200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Là anh – người lính (Vũ Thiên Kiều) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Ai vẽ nên đất Việt! Chữ S-dải lụa mềm kiêu sa mấy nghìn năm lịch sử

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Ai vẽ nên đất Việt!
Chữ S-dải lụa mềm kiêu sa mấy nghìn năm lịch sử
Ai nhuộm biển xanh thăm thẳm tận mây trời!
Ai canh giữ đảo xa!
Cho thịt da quê hương mình bình yên liền một mối
Là anh-người lính!
Giữa phần phật gió, sương, nắng, sóng
Giữa những cơn mưa ầm ào và rả rích...
Anh-người lính
Súng trên vai miệng hát khúc quân hành
Bàn chân gầy bật da diết niềm tin
Rộn hoa biển từng đêm cùng nỗi nhớ
Thắp sáng đôi lòng níu trùng dương khẽ áp chặt đường biên
Anh vẽ rừng xanh
Đảo bừng bừng lá thắm
Vụm đất quê nhà khỏa trắng rễ rau quê.
Lời thề trao em đêm sân đình ngày ấy
Anh khắc vào trăng đêm khuya
Vào san hô nơi đáy nước
Vào vách đá cheo leo
Vào sóng biển rì rào
Vào bãi cát mềm mại nóng hổi miên man...

(Trích Là anh – người lính, Vũ Thiên Kiều, báo Quân đội nhân dân, Thứ Sáu, 17/09/2022)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định

Lời giải chi tiết

Dấu hiệu nhận biết thể thơ của đoạn trích là sự tự do về cấu trúc, không bị ràng buộc bởi số chữ cố định hay vần điệu đều đặn, đặc trưng của thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau, không tuân theo khuôn mẫu về số tiếng, số dòng hay cách gieo vần. Đây là đặc điểm tiêu biểu của thơ tự do.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Liệt kê những khó khăn mà người lính phải đối mặt được tác giả nhắc đến trong khổ thơ thứ (2).

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc khổ thơ thứ hai, tìm những từ ngữ trực tiếp chỉ khó khăn, thử thách mà người lính phải đối mặt.

Lời giải chi tiết

Những khó khăn mà người lính phải đối mặt được tác giả nhắc đến trong khổ thơ thứ 2 gồm:

- Thời tiết khắc nghiệt: gió, sương, nắng, sóng

- Điều kiện thiên nhiên dữ dội: những cơn mưa ầm ào, rả rích

Giải thích:

Các hình ảnh trên cho thấy người lính phải thường xuyên đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, thiên nhiên dữ dội nơi biển đảo, qua đó làm nổi bật những gian khổ trong cuộc sống và nhiệm vụ của họ.

Mở rộng

Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Trình bày hiệu quả của biện pháp lặp cấu trúc trong đoạn thơ sau:
"Lời thề trao em đêm sân đình ngày ấy
Anh khắc vào trăng đêm khuya
Vào san hô nơi đáy nước
Vào vách đá cheo leo
Vào sóng biển rì rào
Vào bãi cát mềm mại nóng hổi miên man..."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ, cấu trúc được lặp lại; phân tích tác dụng về nhịp điệu, hình ảnh và nội dung, tình cảm.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp lặp cấu trúc được sử dụng trong đoạn thơ là lặp lại từ “Vào”

- Tác dụng:

+ Giúp tạo nên nhịp điệu đều đặn, mạnh mẽ, làm tăng sức hấp dẫn cho sự diễn đạt.

+ Gợi lên hình ảnh lời thề của người lính được khắc sâu vào mọi góc của thiên nhiên, khẳng định sự bền bỉ và vĩnh cửu của tình yêu quê hương. Làm tăng tính liên kết, gắn kết giữa con người và thiên nhiên, khiến cho hình ảnh sự hy sinh của người lính trở nên thiêng liêng và tràn đầy ý nghĩa.

+ Qua đó, tác giả đã thể hiện sự trân trọng, đồng cảm trước những khó khăn và sự thủy chung của người lính.

Giải thích:

Sự lặp lại từ “Vào” tạo nhịp thơ liên tiếp, dồn dập, nhấn mạnh lời thề của người lính được gửi gắm, khắc ghi vào mọi không gian của biển đảo. Qua đó, lời thề hiện lên như một lời cam kết bền vững với quê hương, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp thủy chung, kiên định và tinh thần trách nhiệm của người lính. Qua cách diễn đạt giàu hình ảnh ấy, tác giả thể hiện sự trân trọng, ngợi ca đối với người lính.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét tình cảm mà tác giả dành cho người lính được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh, từ ngữ ca ngợi người lính để xác định tình cảm của tác giả.

Lời giải chi tiết

Tình cảm mà tác giả dành cho người lính được thể hiện qua sự trân trọng, tự hào và cảm kích sâu sắc. Tác giả ca ngợi người lính không chỉ là người bảo vệ Tổ quốc mà còn là người “vẽ nên” vẻ đẹp của đất nước: “Anh vẽ rừng xanh, Đảo bừng bừng lá thắm”. Qua đó, hình ảnh người lính được khắc họa với sức mạnh, nghị lực và tinh thần bất khuất, được tôn vinh như những nghệ sĩ của hòa bình, người giữ cho đất nước mãi mãi tự do và hùng cường. Tình cảm ấy tràn đầy sự yêu mến, kính trọng và là nguồn cảm hứng để mỗi người con đất Việt noi gương.

Giải thích:

Những hình ảnh người lính giữa gió, sương, nắng, sóng và mưa khắc nghiệt nhưng vẫn “hát khúc quân hành”, giữ vững niềm tin cho thấy phẩm chất kiên cường, tinh thần trách nhiệm và sự hi sinh của họ. Vì vậy, tác giả ca ngợi và bày tỏ sự kính trọng, biết ơn đối với những người đang ngày đêm bảo vệ Tổ quốc.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ sự hi sinh của người lính qua cảm nhận của tác giả trong đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm sống có lí tưởng của thế hệ thanh niên hiện nay.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ sự hi sinh của người lính trong văn bản, xác định trách nhiệm của thanh niên hôm nay khi sống có lí tưởng.

Lời giải chi tiết

Từ sự hi sinh của người lính qua cảm nhận của tác giả, em nhận ra rằng sống có lý tưởng nghĩa là phải luôn giữ vững niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến cho Tổ quốc. Thế hệ thanh niên hiện nay cần noi gương lòng yêu nước, dám đối mặt với thử thách và không ngại hy sinh vì lợi ích chung. Em tin rằng, mỗi người chúng ta đều cần rèn luyện bản thân, nỗ lực học tập, làm việc chăm chỉ và luôn nhớ đến công ơn của những người lính đã bảo vệ và xây dựng đất nước. Sống có lý tưởng cũng là sống có trách nhiệm với xã hội, góp phần xây dựng một Tổ quốc vững mạnh, hùng cường và tràn đầy hi vọng cho tương lai.

Giải thích:

Người lính trong đoạn thơ đã vượt qua gian khổ, hi sinh tuổi trẻ để bảo vệ quê hương. Điều đó nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng cuộc sống hòa bình, xác định mục tiêu đúng đắn và biến lí tưởng thành hành động.