200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Thơ mùa xuân đọc lại giữa mùa thu (Anh Ngọc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Những câu thơ ảnh viết giữa mùa xuân Anh dành dụm để mùa thu đem đọc

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

Những câu thơ anh viết giữa mùa xuân

Anh dành dụm để mùa thu đem đọc

Mùa xuân

Có một bận trong đời anh nhìn thấy Trường Sơn thật thấp

Tuổi hai mươi chân đi không bén đất

Đám mây trời bay dưới ba lô

Hoa cỏ bên đường phút chốc hóa thành thơ

Anh đứng hát một mình trong khe núi

Những vui buồn mãnh liệt và nông nổi

Của một thời liều lĩnh đam mê

Những vui buồn cứ đòi được hát lên

Trước đồng đội bạn bè không giấu giếm

Câu thơ đến thường tình và đột biến

Như cánh rừng bất chợt phủ đầy hoa...

(Thơ mùa xuân đọc lại giữa mùa thu, Anh Ngọc,

https://www.bienphong.com.vn/may-bai-tho-hay-ve-mua-xuan-post12656.html)

Chú thích: Anh Ngọc tên thật là Nguyễn Đức Ngọc, sinh năm 1943, quê ở Nghệ An. Bút danh khác còn có Ly Sơn. Thể loại sáng tác: thơ, truyện ký và dịch thuật. Ông từng lính thông tin ở mặt trận Quảng Trị (1971-1973), là phóng viên báo Quân đội nhân dân (1973-1979), từ năm 1979 là biên tập viên, cán bộ sáng tác tạp chí Văn nghệ quân đội. Hội viên Hội nhà văn Việt Nam từ năm 1980. Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Phương pháp giải

Dựa vào đại từ xưng hô và chủ thể trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ để xác định nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là "anh", người chiến sĩ đang sống và chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn.

Giải thích:

Nhân vật “anh” trực tiếp hồi tưởng về “tuổi hai mươi”, những ngày hành quân trên Trường Sơn, những cảm xúc và trải nghiệm của người lính trong chiến tranh.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Chỉ ra các hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc văn bản và tìm những từ ngữ trực tiếp chỉ sự vật, cảnh vật của tự nhiên.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến trong bài thơ là:

+ "mùa xuân"

+ "mùa thu"

+ "đám mây trời"

+ "hoa cỏ"

+ "khe núi"

+ "cánh rừng"

Giải thích:

Những hình ảnh trên đều là cảnh vật tự nhiên xuất hiện trong không gian Trường Sơn, gắn với những kỉ niệm tuổi hai mươi của người lính.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu thơ: “Tuổi hai mươi chân đi không bén đất”.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định hình ảnh mang nghĩa ẩn dụ và làm rõ ý nghĩa của hình ảnh đó trong việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu là: ẩn dụ "chân đi không bén đất"

- Tác dụng:

+ Giúp cho câu thơ thêm hay, sinh động, giàu sức gợi hình gợi cảm, tăng hiệu quả diễn đạt, lôi cuốn hấp dẫn người đọc.

+ Với việc sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ tác giả đã khắc hoạ niềm vui sướng, sự phấn khởi, tinh thần hăng hái, lạc quan của người lính trẻ tuổi hai mươi khi bước vào cuộc hành quân. Qua đó, thể hiện sức sống tràn đầy, lý tưởng cao đẹp và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc của thế hệ trẻ trong những năm tháng chiến đấu gian khổ.

Giải thích:

“Chân đi không bén đất” không phải là trạng thái bước đi thực tế mà gợi cảm giác bước chân nhẹ bẫng vì niềm vui và sự hứng khởi. Hình ảnh ấy phù hợp với tâm thế “tuổi hai mươi” đầy nhiệt huyết, giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp trẻ trung, sôi nổi của người lính.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Nêu ý nghĩa của hình ảnh “cánh rừng bất chợt phủ đầy hoa".

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa tả thực của hình ảnh, sau đó liên hệ với cảm xúc và tâm hồn của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “cánh rừng bất chợt phủ đầy hoa” gợi ra bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, tràn đầy sức sống giữa chiến trường Trường Sơn. Đó không chỉ là vẻ đẹp của mùa xuân đất trời, mà còn là ẩn dụ cho sức sống mãnh liệt, tinh thần lạc quan và niềm tin yêu cuộc sống của người lính trẻ. Trong gian khổ, hiểm nguy, họ vẫn cảm nhận được cái đẹp, vẫn thấy đời nở hoa. Hình ảnh ấy vì thế mang ý nghĩa tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn con người Việt Nam trong chiến tranh luôn hướng tới ánh sáng, niềm tin và hi vọng.

Giải thích:

“Cánh rừng phủ đầy hoa” gợi sự bừng nở bất ngờ của cái đẹp. Hình ảnh này cũng tương ứng với những câu thơ, cảm xúc “bất chợt” xuất hiện trong tâm hồn người lính, cho thấy một tâm hồn trẻ trung, nhạy cảm trước thiên nhiên và cuộc sống.

Mở rộng

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Thông điệp ý nghĩa nhất đối với anh/chị qua bài thơ trên.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào hình tượng người lính và những cảm xúc nổi bật trong bài thơ để rút ra bài học có ý nghĩa đối với cuộc sống.

Lời giải chi tiết

Thông qua tác phẩm, tác giả đã gửi gắm đến độc giả thông điệp sâu sắc về vẻ đẹp của tuổi trẻ và niềm tin yêu cuộc sống. Dù trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ, con người vẫn có thể cảm nhận được sức sống tươi mới của thiên nhiên và mùa xuân. Đó cũng là lời nhắn nhủ mỗi người hãy biết trân trọng tuổi trẻ, sống lạc quan, dấn thân và cống hiến cho Tổ quốc. Bởi chỉ khi biết sống đẹp, sống có ý nghĩa, cuộc đời ta mới thật sự “nở hoa” để góp mùa xuân nhỏ của mình vào mùa xuân lớn của đất nước.

Giải thích:

Hình ảnh người lính ở “tuổi hai mươi” hiện lên với sự “liều lĩnh đam mê”, “vui buồn mãnh liệt”, luôn muốn sống và cất tiếng hát. Qua đó, bài thơ nhắc người đọc biết trân trọng những năm tháng tuổi trẻ và sống sao cho tuổi trẻ trở thành một quãng thời gian đáng nhớ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?