200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi. Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tài ngựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà này đến nhà khác, ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết đi làm mà thôi.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi. Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tài ngựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà này đến nhà khác, ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết đi làm mà thôi. Mị cúi mặt, không nghĩ ngợi nữa, mà nào cũng chỉ nhớ đi nhớ lại những việc giống nhau, tiếp nhau vẽ ra trước mặt, mỗi năm mỗi mùa, mỗi tháng lại làm đi làm lại: Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ bắp, và dù đi hái củi, bung ngô, nào cũng gài một bó đay trong cánh tay để tước thành sợi. Bao giờ cũng thế, suốt năm suốt đời như thế. Con ngựa, con trâu làm còn có, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày.

Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa. Ở cái buồng Mị nằm, kín mít, có một cái cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay. nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng, Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi.

( Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo Dục, 2008, tr.6)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là phương thức tự sự.

Giải thích:

Đoạn trích kể lại cuộc sống của Mị trong nhà thống lí Pá Tra, qua đó khắc họa hoàn cảnh và trạng thái tinh thần của nhân vật. Vì vậy, tự sự là phương thức biểu đạt chính.

Mở rộng

Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Anh (chị) hãy phân tích nghệ thuật khắc họa hình tượng nhân vật của tác giả.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra nghệ thuật khắc họa hình tượng nhân vật của tác giả.

- Nêu tác dụng nghệ thuật và nhận xét.

Lời giải chi tiết

- Tô Hoài chủ yếu khắc họa nhân vật thông qua ý nghĩ và hành động. Điều đáng nói là các ý nghĩ và hành động của Mị đều lặp đi lặp lại, quẩn quanh, nhàm chán. Trong đầu Mị chỉ xuất hiện một ý nghĩ duy nhất: Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa hay không bằng con trâu, con ngựa. Còn hành động, quanh năm suốt tháng Mị vùi đầu vào chuỗi công việc giống nhau. ⇒ Mị hiện lên như một công cụ lao động sống lặng lẽ, cam chịu bị bóc lột, đọa đày về thân xác.

- Với thủ pháp so sánh (Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa) và chi tiết chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay đầy ám ảnh, nhà văn Tô Hoài đã khắc họa đậm nét sự tê liệt về ý thức, về tâm hồn trong Mị. Là con rùa (xuống sông đội đá, lên chùa đội bia - ca dao). ⇒ Mị suốt đời câm lặng, chịu đựng bì đè nén, áp bức, không còn hy vọng, không mong đợi cái gì, chỉ quẩn quanh, bế tắc trong căn buồng âm u như một nhà tù chật hẹp.

Giải thích:

Mị vốn là một con người nhưng lại nghĩ mình như “con trâu”, “con ngựa”, thậm chí còn “không nói”, “lùi lũi như con rùa”. Những chi tiết ấy cho thấy Mị đã bị biến thành một con người sống như công cụ lao động, không còn ý thức rõ về giá trị và tự do của bản thân. Cách khắc họa từ bên ngoài đến nội tâm giúp hình tượng Mị hiện lên chân thực và ám ảnh.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 3

Theo anh (chị), giọng trần thuật của nhà văn có gì đặc biệt ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra điểm đặc biệt trong giọng trần thuật của tác giả.

- Nêu hiệu quả của giọng trần thuật và nhận xét.

Lời giải chi tiết

Giọng trần thuật của tác giả thể hiện ở lối kể chậm với giọng kể trầm lắng đầy cảm thông, yêu mến => giúp người đọc hòa vào dòng ý nghĩ, hòa với tiếng nói bên trong của nhân vật, vừa bóc lột trực tiếp đời sống nội tâm nhân vật vừa tạo được sự đồng cảm.

Giải thích:

Nhịp kể chậm và giọng điệu trầm buồn phù hợp với cuộc sống lặp đi lặp lại, tẻ nhạt, bế tắc của Mị. Cách kể gần với dòng suy nghĩ của nhân vật giúp người đọc cảm nhận rõ hơn sự đau khổ, cam chịu và tê liệt trong tâm hồn Mị, đồng thời thể hiện sự cảm thông của nhà văn đối với số phận người phụ nữ miền núi.

Mở rộng

Giọng điệu dùng để chỉ phong cách biểu đạt cảm xúc của nhân vật hoặc tác giả.

Link tham khảo: Khái niệm giọng điệu

Câu 4

Hãy phân tích chuỗi hình ảnh so sánh: "Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa…; Con ngựa, con trâu làm còn có, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày; Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra hình ảnh so sánh.

- Nêu tác dụng về mặt nghệ thuật và mặt nội dung.

Lời giải chi tiết

- Chuỗi hình ảnh so sánh có sự tăng cấp, từ so sánh ngang bằng (Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa…) đến so sánh hơn (Con ngựa, con trâu làm còn có, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày.); từ sự đè nén, áp bức về thể xác đến sự chèn áp nặng nề về tinh thần khiến Mị trở thành con người bị tê liệt hoàn toàn về ý thức sống (Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa.).

- Tác dụng: Nghệ thuật so sánh giúp Mị hiện lên sâu sắc hơn, tưởng như chính Mị là một công cụ lao động sống hoàn toàn không có ý thức về sự sống.

Giải thích:

Các hình ảnh so sánh đều lấy những con vật quen thuộc để làm nổi bật thân phận của Mị. Mị không chỉ bị bóc lột sức lao động mà còn bị tước đoạt đời sống tinh thần. Hình ảnh “con rùa nuôi trong xó cửa” nhấn mạnh sự cô độc, lầm lũi, thu mình và bế tắc của Mị. Qua đó, nhà văn tố cáo sức mạnh tàn bạo của chế độ phong kiến miền núi đã chà đạp lên quyền sống của con người.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Nêu cảm nhận của anh (chị) về chi tiết căn buồng Mị ở có một chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay, trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng. Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi."?

Suy nghĩ ấy cho thấy điều gì trong thái độ sống của Mị ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra bối cảnh của chi tiết.

- Phân tích hai tầng ý nghĩa.

- Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Chi tiết căn buồng Mị ở có một cái cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay, trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng mang ý nghĩa hiện thực sâu sắc:

+ Khắc họa cuộc sống tù túng, tăm tối, quẩn quanh, bế tắc của Mị.

+ Tố cáo sâu sắc tội ác của chế độ xã hội miền núi Tây bắc Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

- Suy nghĩ của Mị chính là cho ta thấy thái độ cam chịu, chấp nhận, buông xuôi theo số phận.

Đoạn văn tham khảo:

Chi tiết căn buồng Mị ở với chiếc cửa sổ "một lỗ vuông bằng bàn tay", nhìn ra chỉ thấy "trăng trắng" là một hình ảnh mang ý nghĩa hiện thực và biểu tượng sâu sắc. Nó không chỉ khắc họa trần trụi cuộc sống tù túng, tăm tối, quẩn quanh và hoàn toàn bế tắc của người con dâu gạt nợ mà còn là bản cáo trạng đanh thép tố cáo tội ác tàn bạo của chế độ phong kiến miền núi Tây Bắc trước Cách mạng. Đáng sợ hơn, suy nghĩ "cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi" đã phơi bày sự tê liệt trong ý thức của nhân vật. Đó là thái độ sống cam chịu, chấp nhận buông xuôi và đầu hàng trước số phận nghiệt ngã khi bị tước đoạt đi cả tự do lẫn quyền làm người. Dù vậy, việc giam hãm Mị trong một không gian ngột ngạt như nấm mồ sống ấy lại càng làm nổi bật sức sống tiềm tàng, mãnh liệt sẽ bùng cháy ở giai đoạn sau của tác phẩm.

Giải thích:

Cửa sổ vốn là nơi con người nhìn ra thế giới bên ngoài, nhưng cửa sổ của Mị chỉ “bằng bàn tay” và nhìn ra chỉ thấy “trăng trắng”. Điều đó cho thấy thế giới bên ngoài gần như bị ngăn cách hoàn toàn với Mị. Đáng buồn hơn, Mị không tìm cách thoát khỏi căn buồng mà nghĩ đến việc “ngồi trong cái lỗ vuông ấy” cho đến chết. Vì vậy, chi tiết không chỉ diễn tả sự giam hãm về thể xác mà còn cho thấy sự tê liệt, cam chịu về tinh thần của Mị ở thời điểm này.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...