200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Quê mẹ (Thanh Tịnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Chiều chiều ra đứng cửa sau Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

QUÊ MẸ

Chiều chiều ra đứng cửa sau
      Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều. 
                                                            (Ca dao)

(Tóm lược một đoạn: Cô Thảo ra lấy chồng đã ba năm. Cô Thảo ra lấy chồng vốn liếng không có nên không đi buôn bán gì hết. Cả nhà chỉ trông vào sáu mẫu ruộng tranh và ba mẫu ruộng làng để sống năm này tháng khác.

Gần đến ngày giỗ ông, Cô Thảo muốn xin chồng về làng. Nhưng mãi đến chiều cũng không nghe chồng nói gì, nên cô phải mượn đến chuyện cây thanh trà để nhắc xa xôi cho chồng nhớ. Anh Vận liền đến xin mẹ cho vợ về làng ăn giỗ. Mẹ chồng bảo cô mang buồng chuối mật về giỗ ông. Anh Vận cũng chạy quanh xóm mượn chỗ này chỗ khác cho cô Thảo thêm bốn hào nữa.)  

Trời tờ mờ sáng, cô Thảo đã trở dậy sắm sửa đi về làng. Làng cô ở cách xa làng Mỹ Lý hơn mười lăm cây số. Vì vậy nên mỗi năm cô chỉ được về làng chừng hai ba lượt là nhiều. Xưa kia cô từng qua lại làng Mỹ Lý ngày một để bán gạo, nhưng sau lúc cô ra lấy chồng thì quê nhà đối với cô đã là nơi xa lạ.

Qua những con đường mòn chạy nấp theo bờ ruộng, cô lại nhớ đến quãng đời bán gạo của cô ngày trước. Trong trí cô hiện ra lần lần hình ảnh của cô Thu, cô Nguyệt, cô Hương, những cô bạn mà trước kia cô cho là thân nhất.

Nhưng đời các cô ấy cũng như cô, nghĩa là cũng có chồng, có con và quãng đời làm dâu cũng vất vả, cũng phẳng bằng như nhau hết.

Đi chưa được bốn cây số cô Thảo đã thấy mỏi. Cô tự nhận thấy sức cô yếu hơn trước nhiều lắm. Cô muốn đi đò cho đỡ chân, nhưng sực nhớ đến những món quà cần phải cho em, cô lại gắng gượng đi nhanh hơn trước. […]

Về đến làng cô Thảo gặp ai cũng đón chào niềm nở. Lòng cô lúc ấy nhẹ nhàng và vui sướng lắm. Còn họ gặp cô đi đằng xa đã kêu réo lên om sòm như gặp được người sống lại. Họ hỏi thăm cô chuyện này chuyện khác, mục đích là để xem cô ăn mặc độ này có khá hơn trước không. Cô Thảo thấy người làng chào hỏi mình vồn vã nên đáp lại rất vui vẻ. […]

Đến trưa hôm ấy thì cô về đến nhà. Mấy cậu em đua nhau ra níu áo chị. Cô Thảo xoa đầu đứa này, đỡ cằm đứa khác, nụ cười trên môi cô không khi nào tắt. Trông thấy mẹ trong nhà đi ra cô mừng quá. Cô chạy lại đứng bên mẹ cảm động quá đến rưng rưng nước mắt. Một lúc sau cô đưa thằng Lụn cho mẹ ẵm rồi đi thẳng vào nhà để chào những người quen biết.

Bà Vạn cứ quấn quýt bên cháu, bên con quên cả ngày giờ. Bà giới thiệu cô Thảo với người này người khác, bà nhắc đến chuyện cô Thảo lúc cô còn năm sáu tuổi. Bà kể đến đoạn nào bà cũng có ý khoe cô Thảo đức hạnh và khôn ngoan đủ thứ. Bà nói mãi mà không biết chung quanh bà không ai nghe bà hết….

        (Thanh Tịnh, trích Quê mẹ, theo Tổng tập văn học Việt Nam, tập 33, NXB KHXH, 2000, trang 819-823)

Câu 1

Xác định ngôi kể của người kể chuyện. 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đại từ nhân xưng hoặc cách xưng hô của người kể.

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện ngôi thứ ba

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp xuất hiện để kể chuyện mà gọi nhân vật bằng tên (cô Thảo”, “anh Vận”, “bà Vạn”), đồng thời thuật lại hành động, tâm trạng của các nhân vật.

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Anh/chị hãy chỉ ra những từ ngữ chỉ tâm trạng, cảm xúc của cô Thảo khi được gặp lại những người thân quen.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các tính từ, động từ chỉ cảm xúc của nhân vật trong đoạn văn miêu tả.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ chỉ tâm trạng, cảm xúc của cô Thảo khi được gặp lại những người thân quen: "Niềm nở, nhẹ nhàng, vui sướng, vui vẻ, rưng rưng nước mắt, mừng". 

Giải thích:

Các từ ngữ trên trực tiếp cho thấy cô Thảo rất vui mừng, xúc động và hạnh phúc khi được trở về quê, gặp lại những người thân quen, đặc biệt là mẹ và các em.

Câu 3

Anh/chị hãy nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật liệt kê trong câu văn: "Cô Thảo xoa đầu đứa này, đỡ cằm đứa khác, nụ cười trên môi cô không khi nào tắt."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện biện pháp liệt kê và phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biểu hiện: "xoa đầu đứa này, đỡ cằm đứa khác, nụ cười trên môi cô không khi nào tắt."

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh các hành động thể hiện tâm trạng phấn khởi, vui mừng, hạnh phúc và tình cảm yêu thương của cô Thảo dành cho người thân khi cô được về thăm quê và gặp họ. Qua đó thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu của tác giả với nhân vật cô Thảo.

+ Giúp câu văn sinh động, tăng hiệu quả diễn đạt, hấp dẫn. 

Giải thích:

Việc liên tiếp kể ra các cử chỉ “xoa đầu”, “đỡ cằm”, kết hợp với chi tiết “nụ cười trên môi cô không khi nào tắt” cho thấy cô Thảo đang rất vui và trìu mến với các em. Qua đó, tình cảm gia đình được thể hiện một cách tự nhiên, cụ thể.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 4

Anh/chị hãy nhận xét một tính cách hoặc phẩm chất nổi bật của cô Thảo được thể hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết, hành động của nhân vật thể hiện tính cách; khái quát thành đức tính nổi bật.

Lời giải chi tiết

- Chi tiết: Cô cố gắng về thăm nhà dù mệt, lo quà cho em, vui mừng khi gặp mẹ và các em.

- Tính cách: Hiếu thảo, giàu tình yêu thương gia đình.

Giải thích:

Cô Thảo đã vượt qua sự mệt mỏi để trở về quê, còn nhớ chuẩn bị quà cho các em. Khi gặp mẹ, cô “rưng rưng nước mắt”, gặp các em thì ân cần, trìu mến. Những chi tiết ấy cho thấy cô luôn dành tình cảm sâu nặng cho gia đình và quê hương.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Từ nội dung văn bản, anh/chị hãy nêu suy nghĩ về ý nghĩa của sự kết nối giữa con người với con người trong cuộc sống.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý: Ý nghĩa của sự kết nối giữa con người với con người trong cuộc sống: Có thể theo hướng: 

- Kết nối là điểm tựa quan trọng, là sợi dây gắn kết cá nhân với cá nhân, cá nhân với cộng đồng, cuộc sống để không ai phải cô đơn lạc lõng ở trên đời…

- Sự kết nối ẩn chứa sức mạnh to lớn, tạo nên động lực để mỗi người sống hạnh phúc, bồi đắp nên những mối liên kết bền chắc góp phần xây dựng xã hội văn minh, hạnh phúc. 

Lời giải chi tiết

Từ câu chuyện của cô Thảo, ta càng thấm thía ý nghĩa sâu sắc của sự kết nối giữa con người với con người. Đó không chỉ là điểm tựa tinh thần vững chắc, nguồn động viên to lớn giúp mỗi người vượt qua những khó khăn, vất vả trong cuộc sống, mà còn là sợi dây gắn kết chúng ta với cội nguồn, quê hương và những giá trị yêu thương. Sự kết nối ấy xoa dịu những nỗi cô đơn, mang lại niềm hạnh phúc chân thành và sức mạnh để ta không ngừng cố gắng. Trong một xã hội hiện đại đôi khi có thể khiến người ta xa cách, thì những kết nối chân thành lại càng trở nên quý giá, góp phần xây dựng một cộng đồng nhân ái và bền vững.

Giải thích:

Trong văn bản, sau thời gian xa quê, cô Thảo cảm thấy “nhẹ nhàng và vui sướng” khi được những người trong làng niềm nở đón chào; cô “mừng quá”, “rưng rưng nước mắt” khi gặp lại mẹ và các em. Những cuộc gặp gỡ và tình cảm thân thuộc ấy giúp cô tìm lại niềm vui, sự ấm áp và cảm giác gắn bó với quê hương, gia đình. Qua đó, văn bản cho thấy sự kết nối giữa con người với con người chính là nguồn yêu thương và điểm tựa tinh thần quý giá trong cuộc sống.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...