200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Dấu chân qua trảng cỏ (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Buổi chiều qua trảng cỏ voi Ngước nhìn mút mắt khoảng trời long lanh Gió nghiêng ngả giữa màu xanh

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

DẤU CHÂN QUA TRÀNG CỎ

Thanh Thảo

Buổi chiều qua trảng cỏ voi

Ngước nhìn mút mắt khoảng trời long lanh

Gió nghiêng ngả giữa màu xanh

Tiếng bầy chim két bỗng thành mênh mang

Lối mòn như sợi chỉ giăng

Còn in đậm đặc vô vàn dấu chân

Dấu chân ai đọc nên vần

Nên nào ai biết đi gần đi xa

Cuộc đời trải mút mắt ta

Lối mòn nhỏ cũng dẫn ra chiến trường

Những người sốt rét đang cơn

Dấu chân bấm xuống đường trơn, có nhòe?

Chiếc bòng con đựng những gì

Mà đi cuối đất mà đi cùng trời

Mang bao khát vọng con người

Dấu chân nho nhỏ không lời không tên

Thời gian như cỏ vượt lên

Lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua

Ai đi gần ai đi xa

Những gì gửi lại chỉ là dấu chân

Vùi trong trảng cỏ thời gian

Vẫn âm thầm trải mút tầm mắt ta

Vẫn đằm hơi ấm thiết tha

Cho người sau biết đường ra chiến trường

(Theo Trường Sơn đường khát vọng, NXB Chính trị quốc gia, 2009)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ đã học.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Mở rộng

Giải thích: Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức đã học về nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình là người lính thời hậu chiến, hồi tưởng lại quãng đời chiến đấu gian khổ và thiêng liêng trên đường ra chiến trường.

Mở rộng

Giải thích: Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Lí giải nỗi băn khoăn của tác giả qua đoạn thơ:

Những người sốt rét đang cơn

Dấu chân bấm xuống đường trơn, có nhoè?

Thời gian như cỏ vượt lên

Lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Lí giải nỗi băn khoăn của tác giả.

Lời giải chi tiết

Nỗi băn khoăn của tác giả thể hiện sự lo lắng, trăn trở về việc thời gian sẽ xóa nhòa những dấu tích của những con người đã hi sinh thầm lặng trên con đường ra trận. Câu hỏi “có nhoè?” gợi lên nỗi day dứt: liệu những hi sinh ấy có bị lãng quên? Cỏ mọc thời gian – thiên nhiên phủ lấp, nhưng “lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua” lại nói lên sức mạnh bền bỉ của ký ức, lòng biết ơn và sự tiếp nối của thế hệ sau.

Mở rộng

Giải thích:

- Chi tiết "sốt rét đang cơn", "bấm xuống đường trơn" khắc họa sự gian khổ, gồng mình kiên cường của người lính.

- Câu hỏi tu từ "có nhòe?" thể hiện sự trăn trở nhân văn: Liệu thời gian và gian khó có làm mờ đi những hi sinh thầm lặng ấy trong tâm trí thế hệ sau?

- "Thời gian như cỏ vượt lên": Cỏ mọc tượng trưng cho sự phủ lấp lạnh lùng của thời gian.

- "Lối mòn như sợi chỉ bền": Tượng trưng cho ký ức lịch sử dẻo dai. Dù thời gian có trôi, sự tri ân và tinh thần nối tiếp của các thế hệ vẫn bền chặt không thể đứt đoạn.

Câu 4

Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh:

Thời gian như cỏ vượt lên

Lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

So sánh “thời gian như cỏ vượt lên” diễn tả sự trôi chảy không ngừng của thời gian và sự phủ lấp của thiên nhiên. “Lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua” gợi hình ảnh những con đường hành quân nhỏ bé nhưng kéo dài, kiên cường, mang tính biểu tượng cho ý chí và sự nối tiếp của các thế hệ. Hai phép so sánh giúp làm nổi bật chiều sâu của ký ức chiến tranh và tinh thần bất khuất.

Mở rộng

Giải thích:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Thông điệp có ý nghĩa nhất từ đoạn thơ:

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp sâu sắc nhất là: Dù thời gian có trôi đi, những dấu chân vô danh trên trảng cỏ – tượng trưng cho sự hi sinh thầm lặng của những người lính – sẽ mãi là chỉ dẫn thiêng liêng cho thế hệ sau trên con đường bảo vệ và xây dựng đất nước.

- Vì đoạn thơ không chỉ tái hiện sự khắc nghiệt của chiến tranh mà còn thể hiện lòng biết ơn, trân trọng quá khứ và ý thức trách nhiệm với tương lai.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp sâu sắc và có ý nghĩa nhất qua đoạn thơ trên chính là bài học về lòng biết ơn đối với sự hi sinh thầm lặng của thế hệ đi trước và trách nhiệm tiếp nối của tuổi trẻ hôm nay. Hình ảnh "dấu chân nho nhỏ không lời không tên" là biểu tượng ngạo nghễ cho hàng triệu người lính vô danh đã cống hiến trọn tuổi xuân cho độc lập dân tộc. Dù thời gian có lạnh lùng phủ lấp như cỏ dại, nhưng "hơi ấm thiết tha" từ những dấu chân ấy vẫn còn mãi, trở thành di sản tinh thần vô giá cho mai sau. Đoạn thơ nhắc nhở chúng ta không bao giờ được phép lãng quên lịch sử và sự hi sinh của tiền nhân. Từ điểm tựa quá khứ ấy, thế hệ trẻ hôm nay cần sống có lý tưởng, trách nhiệm, sẵn sàng tiếp bước cha anh trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ký ức chiến tranh vì thế không chỉ để hoài niệm, mà chính là kim chỉ nam định hướng cho tương lai của dân tộc.

Mở rộng

Giải thích:

- "Dấu chân không lời không tên" đại diện cho hàng triệu người lính thầm lặng. Thông điệp nhắc nhở chúng ta phải luôn khắc ghi, trân trọng những cống hiến âm thầm của thế hệ đi trước.

- "Hơi ấm thiết tha" từ quá khứ chính là ngọn đèn chỉ đường. Bài học cho tuổi trẻ là phải biến ký ức lịch sử thành điểm tựa tinh thần, sống có trách nhiệm để tiếp nối con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.