content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Nhật kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Mãi mãi tuổi hai mươi (Đặng Vương Hưng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


7/1/1972 Cái đẹp đẽ của cuộc đời, cái tươi mới của cuộc đời nhất định không đến khi anh bo bo giữ gìn cái “tôi” của mình

Câu hỏi

Đọc văn bản và thực hiện các câu hỏi:

7/1/1972

Cái đẹp đẽ của cuộc đời, cái tươi mới của cuộc đời nhất định không đến khi anh bo bo giữ gìn cái “tôi” của mình. Cũng có một thời kỳ như thế, mình luôn luôn lo lắng cho bản thân. Mình luôn hướng tới tương lai. Nhưng tương lai trong suy nghĩ của mình là một màu hồng rực rỡ pha chút gì ánh biếc phù hoa. Cái tương lai đó bó hẹp trong 1 hạnh phúc ngọt ngào, trong 1 niềm mê say học tập, nhưng học để mà học, để mà “có triển vọng”, nhưng mãi không thấy chút thành quả gì. Bởi ước mơ phù phiếm nên khi vấp phải thực tại khô khốc, mình chưa kịp quen ngay. Không ít thanh niên sớm chán nản với cuộc sống này, muốn trốn tránh, muốn hưởng thụ mặc dù bản thân mình chưa cống hiến được chút gì. Hình như mình cũng thuộc vào loại đó. Chán nản, buồn, buồn lắm, mênh mông như buổi tối tắt đèn…

Gặp nhiều người chán nản như thế, mình tự rút cho bản thân một điều quan trọng: Mình giống họ ư? Chẳng lẽ mình giống họ trong cái bi quan, hèn mạt ấy chăng?

Những ngày đó qua rồi. Mỗi ngày lại thêm một ngày đẹp đẽ. Ao ước gì ở ngày mai khi hôm nay được nhìn, được cảm cuộc sống xôn xao của dân tộc. Cô gái mặc áo da trời bơm thuốc trừ sâu, những gánh bùn lên cải tạo ruộng đồng sau trận lụt, và luỹ tre thân thuộc, bốn mùa lúc nào lá cũng xanh, lúc nào cũng thì thào muôn điều kỳ lạ...

Cảm ơn Tổ quốc, cảm ơn những cánh cò trắng muốt của ca dao cho ta niềm hạnh phúc, cho ta niềm tự hào.

Ta lớn dần lên với tuổi, với cuộc chiến đấu này. Bao giờ để ta hoàn toàn có thể xoa tay mà hài lòng với cuộc sống của mình? Còn lâu, lâu lắm... Nhưng bước đầu này sung sướng biết bao. Tổ quốc vẫn dựng xây và đánh giặc hai hòn gạch vẫn gắn chặt vào nhau nhờ nhiệt tình của con người cộng sản... Trong ngôn ngữ của ta bớt dần tiếng tôi, tiểu đội, trung đội; Ta muốn nói đến những Trung đoàn, những Sư đoàn gang thép... Dân tộc ta đã lớn lên.

Trên đầu ta đã có nhiều sợi bạc. Không, ta không gọi đó là tóc bạc; Có chút gì phôi pha trong từ ngữ đó. Ta muốn gọi đó là những sợi tóc trắng, những sợi tóc trắng trong... bởi những gì đẹp đẽ trong ta có bao giờ phai nhoà cho được.

(Trích Mãi mãi tuổi hai mươi, Nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, Đặng Vương Hưng sưu tầm, giới thiệu, Nhà xuất bản Thanh Niên, 2005, trang 127, 128)

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về đặc điểm thể loại để xác định 

Lời giải chi tiết

Thể loại văn bản: nhật kí

Giải thích:

Văn bản ghi rõ thời gian “7/1/1972”, ghi lại trực tiếp những suy nghĩ, cảm xúc và nhận thức của người viết trước cuộc sống, chiến tranh và lẽ sống của tuổi trẻ. Đây là những đặc trưng tiêu biểu của thể loại nhật kí.

Mở rộng

Nhật kí là ghi chép theo thứ tự ngày tháng về những sự kiện của đời sống mà tác giả là người trực tiếp tham gia hay chứng kiến; thường bộc lộ suy nghĩ, thái độ và đánh giá của người viết về con người, cuộc đời và chính bản thân mình.

=> Là một thể loại thuộc loại hình kí, là hình thức tự thuật có độ tin cậy cao.

Link tham khảo Thể loại nhật kí

Câu 2

Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau:

“Những ngày đó qua rồi. Mỗi ngày lại thêm một ngày đẹp đẽ. Ao ước gì ở ngày mai khi hôm nay được nhìn, được cảm cuộc sống xôn xao của dân tộc. Cô gái mặc áo da trời bơm thuốc trừ sâu, những gánh bùn lên cải tạo ruộng đồng sau trận lụt, và luỹ tre thân thuộc, bốn mùa lúc nào lá cũng xanh, lúc nào cũng thì thào muôn điều kỳ lạ...

Cảm ơn Tổ quốc, cảm ơn những cánh cò trắng muốt của ca dao cho ta niềm hạnh phúc, cho ta niềm tự hào.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để nhận diện những từ ngữ, hình ảnh có cách diễn đạt đặc biệt.

Lời giải chi tiết

+Ẩn dụ: “Cuộc sống xôn xao của dân tộc”

+Nhân hóa: “Lũy tre … thì thào muôn điều kì lạ”

+Điệp từ ngữ: lúc nào, cũng, cảm ơn, cho ta, 

Giải thích:

Hình ảnh “lũy tre” vốn là sự vật nhưng được miêu tả bằng hành động “thì thào” vốn gắn với con người, qua đó khiến lũy tre trở nên gần gũi, có hồn và như đang kể những câu chuyện của quê hương. Điệp ngữ “cảm ơn”, “cho ta” nhấn mạnh niềm biết ơn, tự hào và hạnh phúc của tác giả trước Tổ quốc.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ 

- Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa 

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 3

Phân tích tác dụng của cách trần thuật được tác giả sử dụng trong đoạn văn sau:

"Trên đầu ta đã có nhiều sợi bạc. Không, ta không gọi đó là tóc bạc; Có chút gì phôi pha trong từ ngữ đó. Ta muốn gọi đó là những sợi tóc trắng, những sợi tóc trắng trong... bởi những gì đẹp đẽ trong ta có bao giờ phai nhoà cho được."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về yếu tố trần thuật được sử dụng trong văn bản để phân tích tác dụng 

Lời giải chi tiết

Tác dụng của cách trần thuật trong đoạn

- Trần thuật theo ngôi thứ nhất, xưng “ta”, người trần thuật là liệt sĩ Nguyễn văn Thạc.

- Tác dụng:

+ Thể hiện tính chân thực, tăng độ tin cậy của những chi tiết, sự kiện được trần thuật.

+ Thể hiện những suy nghĩ tích cực, cảm xúc lạc quan của cá nhân tác giả. 

Giải thích:

Việc xưng “ta” và trực tiếp đối thoại với chính mình khiến đoạn văn giống như một lời tự sự, tự chiêm nghiệm. Cách diễn đạt “những sợi tóc trắng trong” cho thấy tác giả nhìn những dấu vết của thời gian như một phần đẹp đẽ của quá trình trưởng thành và cống hiến.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể 

Câu 4

Giá trị sống mà tuổi trẻ học hỏi được qua văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào những suy ngẫm và sự chuyển biến trong nhận thức của tác giả để rút ra giá trị sống.

Lời giải chi tiết

+Sống lạc quan, cống hiến, phấn đấu

+Yêu Tố quốc, tự hào, biết ơn Tổ quốc.

Giải thích:

Tác giả từng nhận ra mình “lo lắng cho bản thân”, “muốn trốn tránh, muốn hưởng thụ”, nhưng sau đó đã thay đổi khi được chứng kiến “cuộc sống xôn xao của dân tộc” và nhận thức được ý nghĩa của việc sống, chiến đấu, cống hiến. Vì vậy, văn bản hướng tuổi trẻ đến một lẽ sống đẹp: không sống ích kỉ mà biết hòa cái tôi cá nhân vào lợi ích chung của dân tộc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

Câu 5

Nhận xét về cái tôi tác giả trong văn bản 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào suy nghĩ, cảm xúc, quan niệm sống và cách tác giả nhìn nhận bản thân, cuộc đời để nhận xét về cái tôi.

Lời giải chi tiết

+ Cái “tôi” luôn trăn trở về lẽ sống

+ Cái “tôi” đấu tranh với lối sống ích kỉ để vươn tới lẽ sống cao đẹp: có ý thức trách nhiệm, giàu niềm tin yêu, luôn tự hào về Tổ quốc

+ Cái “tôi” trẻ tuổi giàu cảm xúc, lạc quan, hướng đến tương lai tốt đẹp

Giải thích:

Cái tôi ấy được thể hiện rõ qua sự chuyển biến từ “luôn luôn lo lắng cho bản thân”, “muốn trốn tránh, muốn hưởng thụ” đến niềm vui khi được chứng kiến cuộc sống của dân tộc và lời “Cảm ơn Tổ quốc”. Tác giả khẳng định “Dân tộc ta đã lớn lên” và tin rằng những điều đẹp đẽ trong con người “có bao giờ phai nhoà cho được”. Qua đó, cái tôi trong văn bản là cái tôibiết tự vượt qua sự ích kỉ để hướng tới lẽ sống cao đẹp và sự cống hiến.

Mở rộng

Cái “tôi” tác giả trong sáng tác văn học là tổng thể những nét riêng biệt, nổi bật làm nên phẩm chất tinh thần độc đáo của tác giả, thể hiện trong tác phẩm văn học nói chung, đặc biệt là trong các tác phẩm giàu yếu tố trữ tình như thơ trữ tình hay tuỳ bút, tản văn,…

Người đọc có thể nhận ra cái “tôi” của tác giả trong tác phẩm qua:

- Quan niệm về cái đẹp

- Qua cách nhìn, cách cảm về thế giới và con người

- Qua cách biểu đạt riêng giàu tính sáng tạo và thẩm mĩ…

Link tham khảo: Cái tôi trong tác phẩm văn học

Câu 6

Trình bày sự hiểu biết của anh (chị) về thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mĩ cứu nước qua văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ thực tiễn và những hiểu biết của bản thân 

Gợi ý:

- Luôn trăn trở về lẽ sống, đấu tranh với cái “tôi” cá nhân ích kỉ, hẹp hòi của bản thân để vươn đến lẽ sống cao đẹp;

- Có lí tưởng sống đẹp, giàu ước mơ, niềm tin vào tương lai tốt đẹp của dân tộc;

- Giàu tình yêu tổ quốc; …

Lời giải chi tiết

Qua văn bản, hình ảnh thế hệ thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ hiện lên thật cao đẹp và đáng tự hào. Họ là những con người luôn trăn trở, suy tư về lẽ sống, không ngừng đấu tranh để vượt lên những toan tính cá nhân, ích kỷ, nhỏ bé để hòa cái "tôi" của mình vào cái "ta" chung của cộng đồng, dân tộc. Sống giữa hiểm nguy, gian khổ của chiến tranh nhưng họ vẫn giữ trọn một trái tim giàu mơ ước và một niềm tin tưởng lạc quan, vững chắc vào tương lai tươi sáng của đất nước. Tất cả những điều đó đều bắt nguồn từ một tình yêu Tổ quốc thiêng liêng, sâu sắc, thôi thúc họ sẵn sàng ra trận, cống hiến và hi sinh tuổi thanh xuân của mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Họ chính là hình mẫu lí tưởng về con người mới, sống đẹp và anh dũng của một thời đại hào hùng.

Giải thích:

Những phẩm chất ấy được thể hiện trực tiếp qua sự thay đổi trong nhận thức của tác giả: từ “lo lắng cho bản thân”, “muốn trốn tránh, muốn hưởng thụ” đến việc hướng mình vào cuộc sống chung của dân tộc; từ tiếng “tôi” đến “những Trung đoàn, những Sư đoàn gang thép”. Chi tiết “Dân tộc ta đã lớn lên” cho thấy sự trưởng thành của cả một thế hệ thanh niên trong cuộc chiến đấu vì Tổ quốc.


Bình chọn:
3.6 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt