200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Dấu quê (Nguyễn Minh Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tự nhiên lại gọi tên làng Như là đứa trẻ lạc đường gọi cha Giật mình như vạc ăn xa

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tự nhiên lại gọi tên làng

Như là đứa trẻ lạc đường gọi cha

Giật mình như vạc ăn xa

Qua đêm mới kịp nhận ra chân trời!

Bàn chân nhẫn Bắc, Nam rồi

Thương về cái cổng cóc ngồi dầm mưa,

Miếng cà nhai tự ngày xưa

Bây giờ nghe lại vẫn chưa hết giòn!

Nghe bao lời phẩn lời son

Rưng rưng lại ước mẹ còn... võng đưa...

Lời quê lắm nắng, nhiều mưa

Nắng mưa sao ngọt, cày bừa sao thơm!

Nhiều khi đói chả thèm cơm

Thèm lời chân thật được đơm cho đầy.

Đem mình làm cuộc trưng bày

Nhìn mình chỉ thấy mình đầy dấu quê.

Hồn như hạt cải, hạt kê

Gieo đi trăm ngả lại về làng xanh.

Câu thơ lạc chốn đô thành

Xin về ngọt với đất lành làng ơi!

(Dấu quê, Nguyễn Minh Khiêm, Theo Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm, NXB Văn học, 2024, tr.339)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản trên. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách tổ chức các cặp câu để xác định thể thơ; căn cứ vào đại từ, cách bộc lộ cảm xúc để xác định nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Lục bát

- Dấu hiệu: Số chữ của câu thơ trên là sáu và câu dưới là tám

- Nhân vật trữ tình: Là chính tác giả

Giải thích:

Thể lục bát với nhịp điệu mềm mại, gần gũi góp phần diễn tả tự nhiên nỗi nhớ và tình cảm sâu nặng của nhân vật trữ tình đối với quê hương.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả cuộc sống nơi làng quê được thể hiện trong bài thơ.

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ hoán dụ trong câu thơ sau:

"Hồn như hạt cải, hạt kê

Gieo đi trăm ngả lại về làng xanh."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ mang ý nghĩa hoán dụ, tìm mối quan hệ giữa hình ảnh đó với đối tượng được nói đến, sau đó nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Hoán dụ ("hạt cải, hạt kê")

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu, làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

+ "hạt cải, hạt kê" là ẩn dụ cho những con người nhỏ bé, giản dị với khát vọng trở về nguồn cội, với quê hương. Dù có đi xa nhưng lòng họ vẫn luôn "ngả về làng xanh", nơi có quê hương, bạn bè và mẹ cha cùng những kí ức tuyệt đẹp của họ.

Giải thích:

Hạt cải, hạt kê vốn nhỏ bé, bình dị, qua đó gợi liên tưởng đến những con người bình thường được quê hương nuôi dưỡng. Dù đi xa, họ vẫn mang theo cội nguồn và luôn có nhu cầu trở về với quê hương.

Mở rộng

- Hoán dụ là biện pháp tu từ dùng từ ngữ vốn chỉ sự vật, hiện tượng này để gọi tên sự vật, hiện tượng khác có mối quan hệ tương cận (gần nhau) nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

- Có 4 loại hoán dụ:

+ Lấy một bộ phận thay thế cho toàn thể

+ Lấy vật chứa thay cho vật bị chứa

+ Lấy dấu hiệu thay cho vật mang dấu hiệu

+ Lấy cái cụ thể thay cho cái trừu tượng

Một số link tham khảo:

Hoán dụ là gì? Tác dụng của hoán dụ

Phân biệt ẩn dụ và hoán dụ

Bài tập trắc nghiệm Hoán dụ

Câu 4

Nêu cảm nhận của em những dòng thơ sau:

"Đem mình làm cuộc trưng bày