Đọc hiểu Bát nước lạnh (Nguyễn Minh Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trong di sản mẹ tôi để lại có một lời dặn hãy uống một bát nước lạnh trước khi cáu gắt chỉ có thể

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

BÁT NƯỚC LẠNH

Trong di sản mẹ tôi để lại

có một lời dặn

hãy uống một bát nước lạnh trước khi cáu gắt chỉ có thể

nhiều u trều trong tôi đã biến mắt trước khi thành gai nhọn

những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không

có dịp xù lông nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xé lưỡi

Cảm ơn bát nước lạnh mẹ để lại cho con

làm dịu đi tiếng đập va loảng xoảng

không còn vô cớ những dây đàn bị đứt

những chiếc gương bị vỡ bất thình lình

Phải đổi mặt bao nhiêu cơn địa chấn

trên con đường đi tới giấc mơ

nếu không có một lời mẹ dặn

những chiếc bình pha lê

con làm sao có được bây giờ.

(Trích Bát nước lạnh, Nguyễn Minh Khiêm, tạp chí Văn nghệ quản đội, 13/3/2021)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về đặc điểm các thể thơ hiện đại.

- Chú ý: số chữ trong dòng thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, cấu trúc câu thơ.

Lời giải chi tiết

- Đoạn thơ được viết theo thể thơ tự do.

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Số chữ trong mỗi dòng thơ không đều nhau.

+ Không có quy luật gieo vần cố định.

+ Nhịp điệu linh hoạt, phụ thuộc vào cảm xúc.

Câu 2

Xác định chủ đề của đoạn thơ trên.

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong các dòng thơ sau: “những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không có dịp xù lông nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xẻ lưỡi”.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức biện pháp tu từ ẩn dụ

- Nêu tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- “Những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không có dịp xù lông”: Câu thơ sử dụng hình ảnh ẩn dụ để diễn tả những cảm xúc tiêu cực như sự kiêu ngạo, tự cao dễ dẫn đến xung đột. “Nhím xù lông” gợi lên sự cảnh giác, sẵn sàng đối đầu. Khi “không có dịp xù lông”, điều đó cho thấy sự bình tĩnh và kiềm chế đã giúp nhân vật tránh được những hành động nóng vội, bốc đồng.

- “Nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xé lưỡi”: Hình ảnh ẩn dụ này thể hiện tính khí nóng nảy, dễ giận dữ của người con. “Quả ớt” tượng trưng cho sự gay gắt, dữ dội của cảm xúc tiêu cực. Việc “không còn cay xé lưỡi” cho thấy tác động tích cực của lời mẹ dạy, giúp người con kiểm soát cảm xúc tốt hơn, trở nên điềm tĩnh hơn.

=> Biện pháp tu từ ẩn dụ giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu hình ảnh và cảm xúc. Nhờ đó, người đọc có thể dễ dàng hình dung sự thay đổi tích cực trong tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Câu 4

Nhận xét về mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện trong bài thơ.

Xem lời giải