200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Sông Hồng (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

một con sông chảy qua thời gian chảy qua lịch sử chảy qua triệu triệu cuộc đời chảy qua mỗi trái tim người

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

SÔNG HỒNG

Lưu Quang Vũ

một con sông chảy qua thời gian

chảy qua lịch sử

chảy qua triệu triệu cuộc đời

chảy qua mỗi trái tim người

khi êm đềm khi hung dữ

một con sông rì rầm sóng vỗ

trong muôn vàn trang thơ

làm nên xóm thôn, hoa trái, những ngôi nhà

tạo sắc áo, màu cây và tiếng Việt

một giống nòi sinh tự một dòng sông

trăm đứa con xuống biển lên rừng

ở lại Phong Châu, người con thứ nhất

vua Hùng Vương thứ nhất nước Văn Lang

sóng và phù sa - khái niệm đầu tiên

nước và đất để nay thành Đất Nước

một con sông dịu dàng như lục bát

một con sông phập phồng muôn bắp thịt

một con sông đỏ rực

nhuộm hồng nâu da người.

ôi Sông Hồng, mẹ của ta ơi

người chứa chất trong lòng

bao điều bí mật

bao kho vàng cổ tích

bao tiếng rên nhọc nhằn

bao xoáy nước réo sôi trong ngực rộng của người

bao doi cát ngầm trong lòng người phiêu bạt

người quằn quại dưới mưa dầm nắng gắt

cho ban mai chim nhạn báo tin xuân

cho đơn sơ hạt gạo trắng ngần

cả nhành dâu bé xanh

người cũng cho nhựa ấm”…

( Trích Sông Hồng, Lưu Quang Vũ, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, NXBHội Nhà văn,2018, tr286-288)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Căn cứ vào số câu, số chữ, vần, nhịp,...

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của đoạn trích.

Mở rộng

Giải thích: - Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Trong đoạn trích, tác giả cảm nhận con sông đã làm nên, tạo ra những điều gì cho cuộc sống con người?

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích hiệu quả biện pháp tu từ điệp ngữ trong những dòng thơ sau:

một con sông dịu dàng như lục bát

một con sông phập phồng muôn bắp thịt

một con sông đỏ rực

nhuộm hồng nâu da người

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp ngữ "một con sông".

- Hiệu quả:

+ Tạo âm hưởng uyển chuyển, tăng tính nhạc cho lời thơ, cuốn hút người đọc.

+ Làm nổi bật hình tượng Sông Hồng với những sắc thái đa dạng, khi thì dịu dàng như lục bát, khi thì tràn đầy sức sống, lúc lại đỏ rực với sự mãnh liệt; thể hiện sự gắn bó máu thịt với con người, tạo nên vóc dáng, tâm hồn và bản sắc dân tộc Việt.

Mở rộng

Giải thích:

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét về cảm xúc của nhân vật trữ tình với Sông Hồng được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra cảm xúc của tác giả.

- Nêu nhận xét của bản thân.

Lời giải chi tiết

- Niềm tự hào và sự tôn kính khi Sông Hồng được nhìn nhận như một biểu tượng thiêng liêng, gắn với lịch sử và cội nguồn dân tộc.

- Bộc lộ sự đồng cảm và thấu hiểu, khi dòng sông vừa hiền hòa, vừa dữ dội gợi lên những thăng trầm lịch sử, những gian lao, mất mát của dân tộc.

- Thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, bởi Sông Hồng không chỉ bồi đắp phù sa mà còn nuôi dưỡng đời sống vật chất và tinh thần của con người Việt Nam qua bao thế hệ.

Mở rộng

Giải thích: Qua đó, nhà thơ không chỉ ngợi ca vẻ đẹp hùng vĩ, gắn liền với cội nguồn văn hóa lâu đời của dòng sông mẹ, mà còn bày tỏ một tình yêu máu thịt, sự gắn kết bền chặt giữa con người với quê hương, đất nước.

Câu 5

Từ nội dung của đoạn thơ, anh/chị rút ra được thông điệp ý nghĩa nào?Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp, ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Nội dung của đoạn trích: Ca ngợi sông Hồng như cội nguồn của lịch sử, văn hóa và đời sống dân tộc, vừa là biểu tượng của sự sinh sôi, bền bỉ, vừa gắn bó mật thiết với con người và đất nước Việt Nam.

- Từ đó, thí sinh thể hiện suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay với quê hương, đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Từ đoạn thơ viết về Sông Hồng của nhà thơ Lưu Quang Vũ, chúng ta rút ra được thông điệp sâu sắc về lòng biết ơn cội nguồn và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước. Sông Hồng không chỉ là một dòng chảy tự nhiên vắt qua lịch sử mà còn là "mẹ" hiên ngang bồi đắp nên nền văn hóa, tiếng Việt, hạt gạo trắng ngần và nuôi dưỡng giống nòi Việt Nam qua muôn đời gian khó. Dòng sông ấy đại diện cho tinh thần quật cường, sự bền bỉ và tình yêu thương vô bờ bến dành cho xứ sở. Nhìn vào cội nguồn thiêng liêng đó, thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân: phải biết trân trọng những giá trị truyền thống, khắc ghi công ơn của cha ông, đồng thời không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện để xây dựng và bảo vệ đất nước ngày càng giàu đẹp. Sống có trách nhiệm với quê hương chính là cách tiếp nối xứng đáng dòng chảy truyền thống hào hùng mà các thế hệ đi trước đã đổ mồ hôi, xương máu và tâm huyết để gìn giữ.

Mở rộng

Giải thích:

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?