200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Hy vọng (Nguyễn Khoa Điềm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành Nỗi buồn đánh thức hy vọng

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

HY VỌNG

Nguyễn Khoa Điềm

Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng

Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành

Nỗi buồn đánh thức hy vọng

Giữa thế giới không nhiều may mắn

Ta học cách vừa lòng với mình

Chia sẻ sự bình tâm của cỏ

Mãi khi giữa đêm chợt thức

Bập bềnh ý nghĩ xót xa:

Anh còn có thể, không thể...?

Thăm thẳm ngày xưa bình an

Vời vợi ngày mai chói nắng...

(Thơ Nguyễn Khoa Điềm, Tuyển tập 40 năm do tác giả chọn, NXB Văn học, 2012)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ ?

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là biểu cảm.

Mở rộng

Giải thích: PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Anh/chị hiểu thế nào về hai câu thơ: “Giữa thế giới không nhiều may mắn - Ta học cách vừa lòng với mình” ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Giải nghĩa câu thơ.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ: “Giữa thế giới không nhiều may mắn - Ta học cách vừa lòng với mình” là sự bày tỏ một thái độ sống, quan niệm sống của tác giả - giữa một thế giới nhiều cạm bẫy, nhiều hiểm họa, không nhiều may mắn, nhà thơ lựa chọn cách sống vừa lòng với mình, trân trọng những gì mình có để sống an nhiên giữa cuộc đời.

Mở rộng

Giải thích: Thể hiện một triết lý sống an nhiên, biết trân trọng hiện tại, bằng lòng với những giá trị bình dị mà mình đang có (tựa như sự bình tâm của cỏ cây) để tìm thấy sự cân bằng, thanh thản trong tâm hồn thay vì cứ mãi chạy theo những điều xa vời, ngoài tầm với.

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong ba câu thơ đầu.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Ba câu thơ đầu sử dụng nghệ thuật ẩn dụ và tương phản: đá - mềm mỏng, sự tàn nhẫn - điều lành, nỗi buồn - hy vọng.

- Hiệu quả: nhấn mạnh tính chất biện chứng, đa diện của cuộc sống. Giữa những sự vật tưởng chừng đối lập nhau lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, đặc biệt trong những sự vật, hiện tượng tưởng chừng tiêu cực, bi quan lại lóe lên những hi vọng tươi đẹp, lạc quan. Từ đó, tác giả gửi gắm thông điệp về niềm hi vọng trong bài thơ.

Mở rộng

Giải thích:

- Tương phản là cách sử dụng từ ngữ đối lập, trái ngược nhau để tăng hiệu quả diễn đạt.

- Tương phản có tác dụng nhấn mạnh và làm nổi bật sự đối lập gay gắt, bản chất trái ngược của các hiện tượng đời sống hoặc nội tâm nhân vật.

Link tham khảo: Các biện pháp tu từ về từ thường gặp

Câu 4

Xác định nội dung chính của bài thơ.

Xem lời giải

Câu 5

Theo anh/chị, thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua bài thơ là gì ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua bài thơ nằm ở chính nhan đề của bài thơ: hi vọng. Dù cuộc đời có đầy chông gai và thử thách, không nhiều may mắn, không dễ dàng, nhưng ngay cả trong những điều tưởng chừng bi quan, tăm tối, thất vọng nhất vẫn có thể tìm thấy niềm hi vọng. Hãy trân trọng quá khứ, trân trọng bản thân với những gì mình đang có ở hiện tại và nuôi giữ niềm hi vọng vào tương lai.

Đoạn văn tham khảo:

Qua bài thơ "Hy vọng", nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm gửi gắm một triết lý sống nhân sinh sâu sắc và đầy bản lĩnh trước những thăng trầm của cuộc đời. Giữa một thế giới bộn bề trắc trở, nơi con người đôi khi phải đối mặt với nỗi buồn, sự tàn nhẫn hay những bấp bênh xót xa, thái độ sống tích cực nhất chính là biết hòa hợp, thấu hiểu và trân quý những giá trị bình dị đang hiện hữu. Nhan đề cùng toàn bộ mạch cảm xúc của tác phẩm chính là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng kiên định: hy vọng không ở đâu xa mà nằm ngay trong ý chí vươn lên, sự bình tâm trong tâm hồn và niềm tin hướng về ngày mai chói nắng. Sống hy vọng là cách chúng ta tự sưởi ấm tâm hồn, vượt qua mọi nghịch cảnh để hướng về những điều tốt đẹp phía trước.

Mở rộng

Giải thích:

Thông điệp cốt lõi của bài thơ gắn liền với chính nhan đề: dù cuộc đời chứa đựng nhiều chông gai, nghịch cảnh và không nhiều may mắn, con người vẫn luôn cần biết trân trọng hiện tại, bằng lòng với chính mình và nuôi dưỡng niềm hy vọng mãnh liệt cho tương lai.