Đọc hiểu Hãy đừng là hạt lép (Đoàn Công Lê Huy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trên ban công tầng 5 tòa soạn Hoa học trò có chậu cây bồ đề. Một con chim nào đó đã mang hạt đến từ phương xa. Và đôi khi ta nghĩ về sức sống của hạt.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Hãy đừng là hạt lép

Trên ban công tầng 5 tòa soạn Hoa học trò có chậu cây bồ đề. Một con chim nào đó đã mang hạt đến từ phương xa. Và đôi khi ta nghĩ về sức sống của hạt.

[...] Hạt tìm đất, bén rễ, qua bao gian nan khó nhọc. Nhờ gió thổi. Nhờ nước cuốn trôi. Nhờ thú rừng chim muông chuyển hạt. Nhờ gió thổi, hạt phải nhẹ và có cánh, như hạt thông vàng. Nhờ nước cuốn, quả phải rỗng như quả dừa. Nhờ chim muông, quả phải mỏng vỏ, có màu sắc mời gọi. Tôi nghĩ đến các em học trò Việt du học xứ người. Cũng tìm đủ mọi cách đáp ứng. Cũng lênh đênh. Cũng côi cút. Cũng trải mình qua những mùa nắng hạ mưa đông.

Tiếng Việt mình sâu sắc. Nhân là con người. Nhân cũng là hạt. Nhân cũng là lòng yêu thương người khác. Nhìn những anh chị bại liệt cũng trở thành hiệp sĩ công nghệ thông tin giúp đời. Biết những người khiếm thị cũng làm được nghề sửa chữa điện tử, để có ích và giúp người. Lòng tự hứa không thể là hạt lép. Chẳng có lý do gì để không là hạt giống tốt cho mùa sau.

Từ đó ta có bài học về nết tốt của hạt: Kiên trì, nhẫn nại, và lòng dũng cảm. Cũng như ta học về hạnh sống hết mình của hạt thóc: Sớm cho mùa vàng, dám chịu xay giã giần sàng. Gạo nuôi người, cám bã nuôi heo, rơm tặng người bạn trâu. Và đến cọng rơm thừa cũng bện thành con cúi giữ lửa suốt đêm trường. Và sưởi ấm cánh đồng mùa đông gió bấc.

Mỗi khi ta cằn cỗi, hãy nhớ ta là hạt. Ta lại nghĩ về khoảng xanh ngoài ban công, cũng như bạn thấy những mầm cây đội lên từ khối bê tông đường nhựa. Để không cho những khiếm khuyết tự bào mòn hay những nỗi buồn tự hủy.

(Đoàn Công Lê Huy, Gửi em, mây trắng, NXB Kim Đồng, 2016)

Câu 1

Theo văn bản, để tìm đất, bén rễ, hạt phải trải qua những gian nan khó nhọc nào?

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản

- Xác định thông tin trực tiếp được nêu trong đoạn văn

Lời giải chi tiết

- Để tìm đất, bén rễ, hạt phải trải qua những gian nan khó nhọc:

+ Nhờ gió thổi nên hạt phải nhẹ và có cánh

+ Nhờ nước cuốn nên quả phải rỗng

+ Nhờ chim muông chuyển hạt nên quả phải mỏng vỏ, có màu sắc hấp dẫn

+ Phải lênh đênh, côi cút và trải qua nhiều mùa nắng mưa

Câu 2

Chỉ ra những bài học về nết tốt của hạt được nêu trong văn bản.

Xem lời giải

Câu 3

Theo anh/chị, việc tác giả đưa vào văn bản dẫn chứng về những anh chị bại liệt, những người khiếm thị có tác dụng gì?

Xem lời giải

Câu 4

Anh/chị học được điều gì từ hạnh sống hết mình của hạt thóc?

Xem lời giải

Câu 5

Văn bản trên giúp anh/chị nhận thức được điều gì về giá trị của thử thách đối với hành trình trưởng thành của tuổi trẻ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ từ nội dung văn bản

- Trình bày suy nghĩ cá nhân rõ ràng, hợp lí

Lời giải chi tiết

- Học sinh có thể có nhiều cách trình bày khác nhau, có thể triển khai theo một số gợi ý sau:

+ Thử thách là điều tất yếu trong hành trình trưởng thành của tuổi trẻ.

+ Khó khăn giúp con người rèn luyện ý chí, nghị lực và bản lĩnh sống.

+ Vượt qua thử thách giúp con người trưởng thành hơn, tự tin hơn và biết trân trọng giá trị cuộc sống.

+ Thử thách cũng là cơ hội để khám phá khả năng của bản thân và hoàn thiện chính mình.

+ Tuổi trẻ cần dũng cảm đối mặt với khó khăn, không nên dễ dàng bỏ cuộc hay sống thụ động.

Đoạn văn tham khảo:

Văn bản giúp em hiểu rằng thử thách có ý nghĩa rất quan trọng đối với hành trình trưởng thành của tuổi trẻ. Trong cuộc sống, không ai có thể trưởng thành mà chưa từng trải qua khó khăn hay thất bại. Chính những thử thách sẽ giúp con người rèn luyện ý chí, nghị lực và bản lĩnh sống. Khi vượt qua khó khăn, chúng ta sẽ trở nên mạnh mẽ, tự tin và biết trân trọng giá trị của bản thân hơn. Vì vậy, tuổi trẻ cần dũng cảm đối diện với thử thách, không ngại gian nan và luôn cố gắng vươn lên trong cuộc sống.