thấy con chim nhỏ

Đánh rơi gió đồi

Tôi sang chợ gạo

Đong một mùa no

Thấy người ta gói

Thật thà đem cho

Tôi ra đồng xanh

Hạt sương trên búp

Thấy nhựa đời tươi

Xôn xao mừng giúp

Tình tang tôi hát

Ru ngày của tôi

Tôi gánh tôi vác

Xênh xang lộc trời.

(Theo Nguyễn Bích Lan, Sống trong chờ đợi, NXB Phụ nữ Việt Nam, trang 175)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ trên.

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức (số chữ mỗi dòng, số dòng thơ mỗi khổ, gieo vần, ngắt nhịp) để xác định thể thơ

Lời giải chi tiết

- Bài thơ thuộc thể thơ 4 chữ

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Mỗi dòng thơ trong bài đều gồm 4 chữ (4 tiếng)

+ Chủ yếu ngắt nhịp 2/2

Giải thích:

Chẳng hạn câu thơ “Tôi ra ngoài ngõ” gồm 4 tiếng và ngắt nhịp 2/2: Tôi ra / ngoài ngõ

Mở rộng

- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ

- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…

Link tham khảo:

Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ

Câu 2

Xác định nhân vật trữ tình của bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về nhân vật trữ tình

- Tìm đại từ xưng hô, chủ thể thực hiện hành động, bộc lộ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi”

- Nhân vật “tôi” là người trực tiếp cảm nhận, quan sát và hòa mình vào thiên nhiên, cuộc sống trong buổi sớm ngày mới.

Giải thích:

Xuyên suốt bài thơ “tôi” xuất hiện: “Tôi ra ngoài ngõ / Đón ngày của tôi”; “Tôi sang chợ gạo”; “Tôi ra đồng xanh”; “Tình tang tôi hát”,...

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Nêu tác dụng của phép tu từ điệp cấu trúc được sử dụng trong những dòng thơ sau.

"Tôi ra ngoài ngõ

Đón ngày của tôi

Thấy con chim nhỏ

Đánh rơi gió đồi

Tôi sang chợ gạo

Đong một mùa no

Thấy người ta gói

Thật thà đem cho"

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp cấu trúc

- Xác định phần cấu trúc lặp lại → gọi tên biện pháp → phân tích tác dụng về nhịp điệu và nội dung, biểu cảm.

Lời giải chi tiết

- Điệp cấu trúc: "Tôi ...” và “Thấy...”

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu nhịp nhàng, đều đặn

+ Nhấn mạnh hành trình quan sát, cảm nhận và kết nối của nhân vật với thiên nhiên, con người.

+ Góp phần thể hiện sự ngạc nhiên, niềm vui trước những điều giản dị mà ý nghĩa trong cuộc sống.

Giải thích:

Các cấu trúc “Tôi ra... / Thấy...”, “Tôi sang... / Thấy...” tạo cảm giác nhân vật trữ tình liên tục mở lòng đón nhận những điều mới mẻ. Từ “chim nhỏ”, “gió đồi” đến “người ta gói / thật thà đem cho”, ngày mới hiện lên vừa tươi đẹp vừa ấm áp tình người.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Giải thích ý nghĩa nhan đề của văn bản trên.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nhan đề văn bản

- Phân tích nghĩa tả thực → nghĩa biểu tượng → liên hệ nội dung bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Nhan đề "Ngày mới":

+ Nghĩa đen: Khoảnh khắc bắt đầu một ngày, mang theo ánh sáng, sự tươi mới.

+ Nghĩa biểu tượng: Sự khởi đầu tốt đẹp, tràn đầy hi vọng, năng lượng sống tích cực; gợi tâm thế chủ động đón nhận và trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình “đón ngày”, bắt gặp chim nhỏ, đồng xanh, hạt sương, “mùa no”, “lộc trời” và tình người. Vì thế, “ngày mới” không chỉ là thời gian mà còn là một trạng thái tinh thần tích cực, yêu đời.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 5

Nêu ấn tượng của anh/chị về một hình ảnh mà anh/chị cho là đặc sắc nhất của bài thơ trên.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Kĩ năng cảm nhận hình ảnh thơ.

- Chọn một hình ảnh giàu sức gợi và giải thích lý do.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh gây ấn tượng sâu sắc nhất trong bài thơ là: “Thấy con chim nhỏ / Đánh rơi gió đồi”. Chỉ bằng một liên tưởng rất lạ và giàu chất thơ, tác giả đã khiến “gió” vốn vô hình trở nên hữu hình, như một vật có thể rơi xuống từ cánh chim bay. Hình ảnh ấy gợi lên khung cảnh buổi sớm trong trẻo, nhẹ nhàng và tràn đầy sức sống của thiên nhiên. Qua đó, ta cảm nhận được tâm hồn tinh tế, giàu cảm xúc của nhân vật trữ tình khi hòa mình vào nhịp thở của ngày mới.

Giải thích:

Hình ảnh “chim nhỏ” gắn với chuyển động của gió, nhưng tác giả lại diễn tả bằng cách rất bất ngờ là “đánh rơi gió”. Sự liên tưởng độc đáo ấy làm cảnh vật trở nên sinh động và thể hiện cái nhìn đầy yêu thương của con người trước thiên nhiên.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ