content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Nghị luận xã hội - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Lời giải cho bài toán phát huy vốn xã hội (Phan Chánh Dưỡng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Đạo đức và luân lý gia đình của ta là nền tảng tạo nên nền văn hóa truyền thống

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các câu hỏi:

(1) Đạo đức và luân lý gia đình của ta là nền tảng tạo nên nền văn hóa truyền thống hàng ngàn năm của dân ta. Trong đó có phần nguồn gốc tinh hoa bất biến như đạo hiếu với cha mẹ, thương yêu đùm bọc anh em, bạn bè, tôn sư trọng đạo, lá lành đùm lá rách,… và những đạo lý thuộc sản phẩm của một nền kinh tế nông nghiệp và một thể chế quân chủ tạo ra sự cứng nhắc trong tôn ti trật tự xã hội phong kiến làm cho vai trò người phụ nữ không được phát huy, tư tưởng trung quân (trung với vua)… đã lạc hậu. Chúng ta cần phải gạt bỏ phần lạc hậu, nhưng phải phát huy phần tinh hoa, phần giá trị đạo đức truyền thống, để tạo được sự ổn định xã hội trong quá trình tiếp thu và sáng tạo ra cái mới thúc đẩy xã hội phát triển đi lên.

(2) Đạo đức xã hội tạo nên niềm tin giữa người với người trong cộng đồng xã hội, mọi người tự nguyện tôn trọng như một sự ràng buộc thiêng liêng. Do đó, nó làm cho chi phí xã hội được giảm đi, và sự vận hành trong kinh tế được thông thoáng và nhanh chóng. Điển hình nhất là trong kinh doanh, chữ “tín” là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có, và ngay cả ở cấp nhà nước thì chữ “tín” càng có giá trị lớn hơn, nếu thiếu chữ “tín” thì mọi luật lệ quốc gia đều trở thành trò chơi rượt đuổi, đánh đố nhau mà thôi.

(3) Đạo đức truyền thống không được kế thừa và phát huy thì nền giáo dục chỉ còn lại cái máy vô hồn, nó chỉ cung cấp công cụ khả năng cho con người kiếm sống bằng mọi phương tiện mà không đào tạo nên con người văn minh sống có trách nhiệm với mọi người, kể cả cha mẹ anh em, quốc gia dân tộc. Như vậy, ý nghĩa của cuộc sống sẽ mất đi, sự giả dối, tham lam, tàn ác sẽ sinh ra, mầm nguy hại sẽ xuất hiện ở mọi nơi mà con người đó hiện diện. Dù cho pháp luật có đầy đủ đến đâu thì xã hội đó cũng chỉ là những xã hội đen tối u mê, được trang bị những ánh đèn màu chói lọi, như những mê cung. Đánh đố con người mà thôi. (Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức).

 (Trích Lời giải cho bài toán phát huy vốn xã hội, Phan Chánh Dưỡng, Dẫn theo tiasang.com.vn, ngày 16/5/2006)

Câu 1

Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách tác giả triển khai lí lẽ, dẫn chứng và đưa ra nhận xét, đánh giá để xác định thao tác lập luận.

Lời giải chi tiết

Hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: chứng minh, bình luận

Giải thích:

- Chứng minh: Tác giả đưa ra những biểu hiện cụ thể như “chữ ‘tín’ là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có” để làm rõ vai trò của đạo đức xã hội đối với đời sống kinh tế.

- Bình luận: Tác giả đưa ra những nhận xét, đánh giá về việc kế thừa, phát huy đạo đức truyền thống và mối quan hệ giữa đạo đức với pháp luật, giáo dục.

Mở rộng

- Thao tác lập luận chứng minh là dùng những bằng chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ đối tượng.

- Thao tác lập luận bình luận là bàn bạc, nhận xét, đánh giá về một vấn đề

Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận 

Câu 2

Chỉ ra nguồn gốc tinh hoa của đạo đức truyền thống được nhắc tới trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những giá trị được tác giả trực tiếp liệt kê sau cụm từ “nguồn gốc tinh hoa bất biến”.

Lời giải chi tiết

Nguồn gốc tinh hoa của đạo đức truyền thống được nhắc tới trong văn bản: đạo hiếu với cha mẹ, thương yêu đùm bọc anh em, bạn bè, tôn sư trọng đạo, lá lành đùm lá rách,…

Giải thích:

Đây là những giá trị đạo đức tốt đẹp, có ý nghĩa lâu bền trong đời sống dân tộc. Các giá trị ấy đề cao lòng hiếu thảo, tình yêu thương, sự biết ơn, tinh thần tương trợ và trách nhiệm giữa người với người, vì vậy được tác giả xác định là phần tinh hoa cần tiếp tục phát huy.

Câu 3

Anh/ chị hiểu như thế nào về ý kiến: "Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức"?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích vai trò của “luật lệ” và “đạo đức”, từ đó làm rõ mối quan hệ giữa hai yếu tố.

Lời giải chi tiết

Ý kiến: "Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức." được hiểu là:

- Đạo đức là gốc rễ trong tâm hồn của mỗi người. Tất cả mọi luật lệ đặt ra đều phải dựa vào các chuẩn mực đạo đức chung và yêu cầu mọi người phải tuân thủ. Những người đi ngược lại với luật lệ là không tuân thủ các chuẩn mực đạo đức.

- Luật lệ là cái cụ thể hóa những chuẩn mực đạo đức, không phải tất cả những chuẩn mực đạo đức đều được cụ thể hóa thành luật lệ mà nó thuộc về suy nghĩ, lương tri con người nên luật lệ không thể thay thế đạo đức.

Giải thích:

Văn bản khẳng định “Luật lệ không thay được đạo đức” vì pháp luật chủ yếu quy định những giới hạn mà con người không được vượt qua, còn đạo đức giúp con người tự nguyện lựa chọn cách sống đúng đắn ngay cả khi không có sự kiểm soát của pháp luật. Một xã hội muốn phát triển bền vững vì thế phải kết hợp cả pháp luật và nền tảng đạo đức.

Câu 4

Nhận xét về sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn (2) của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các yếu tố trong văn bản nghị luận (lí lẽ và dẫn chứng) để chỉ ra mối quan hệ 

Lời giải chi tiết

Sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn (2) của văn bản là:

- Lí lẽ: "Do đó, nó làm cho chi phí xã hội được giảm đi, và sự vận hành trong kinh tế được thông thoáng và nhanh chóng. Dẫn chứng: Điển hình nhất là trong kinh doanh, chữ “tín” là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có, và ngay cả ở cấp nhà nước thì chữ “tín” càng có giá trị lớn hơn, nếu thiếu chữ “tín” thì mọi luật lệ quốc gia đều trở thành trò chơi rượt đuổi, đánh đố nhau mà thôi."

- Lí lẽ và dẫn chứng kết hợp chặt chẽ với nhau, lí lẽ sắc sảo, dẫn chứng thực tế, vừa giúp người viết củng cố lập luận, vừa tạo được sự thuyết phục cho người đọc. 

- Nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức xã hội đối với con người.

Giải thích:

Lí lẽ nêu lên vai trò của niềm tin và đạo đức xã hội, còn dẫn chứng về “chữ tín” trong kinh doanh và hoạt động của Nhà nước giúp người đọc thấy rõ vai trò ấy trong thực tế. Nhờ vậy, luận điểm được chứng thực bằng những biểu hiện cụ thể, gần gũi.

Mở rộng

- Lí lẽ trong văn bản nghị luận là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lô-gic để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm. Có thể đan xen yếu tố biểu cảm, nhưng cần chặt chẽ, khúc chiết, sắc bén, tránh dài dòng và cảm tính

- Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm rõ cho luận điểm.

Một số link tham khảo:

Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận 

Câu 5

Anh/chị có đồng tình với quan điểm của tác giả: "Đạo đức truyền thống không được kế thừa và phát huy thì nền giáo dục chỉ còn lại cái máy vô hồn."? Lí giải vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ thực tiễn để bày tỏ quan điểm 

Có thể bày tỏ quan điểm: Đồng tình/ Không đồng tình/ Đồng tình một phần.

Gợi ý: 

- Đồng tình với quan điểm của tác giả, vì:

+ Giáo dục không chỉ trang bị kỹ năng mà còn hình thành nhân cách. Nếu thiếu đạo đức truyền thống, con người dễ trở nên vô cảm, ích kỷ, chỉ chạy theo lợi ích vật chất.

+ Một xã hội coi nhẹ giá trị gia đình, trách nhiệm cộng đồng sẽ dẫn đến suy thoái nhân văn, dù có nhiều luật lệ cũng không ngăn được tệ nạn.

→ Kế thừa đạo đức truyền thống giúp giáo dục tạo ra những con người toàn diện, cân bằng giữa tri thức và nhân cách.

Lời giải chi tiết

Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm của tác giả. Giáo dục không chỉ trao tri thức mà quan trọng hơn là bồi dưỡng nhân cách. Đạo đức truyền thống là linh hồn, là nền tảng giúp con người sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Nếu đánh mất điều đó, giáo dục sẽ chỉ tạo ra những cỗ máy lạnh lùng, giỏi kỹ năng nhưng vô cảm và dễ sa vào tham vọng ích kỷ. Một xã hội thiếu vắng các giá trị đạo đức cốt lõi sẽ tràn ngập sự nghi kỵ và giả dối, dù luật pháp có chặt chẽ đến đâu cũng không thể thay thế được sự ràng buộc tự nguyện từ tấm lòng. Do đó, kế thừa đạo đức truyền thống là điều sống còn để giáo dục tạo nên những con người toàn diện.

Giải thích:

Cách nói “nền giáo dục chỉ còn lại cái máy vô hồn” nhấn mạnh một nền giáo dục chỉ truyền đạt kiến thức mà không bồi dưỡng nhân cách sẽ không tạo ra những con người thực sự văn minh. Điều này phù hợp với lập luận của tác giả: khi đạo đức truyền thống không được kế thừa, “sự giả dối, tham lam, tàn ác sẽ sinh ra”, thậm chí pháp luật dù đầy đủ cũng không thể hoàn toàn thay thế ý thức đạo đức của mỗi cá nhân. Vì vậy, giáo dục cần kết hợp trang bị tri thức với bồi dưỡng đạo đức và trách nhiệm, để con người vừa có năng lực vừa biết sống đúng đắn.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt