200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tiếng chim kêu (Thạch Lam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Một đêm mưa phùn ẩm ướt và tối tăm về cuối tháng chạp, hai anh em chúng tôi đi nghỉ sớm.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Một đêm mưa phùn ẩm ướt và tối tăm về cuối tháng chạp, hai anh em chúng tôi đi nghỉ sớm. Nằm trên giường, trùm chăn lên tận cằm, chúng tôi cùng nhau nói chuyện phiếm để đợi giấc ngủ.

[…] Ngọn đèn hoa kỳ vặn nhỏ để ở dưới đất, chiếu lên trần và tường nhà những bóng tối kỳ dị, hơi lung lay. Còn chiếc màn đỏ rộng treo ở giữa nhà thì tối sẫm lại, rủ những nếp vải mỏng manh và tha thướt. Bên kia chiếc màn ấy, là giường của bà tôi và chị tôi nằm. Vào hồi nửa đêm, chúng tôi sực thức dậy: gió thổi ào ào trong các lá cây và đập mạnh các tàu lá chuối; từng luồng chớp loáng qua cửa sổ. Một lát thì mưa rào rào đổ xuống mái nhà.

Anh tôi bảo:

- Có lẽ là một trận bão to.

- Bão thì càng thích.

Mà thích thật. Tưởng tượng không có cái khoan khoái êm ấm nào bằng cái thú đắp chăn nằm ngủ mà nghe mưa gió ở ngoài. Đêm lúc bấy giờ lạnh hơn, lại càng làm cho mình thấy cái ấm trong chăn là dễ chịu. Tiếng mưa reo và gió thổi như một thứ âm nhạc vui vui, ru ngủ người ta dần dần.

Hai anh em chúng tôi vừa cuộn kín trong chăn cho ấm vừa nói chuyện. Chúng tôi nghĩ đến, rồi thương hại những người lữ khách vào giờ này hãy còn đi trên đường vắng, ướt như chuột lột và run như cầy sấy, đi vội vàng để tìm một chỗ trú thân. Chúng tôi lại ái ngại cho những nhà nghèo bên hàng xóm, giờ này vợ chồng con cái đều phải dậy để chống cái nhà lá mà mỗi cơn gió mạnh làm lung lay và để đem các chậu thau hứng những chỗ dột nước.

Khi người ta được yên ấm trong một căn phòng nhà gạch chắc chắn, không sợ mưa gió về phần mình, thì người ta dễ có lòng thương đối với những người xấu số hơn.

Chúng tôi đương ở vào cái tâm tính tốt đẹp ấy, thì bỗng nhiên anh tôi sẽ thích tay vào tôi bảo im rồi nói khẽ:

- Có nghe thấy gì không?

Tôi lắng tai: qua tiếng gió, tiếng mưa ở ngoài, tôi nghe có tiếng chiêm chiếp như tiếng chim kêu. Tôi bảo anh tôi:

- Tiếng chiêm chiếp như tiếng chim kêu phải không?

- Phải rồi. Tôi nghe thấy từ lúc nãy.

Hai chúng tôi lại chăm chú nghe: tiếng chiêm chiếp khe khẽ và yếu ớt hình như ở chiếc cửa sổ phía đầu cái màn đỏ đưa lại.

[…] Chúng tôi tưởng tượng ngay ra một con chim ướt át, sù lông ra vì rét, đến chỗ cửa sổ đòi vào vì nó thấy ánh sáng trong phòng ấm áp chiếu ra. Câu chuyện con chim gáy một hôm tránh bão tuyết, đến gõ cửa nhà vợ chồng người cày ruộng, được hai vợ chồng này nâng niu và rắc bánh cho ăn, câu chuyện ấy mà hồi nhỏ chúng tôi đã đọc trong quyển “Bài Tập Đọc” bây giờ lại thoáng qua trong trí nhớ, làm chúng tôi đem lòng thương con chim kia vô hạn, và muốn cứu vớt nó.

Tôi bảo anh tôi:

- Hay là chúng ta mang nó vào trong này cho nó ấm.

- Mang thế nào được?

- Sao lại không được! Ta cứ việc mở cửa rồi dụ nó vào có khó gì. Chứ nếu để nó ở ngoài ấy thì nó chết mất.

- Ừ, phải đấy.

(Lược phần kết: Tuy hai anh em bàn nhau sẽ cứu con chim nhưng lại ngại vì trời mưa rét. Cuối cùng hai đứa trẻ nằm ngủ một mạch đến sáng. Sáng hôm sau, tỉnh dậy nghe chị Hai nói rằng tiếng kêu chiêm chiếp đêm qua không phải tiếng chim mà là tiếng cây tre ở đầu nhà bị gió lay. Chị định nói để cho hai đứa biết nhưng vướng thuốc nhuộm răng trong mồm, nên không nói ra thành lời mà cứ ú ớ như người nói mê. Cả hai anh em bật cười vì sự nhầm lẫn của mình.)

(Trích Tiếng chim kêu, Thạch Lam, NXB Văn học, 2004, tr.59-64)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định ngôi kể của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về ngôi kể trong văn bản tự sự.

- Xác định đại từ xưng hô của người kể chuyện

Lời giải chi tiết

- Ngôi kể thứ nhất

- Dấu hiệu xác định: người kể chuyện xưng “tôi”.

Giải thích:

Người kể chuyện sử dụng đại từ “tôi” trong các chi tiết như “Tôi lắng tai”, “Tôi bảo anh tôi”, đồng thời là một nhân vật trực tiếp tham gia vào câu chuyện. Vì vậy, có thể xác định văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, trực tiếp kể ra những sự việc diễn ra.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Liệt kê các sự việc chính trong văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Xác định những sự việc quan trọng làm nên cốt truyện.

Lời giải chi tiết

Các sự việc chính trong văn bản:

- Một đêm mưa phùn, hai anh em nhân vật “tôi” nằm trùm chăn nói chuyện phiếm để chờ giấc ngủ tới.

- Đến nửa đêm, trời bỗng nổi gió, mưa ào ào. Hai anh em chợt thấy thương những người lữ khách ngoài đường, nhà nghèo bên hàng xóm bị mưa gió phải che chắn, hứng dột.

- Sau đó, hai anh em còn nghe thấy âm thanh như tiếng kêu của chú chim mắc mưa và động lòng thương muốn cứu vớt nó.

- Cuối cùng, vì ngại mưa gió nên hai anh em chỉ mở cửa rồi đi ngủ.

Giải thích:

Các sự việc trên được sắp xếp theo trình tự từ lúc hai anh em nằm trong đêm mưa, nghe tiếng động, tưởng tượng về con chim đến khi phát hiện ra sự thật, qua đó làm nổi bật tâm hồn hồn nhiên và giàu lòng thương yêu của hai nhân vật.

Mở rộng

Sự kiện trong tác phẩm truyện là những sự việc, biến cố quan trọng dẫn đến sự thay đổi của nhân vật và sự phát triển của cốt truyện. Sự kiện vừa phản ánh các mối quan hệ, xung đột xã hội vừa giúp bộc lộ tính cách và số phận nhân vật.

Link tham khảo: Sự kiện trong tác phẩm truyện

Câu 3

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong câu: "Tiếng mưa reo và gió thổi như một thứ âm nhạc vui vui, ru ngủ người ta dần dần."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu.

- Phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hoá: tiếng mưa reo (hoặc so sánh: gió thổi như một thứ âm nhạc vui vui.)

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh hình ảnh và thanh âm của thiên nhiên trong đêm mưa gió

+ Thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên, nhạy cảm của nhân vật

+ Giúp câu văn sinh động, hấp dẫn, giàu tính biểu đạt

Giải thích:

Việc ví tiếng mưa gió như “âm nhạc” (hoặc nhân hóa tiếng mưa) cho thấy hai anh em cảm nhận được vẻ thú vị, êm dịu của thiên nhiên khi mình đang ở trong một căn phòng ấm áp.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nêu nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của hai anh em trong đoạn văn in đậm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định hành động, suy nghĩ của nhân vật trong đoạn văn.

- Từ đó rút ra phẩm chất, vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp tâm hồn của hai anh em trong đoạn in đậm:

- Tâm hồn nhạy cảm

- Có tấm lòng nhân hậu, giàu tình yêu thương, trắc ẩn, biết cảm thông và xót xa cho những hoàn cảnh kém may mắn.

Giải thích:

Dù còn nhỏ, hai anh em đã biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm nhận nỗi vất vả, bất hạnh của họ. Điều đó cho thấy các em có một tâm hồn trong sáng, giàu tình thương và lòng trắc ẩn.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Từ văn bản, anh/chị hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý: chúng ta nên hành động, suy nghĩ vì người khác; con người cần phải có sự đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống… Đó là những suy nghĩ, hành động ý nghĩa, giúp con người có niềm tin vào cuộc sống, vào những điều tốt đẹp sẽ luôn xảy đến trong cuộc đời,…

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Qua văn bản, em ấn tượng nhất với ước mơ gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc vùng cao nguyên đá. Đây là ước mơ rất ý nghĩa trong cuộc sống hiện đại hôm nay. Khi xã hội ngày càng phát triển, nhiều giá trị văn hóa cổ truyền có nguy cơ bị mai một nếu không được trân trọng và bảo tồn. Những lễ hội như chợ tình Khâu Vai không chỉ thể hiện vẻ đẹp của tình yêu trong sáng mà còn lưu giữ phong tục, âm nhạc, trang phục và đời sống tinh thần của các dân tộc thiểu số. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị ấy giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn văn hóa của dân tộc. Đồng thời, đây cũng là cách quảng bá hình ảnh đất nước, góp phần phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Vì vậy, ước mơ giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống luôn có ý nghĩa sâu sắc đối với xã hội hiện đại.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra từ việc hai anh em đang ở trong căn phòng ấm áp nhưng vẫn nghĩ đến những người phải chịu mưa gió và những gia đình nghèo. Qua đó, tác giả nhắc nhở con người biết sống nhân hậu, biết quan tâm và đồng cảm với những hoàn cảnh kém may mắn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4 trên 3 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store