200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Cứu đất cứu Mường (Tô Hoài) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Mẹ Nhấn, ngày trước, người làng gọi là cô Ảng. Cô Ảng xưa đã một thời đẹp nức tiếng đất Mường Cơi. Lệ làng đây bắt người ta mỗi năm phải đi làm cuông(1), bất cả cuông đàn

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Mẹ Nhấn, ngày trước, người làng gọi là cô Ảng. Cô Ảng xưa đã một thời đẹp nức tiếng đất Mường Cơi. Lệ làng đây bắt người ta mỗi năm phải đi làm cuông, bất cả cuông đàn bà. Chao ôi, những như con gái đẹp nhà quan thì càng làm đẹp cửa đẹp nhà nhà quan hơn, con cái nhà dân trắng mà đẹp thì chỉ sinh lo, sinh bệnh cho cha mẹ. Bố Ảng đã già yếu mà năm nào cũng phải chăm đi ở cuống thay con gái, vì cụ không muốn nhà quan nhìn được mặt con gái. Mẹ của Ảng thì bắt con mặc váy vá, đựng quấn thắt lưng thêu, đừng mang khăn bịt đầu trắng. Cho đừng ai biết đã nhớn rồi, đừng ai để một đuôi mắt nào tới nó.

Nhưng rồi một năm, bố không còn sức đi ở thay con được. Ảng đã phải đi làm cuống cho tri châu Né. Ngày ngày, Ảng tìm cách lấy việc đi làm đồng xa để tránh làm trong nhà. Lúc phải về nhà châu Né, Ảng tìm chỗ ngồi trốn giữa mấy chục người dân ngồi xổm hầu quan. Mẹ đã dặn: Đừng để ai nhìn thấy mặt mày!

Thế rồi tri châu Né cũng nhìn thấy mặt Ẳng. Bởi nhà quan đã quen tìm nàng hầu trong đám người dân tới ở cuống rồi. Ảng ra đi ở hầu quan từ đấy. Bố mẹ không còn biết đâu có cửa nào to hơn, cao hơn mà kêu oan cho con gái được. Người con gái mười bảy đành đem thân đi nâng giấc ông lão sáu mười. Tối ngày Ảng ngồi một xó nhà, rót nước nướng thịt, bưng xôi, đun nước tắm. Con mắt mờ mịt không còn lúc nào ngước trông ra cho thấy được mùa nào có con chim nào đã về qua dưới cửa sổ,

(Trích Cứu đất cứu Mường, Truyện Tây Bắc, Tô Hoài NXB Văn học, 1969 tr. 94-95)

Câu 1

Trong đoạn trích, tác giả kể lại tập tục gì ở vùng núi Mường Cơi.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn trích, chú ý những phong tục, lệ làng được nhắc đến. 

Lời giải chi tiết

Trong đoạn trích, tác giả kể lại tập tục bắt người dân đi làm cuông, kể cả phụ nữ, cho nhà quan.

Giải thích:

Đoạn trích nhiều lần nhắc đến việc dân làng phải đi “làm cuông”, trong đó Ảng cũng bị buộc phải đi làm cuông cho tri châu Né. Đây là một lệ làng bất công, tạo điều kiện để nhà quan chiếm đoạt những cô gái đẹp.

Mở rộng

Bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội là hoàn cảnh, điều kiện lịch sử, văn hoá, xã hội tại thời điểm văn bản ra đời giúp cho việc đọc hiểu văn bản được sâu sắc hơn; là bối cảnh tại thời điểm người đọc đọc văn bản, tác động đến cách hiểu, cách suy nghĩ, cảm xúc của người đọc.

=> Khi đọc văn bản, việc liên hệ với bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội giúp người đọc hiểu thêm về mục đích viết và nội dung (bao gồm ý tưởng và thông điệp) của văn bản.

Link tham khảo: Đặc điểm của văn bản văn học

Câu 2

Chỉ ra hành động và lời nói của nhân vật mẹ của Ảng dành cho con trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung đoạn trích.

- Tìm các chi tiết, hình ảnh thể hiện trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Hành động và lời nói của nhân vật mẹ của Ảng dành cho con trong đoạn trích là:

+ Mẹ của Ảng thì bắt con mặc váy vá, đựng quấn thắt lưng thêu, đừng mang khăn bịt đầu trắng. Cho đừng ai biết đã nhớn rồi, đừng ai để một đuôi mắt nào tới nó.

+ Kêu oan cho con gái.

Giải thích:

Những hành động và lời dặn ấy cho thấy mẹ Ảng luôn tìm cách che giấu con để con không bị nhà quan để mắt, qua đó thể hiện sự lo lắng và tình yêu thương của người mẹ dành cho con.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ xuất hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những cách diễn đạt có sự lặp lại, liệt kê hoặc sử dụng từ ngữ đặc biệt và nêu hiệu quả biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Liệt kê các hành động lặp lại liên tiếp của nhân vật Ảng khi phải ở nhà quan: "rót nước nướng thịt, bưng xôi, đun nước tắm".

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại đến nhàm chán, tẻ nhạt của những công việc chân tay nặng nhọc, phục dịch khổ cực mà nhân vật Ảng phải gánh chịu mỗi ngày nơi nhà quan. Qua đó, tố cáo hủ tục và cuộc sống ngột ngạt, tăm tối, giam cầm tuổi thanh xuân của người con gái vùng cao dưới ách áp bức của cường quyền.

+ Làm cho câu văn trở nên nhịp nhàng, giàu hình ảnh, tăng sức gợi cảm và sức mạnh biểu đạt cho đoạn văn.

Giải thích:

Các hành động được kể liên tiếp giúp người đọc hình dung rõ công việc mà Ảng phải làm hằng ngày. Từ đó, sự đối lập giữa tuổi trẻ của Ảng và cuộc sống phục dịch càng trở nên xót xa.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 4

Câu trích: "Người con gái mười bảy đành đem thân đi nâng giấc ông lão bảy mươi" trong đoạn trích có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các hình ảnh, từ ngữ mang ý nghĩa hàm ẩn và mối quan hệ giữa các nhân vật. 

Lời giải chi tiết

Câu văn cho thấy Ảng mới mười bảy tuổi đã bị ép buộc phải sống và phục dịch cho tri châu Né, một ông lão bảy mươi tuổi. Qua đó, câu văn nhấn mạnh thân phận bị áp bức, mất tự do và tuổi trẻ bị vùi dập của người con gái vùng cao dưới quyền lực nhà quan.

Giải thích:

Cụm từ “đành đem thân” cho thấy Ảng không tự nguyện mà bị hoàn cảnh và cường quyền ép buộc. Sự đối lập giữa “mười bảy” và “bảy mươi” càng làm nổi bật cảnh đời bất công, đau đớn của nhân vật. 

Câu 5

Anh/ Chị tâm đắc thông điệp nào nhất trong đoạn trích? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Em tâm đắc thông điệp trong đoạn trích là: Sự yêu thương và những hành động, lời nói của bố mẹ tới con cái vì thông điệp đó thật đẹp và cao cả. Từ đó, mọi người có thể rút ra được sự biết ơn về công lao nuôi dưỡng sinh thành của cha mẹ đối với mình.

Đoạn văn tham khảo:

Đọc đoạn trích Cứu đất cứu Mường của Tô Hoài, em ấn tượng và tâm đắc nhất là thông điệp về tình yêu thương vô bờ và sự hy sinh cao cả của đấng sinh thành dành cho con cái. Dù sống giữa gọng kìm của hủ tục cuông dịch tàn bạo, người cha già yếu vẫn kiên trì đi ở thay con, người mẹ tìm mọi cách che giấu nhan sắc của con gái để bảo vệ con khỏi chốn lầu xanh ngục tù của nhà quan. Hành động và lời dặn dò ấy tuy mộc mạc nhưng chứa đựng tấm lòng bao dung, sự lo lắng xót xa đến quặn thắt của cha mẹ. Thông điệp ấy nhắc nhở mỗi chúng ta phải luôn biết trân trọng, hiếu thảo và ghi khắc công ơn nuôi dưỡng, chở che của cha mẹ trước mọi giông bão của cuộc đời.

Giải thích:

Dù nghèo khổ và bất lực trước cường quyền, bố mẹ Ảng vẫn cố gắng bảo vệ con: bố đi làm cuông thay con, mẹ tìm cách che giấu vẻ đẹp của con và luôn dặn con phải tránh để nhà quan nhìn thấy. Những hành động ấy cho thấy tình yêu thương, sự lo lắng và mong muốn bảo vệ con của cha mẹ. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng tình cảm gia đình và ghi nhớ công ơn của cha mẹ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt