200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Suy tưởng (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Xưa anh như lá thư không địa chỉ Con tàu không lửa than con thuyền cũ không buồm

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

SUY TƯỞNG

Lưu Quang Vũ

Xưa anh như lá thư không địa chỉ

Con tàu không lửa than con thuyền cũ không buồm

Anh nghĩ quá nhiều về những khoảng vô biên

Những đảo lạ trong khói mờ ẩn hiện

Nay anh chỉ tin

Những nhành cây trong tầm hái của con người

Những nguồn suối có thể cho nước uống

Những mảnh ruộng có thể sinh quả ngọt

Những ngôi nhà sống được ở bên trong

Xưa anh thích những lời nói đẹp

Nay anh thích những lời nói đúng

Anh hiểu lại từ đầu những chân lý giản đơn

Con người cần đến nhau con sông về biển rộng

Muốn gặt hái phải tự mình gieo hạt

Không làm người thua cuộc ở trong đời

Xưa anh tưởng chỉ cần can đảm

Nay anh hiểu phải làm người chiến thắng

Anh không tin kẻ buồn nản cô đơn

Anh đã chán những anh hùng thất bại

Trước anh tự hào thấy mình chẳng giống ai

Nay anh vững tâm thấy mình với mọi người

Chung nỗi khổ niềm vui chung ước vọng

Hôm qua đời anh chẳng có ích cho ai

Như cái vỏ diêm ướt lạnh giữa trời

Anh đo niềm vui bằng những gì anh nhận được

Nay bằng những gì anh mang cho người khác

Chẳng khoanh tay chờ đợi ở ngày mai

Anh nhập vào hơi thở lớn hôm nay

Anh có lại niềm vui và sức lực

Nhờ em cho em đời sống của anh ơi.

Câu 1

Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ và các phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: tự do.

- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.

Mở rộng

Giải thích:

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Theo văn bản, nhân vật “anh” nay đã hiểu được “những chân lý giản đơn” nào?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Tìm các chi tiết, hình ảnh thể hiện.

Lời giải chi tiết

Theo văn bản, nhân vật “anh” nay đã hiểu được “những chân lý giản đơn”, đó là:

- Con người tìm đến nhau, con sông về biển rộng.

- Muốn gặt hái phải tự mình gieo hạt.

- Không làm người thua cuộc ở trong đời.

Mở rộng

Giải thích:

- Con người tìm đến nhau, con sông về biển rộng: khẳng định tính cộng đồng, con người không thể sống cô lập mà luôn cần sự đồng hành, nương tựa vào nhau như dòng sông xuôi về biển lớn.

- Muốn gặt hái phải tự mình gieo hạt: nhấn mạnh nguyên lý nhân quả trong cuộc sống; mọi thành công, giá trị đều đòi hỏi sự nỗ lực, dấn thân hành động thực tế chứ không thể chờ đợi hay trông chờ vào may mắn.

- Không làm người thua cuộc ở trong đời: thể hiện bản lĩnh sống chủ động, khước từ sự yếu đuối, bi quan hay đầu hàng trước hoàn cảnh khó khăn.

Câu 3

Xác định biện pháp tu từ chính của bài thơ và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ ấy.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ chính: tương phản.

- Nêu biểu hiện: “Xưa”... “Nay”.

- Tác dụng:

+ Làm cho bài thơ trở nên sinh động, giàu tính gợi hình, biểu cảm; tạo sự liên kết cho lời thơ.

+ Nhấn mạnh sự thay đổi trong quan niệm sống của nhân vật trữ tình. Từ đó cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức và tình cảm của con người qua thời gian, qua trải nghiệm thực tiễn.

Mở rộng

- Tương phản là cách sử dụng từ ngữ đối lập, trái ngược nhau để tăng hiệu quả diễn đạt.

- Tương phản có tác dụng nhấn mạnh và làm nổi bật sự đối lập gay gắt, bản chất trái ngược của các hiện tượng đời sống hoặc nội tâm nhân vật.

Link tham khảo: Các biện pháp tu từ về từ thường gặp

Câu 4

Anh/chị hãy nhận xét về niềm tin của nhân vật “anh” được thể hiện trong những câu thơ sau:

Nay anh chỉ tin

Những nhành cây trong tầm hái của con người

Những nguồn suối có thể cho nước uống

Những mảnh ruộng có thể sinh quả ngọt

Những ngôi nhà sống được ở bên trong

Xem lời giải

Câu 5

Anh/chị hiểu như thế nào về cụm từ: “thấy mình chẳng giống ai” trong bài thơ? Theo anh/chị, trong cuộc sống, chúng ta có nên chẳng giống ai hay không? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Cụm từ “thấy mình chẳng giống ai” ý muốn nói đến sự lập dị, khác thường trong lời nói, hành động...để chứng tỏ mình nổi bật so với mọi người xung quanh.

- Không nên “chẳng giống ai” vì:

+ Đó là sự lập dị vô bổ, không mang đến lợi ích gì cho bản thân và mọi người.

+ Có nhiều cách khác nhau để thể hiện bản thân hiệu quả: sáng tạo trong công

việc, dám nghĩ dám làm...

- Nên “chẳng giống ai” vì:

+ Mỗi con người trong cuộc đời này đều là những cá nhân riêng biệt, đều mang những bản sắc đặc trưng không trùng lặp ở bất kì ai.

+ Bản sắc riêng tạo nên giá trị ở mỗi người nên cuộc đời sẽ không có ý nghĩa nếu con người đánh mất bản sắc cá nhân của mình.

Đoạn văn tham khảo:

Trong bài thơ Suy tưởng, Lưu Quang Vũ từng khắc họa một thời tuổi trẻ mà nhân vật “anh” cảm thấy tự hào vì “chẳng giống ai” một lối sống đề cao cái tôi cá nhân, thích chuốt lấy vẻ khác lạ, cô độc và hướng tới những khoảng không vô định, xa vời. Tuy nhiên, sự “chẳng giống ai” ấy thực chất chỉ là một biểu hiện của sự xa rời thực tế, chưa tìm thấy tiếng nói chung với cộng đồng. Nhìn nhận về vấn đề này trong đời sống, chúng ta không nên sa đà vào sự khác người theo hướng lập dị, viển vông hay tách biệt khỏi tập thể bởi điều đó chỉ mang tính hình thức, vô bổ. Trái lại, mỗi người rất cần sự “không giống ai” xét trên phương diện bản sắc cá nhân, tư duy độc lập và năng lực sáng tạo. Cuộc sống phong phú và tiến bộ hơn nhờ những cá tính riêng biệt biết dấn thân và cống hiến. Sống khác biệt không có nghĩa là tách mình ra khỏi nhân loại, mà là đem sự độc đáo, chân thành của chính mình để hòa nhập, làm phong phú thêm cho bức tranh chung của cuộc đời.

Mở rộng

Giải thích: Trong ngữ cảnh bài thơ, đây là trạng thái tâm lý tự hào, ngạo nghễ của cái tôi cá nhân muốn tách biệt khỏi đám đông, tự cho mình là đặc biệt, khác lạ, hướng tới những điều xa vời, viển vông và chưa thực sự hòa mình vào cuộc đời chung.