200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Xuân tóc đỏ cứu quốc (Vũ Trọng Phụng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Lược trích: Buổi thi đấu quần vợt tại sân Rollandes Varreau (Rô-lăng-đơ Va-rô) ở Hà Nội thu hút hơn 3.000 khán giả, sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

XUÂN TÓC ĐỎ CỨU QUỐC

(Trích Số đỏ, Vũ Trọng Phụng)

Lược trích: Buổi thi đấu quần vợt tại sân Rollandes Varreau (Rô-lăng-đơ Va-rô) ở Hà Nội thu hút hơn 3.000 khán giả, sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử thể thao. Người ta đồn rằng có rất nhiều người hâm mộ vì đến chậm, không mua được vé, bèn hoá ra phẫn uất và chết một cách rất thể thao, nghĩa là tự tử dần dần bằng thuốc phiện không có giấm thanh, hút vào phổi. Cụ cố Hồng, ông Văn Minh, bà Phó Đoan và nhiều người khác chán nản vì bà Văn Minh thua trận. Trong khi đó, hai nhà vô địch quần vợt Hải và Thụ biến mất trước trận chung kết, khiến Tổng cục Thể thao Bắc Kỳ lo lắng. Hóa ra họ bị bắt và bị giam tại nhà Sécurité mà không ai biết. Cuối cùng, Tổng cục phải mời nhà vô địch quần vợt Xiêm La thi đấu với Xuân Tóc Đỏ để cứu vãn tình hình.

Công chúng luôn luôn vỗ tay hoan hô Xuân, còn trên khán đài, đức vua Xiêm đã lộ ra mặt rồng tất cả sự thịnh nộ của vị thiên tử thế Thiên hành đạo ở cái nước có hàng triệu con voi. Thật là một tiếng sét, vì sự thua kém của tài tử Vọng Các là rõ rệt quá, và ở séc đầu, Xuân Hà thành được 6 – 1. [...] Ðến séc thứ nhì, công chúng thấy Xuân đánh uể oải hình như chấp bên địch. Ông bầu Văn Minh rất lấy làm lo. Kết quả 5 – 7. Những người không nông nổi đều hiểu ngay đó là Xuân để dành sức.

Mấy giơ đầu ở séc thứ ba tỏ rằng hai bên cùng gắng hết sực. Tuy Luang Prabahol (Luông Pha-ba-hôn) đã trổ ra hết tài năng mà cũng không lấn át được Xuân. Ðến lúc trọng tài hô 15 – 30, trông tài tử của mình đã nắm phần thua, vua Xiêm tức thì lôi trong túi áo ra cái bản đồ Ấn Ðộ Chi Na do chính phủ Xiêm vẽ lại, tức là bản đồ nước Xiêm cũ có bờ cõi ở núi Hoành Sơn. Ngài ngắm nghía cái bản đồ mà không nhìn ra cuộc đấu nữa. Viên quan hầu Ðức và viên quan hầu Nhật đều cùng ghé tâu một cách thì thào “La guerre ! La guerre!” (La ghe-rơ)

Dưới sân, đám công chúng Pháp - Nam ngây thơ, vô lo vô lự, vẫn vỗ tay rầm rộ để ủng hộ Xuân. Viên trọng tài luôn miệng hô:

- Ca răng! Ca răng ta! A văng ta sẽ vít! A văng ta đờ o !

Sự hồi hộp của mọi người là không thể tả được. Cho nên đám bách tính quần dân kia không biết rằng giữa lúc ấy Ðức Vua nước nhà, quan Toàn quyền và quan Thống sứ đã đưa mắt nhìn nhau... rồi ông giám đốc chính trị Ðông Dương sau khi tai nghe một hiệu lệnh của quan Toàn quyền, tức là bỏ khán đài, chạy xuống sân đi tìm ông bầu của Xuân Tóc Ðỏ. Văn Minh rất cảm động khi thấy vị thượng quan ấy của Chính phủ mời mình ra một chỗ vắng, hấp tấp rỉ tai đại khái như thế này:

- Chính phủ Bảo hộ và chính phủ Nam triều cử bản chức tới nhờ ngài một việc tối hệ trọng, có quan hệ mật thiết đến vận mệnh của đất nước. Nghĩa là bản chức yêu cầu ngài bảo tài tử của ngài phải nhường, phải thua nhà vô địch Xiêm ngay đi! Tuy mất cái danh dự thắng cuộc, các ngài sẽ được Chính phủ bù cho bằng những cái khác một cách rất hậu hĩ!

Ông bầu Văn Minh còn đứng ngạc nhiên há mồm ra, thì vị quan to lại tiếp luôn:

- Ngài cứ biết nghe đi đã ! Cái việc này rất là khẩn cấp, cái thời giờ là rất ngắn ngủi! Nếu An Nam mà được Xiêm La về quần vợt thì thế nào cũng có nạn chiến tranh! Chính phủ Pháp chủ trương hoà bình, các ngài phải trông gương đó mà tránh cho bách tính lương dân cái nạn núi xương, sông máu! Thôi, chốc nữa ta sẽ nói chuyện nhiều.

Bởi thế, giữa lúc công chúng reo ô reo a huyên náo cả một góc trời, giữa lúc viên trọng tài kêu Ca răng ca tăng ta, đờ o séc vít thì thừa lúc Xuân Tóc Ðỏ quay về với đứa trẻ nhặt bóng, ông bầu Văn Minh liền thất thanh khẽ bảo nó:

- Thua đi! Nhường đi! Ðược thì chết! Chiến tranh!

Công chúng đương hồi hộp vì 7 – 7, 7 – 8, đương mong giữ cho Hà thành thì sự không ngờ, quả cuối cùng mà Xuân lốp một cái sang bên địch, lại bắn bổng lên không khí rồi rơi vào hàng rào găng! Kết quả thảm khốc 7 – 9 ấy đã làm cho mấy nghìn con người la ó rầm rĩ để tỏ sự thất vọng công cộng. Nhưng... một hồi kèn La Marseillaise đã nổi lên mừng nhà vô địch Xiêm La, và kết liễu cuộc vui, và để các đức vua và quý quan của ba chính phủ về sở Toàn quyền.

Khi đoàn xe hơi có cờ lần lượt đi rồi, công chúng còn đứng lại, đông nghìn nghịt, tốp này định chia buồn với Xuân, tốp kia định trách cứ Xuân. Lại có đám người hô đả đảo Xuân Tóc Ðỏ nữa. Cụ Hồng, Tuyết, bà Phó Ðoan, bà Văn Minh lúc ấy thất vọng vô cùng. Những nhà chụp ảnh vây quanh Xuân để chụp ảnh. Những ông phóng viên các báo định họp nhau chất vấn thái độ của Xuân, vì mọi người rất lấy làm ngờ vực cái giơ cuối cùng. Quả banh ấy phải là để nhường nhịn không? Sao tài tử Xuân, giáo sư quần vợt, mà lại đến nỗi... quốc sĩ như thế? Chỗ này, chỗ kia, thấy những lời hò hét vang lên:

- Quốc sĩ ! Về nhà bò! Ði về nhà bò! [...]

Nói xong, ông lại thấy mình và Xuân là to. Cho nên công chúng thấy Xuân Tóc Ðỏ có cái giọng trịch thượng của một bậc vĩ nhân như thế này:

- Hỡi công chúng! Mi chưa hiểu rõ những lẽ cực kỳ to tát nó khiến ta phải đánh nhường giải cho nhà vô địch Xiêm La! Quần chúng nông nổi ơi! Mi đã biết đâu cái lòng hy sinh cao thượng vô cùng, (nó vỗ vào ngực) nó khiến ta phải từ chối danh vọng riêng của ta đi, để góp một phần vào việc tiến bộ trong trật tự và hòa bình của Tổ quốc! Giữa cái giờ rất nghiêm trọng này, điều cốt yếu của người xả thân cứu nước không phải là chỉ nghĩ đến mình, nghĩa là không phải là cốt được một ván đánh quần, nhưng mà là cốt giữ cái mối thiện cảm của một nước lân bang (nó đấm tay xuống không khí) Chính phủ Pháp cũng như toàn thể quốc dân Pháp đã bao nhiêu năm nay, vẫn chủ trương và cố duy trì nền hoà bình cho thế giới! Nếu vô tình mà gây hấn, nếu thí dụ có cuộc Việt – Xiêm xung đột, thì cái phần thắng hay bại tuy chưa ai biết, nhưng mà điều chắc chắn, là nó sẽ lôi cuốn cái thế giới vào nạn can qua! Cho nên ngày hôm nay, ta tỉ thí không phải tranh nhau cái thua, được ở một quả quần. Ta chỉ phụng sự công cuộc ngoại giao của Chính phủ mà thôi! Ta (nó giơ cao tay lên) không muốn cho hàng vạn mạng người làm mồi cho binh đao, mắc lừa bọn buôn súng! (nó đập tay xuống). Hỡi quần chúng! Mi không hiểu gì, mi oán ta! Ta vẫn yêu quý mi mặc lòng mi chẳng rõ lòng ta!... Thôi giải tán đi, và cứ việc an cư lạc nghiệp trong hoà bình và trật tự! Ta không dám tự phụ là bậc anh hùng cứu quốc, nhưng ta phải tránh cho mi nạn chiến tranh rồi! Hoà bình vạn tuế! Hội Quốc liên vạn tuế!

[...] Xuân Tóc Ðỏ diễn thuyết vừa xong, tiếng vỗ tay của nhân dân ran lên như mưa rào! Một lần nữa, cái đạo binh các ông thợ ảnh lại xông đến gần nó... Thế rồi, ở chỗ này, thiên hạ sốt sắng hoan hô:

- Xuân Tóc Ðỏ vạn tuế! Sự đại bại vạn tuế!

Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống đất, lên xe hơi. Rồi mấy chiếc xe của bạn thân của nó mở máy chạy, để lại cái đám công chúng mấy nghìn người bùi ngùi và cảm động.

(Hạnh phúc của một tang gia, Số đỏ, Tuyển tập Vũ Trọng Phụng,

NXB Văn học, Hà Nội, 1987)

* Chú thích:

- Nhan đề văn bản là một phần chương XX trong tiểu thuyết Số đỏ: Xuân Tóc Đỏ cứu quốc – Xuân Tóc Đỏ vĩ nhân – Nỗi buồn của ông bố vợ không bị đấm.

- Giơ: phiên âm tiếng Việt của từ jeu (tiếng Pháp) nghĩa là một phần của ván/ hiệp ten-nít (quần vợt).

- La guerre: chiến tranh

- Ca răng! Ca răng ta! A văng ta sẽ vít! A văng ta đờ o!: Bốn mươi! Bốn mươi đều! Lợi thế giao bóng! Ra ngoài!

- La Marseillaise: quốc ca nước Pháp, đọc là La Mác-xây-e.

- Quốc sĩ: nỗi sỉ nhục quốc gia.

Câu 1

Xác định sự việc chính được kể trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Căn cứ vào: chủ đề, nội dung chính, nhan đề,...

Lời giải chi tiết

Sự việc chính: một trận đấu quần vợt khôi hài giữa Xuân Tóc Đỏ và quán quân người Xiêm.

(Xuân Tóc Đỏ đăng kí tham gia thi quần vợt => dùng thủ đoạn để thắng => Vào chung kết với quán quân Xiêm => Nhận lệnh “phải thua” => Cơ hội ngụy biện “hi sinh vì nghĩa lớn” => Đám đông tung hô “anh hùng cứu quốc”, vĩ nhân dân tộc.)

Câu 2

Xác định tình huống đóng vai trò quan trọng nhất trong việc tạo nên kịch tính và bước ngoặt của toàn bộ sự kiện được kể trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Xác định tình huống quan trọng và lí giải lí do.

Lời giải chi tiết

- Tình huống đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên kịch tính: khi Xuân Tóc Đỏ dùng thủ đoạn chơi xấu, khiến hai nhà vô địch quần vợt Hải và Thụ biến mất trước trận chung kết để được tham gia thi đấu với ông quán quân Xiêm.

- Phân tích: chính vì Xuân là một kẻ lưu manh, thủ đoạn nên muốn gây ấn tượng với nhà ông Văn Minh thì hắn phải sử dụng mưu, sau khi thành công vào được chung kết với quán quân Xiêm. Từ đó mới dẫn đến chuỗi tình huống sau và cuối cùng hắn được tung hô là người “anh hùng cứu quốc”.

Câu 3

Phân tích nét đặc sắc của cảnh Xuân Tóc Đỏ hùng biện trước công chúng. Những ghi chú được đặt trong ngoặc đơn của người kể chuyện gợi cho bạn liên tưởng đến thể loại văn học nào có đặc điểm hình thức tương tự?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra các đặc điểm của nhân vật Xuân Tóc Đỏ

- Chỉ ra thể loại văn học có đặc điểm tương tự.

Lời giải chi tiết

- Sử dụng tông giọng lớn; trèo lên nóc xe ô tô đứng; gọi dân là mi, xưng ta. Đưa ra những lí do vô cùng hợp lí “cứu nguy”, đại diện cho hòa bình.

- Những ghi chú được đặt trong ngoặc đơn của người kể chuyện gợi cho bạn liên tưởng đến thể loại văn học: kịch => ngoặc đơn để ghi chú những hành động, cử chỉ, biểu cảm, cảm xúc của nhân vật.

Câu 4

Nêu nhận xét khái quát về sự tương đồng và khác biệt giữa ngôn ngữ của người kể chuyện và ngôn ngữ của nhân vật ở đoạn trích Xuân Tóc Đỏ cứu quốc.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra sự tương đồng và khác biệt giữa người kể chuyện và ngôn ngữ của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Sự tương đồng và khác biệt giữa ngôn ngữ của người kể chuyện và ngôn ngữ của nhân vật ở đoạn trích Xuân Tóc Đỏ cứu quốc.

- Tương đồng: Đều mang một màu sắc giễu nhại, mỉa mai

- Khác biệt: ngôn ngữ của người kể chuyện mang sắc thái khách quan hơn vì sử dụng ngôi kể thứ ba; ngôn ngữ của nhân vật trong đoạn trích thể hiện sắc thái theo tình huống truyện, lúc cần gấp gáp lúc cần nghiêm túc lúc cần trịch thượng.

Câu 5

Anh/Chị suy nghĩ gì về trạng thái bị thôi miên và lên đồng của một xã hội, như thực tế được miêu tả trong đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện nội dung cốt lõi.

- Bày tỏ suy nghĩ, nhận thức cá nhân.

- Liên hệ thực tiễn, rút ra bài học.

Lời giải chi tiết

- Trạng thái "thôi miên", "lên đồng" thể hiện ở sự dễ dắt mũi, tâm lý đám đông cuồng nhiệt nhưng mù quáng.

- Đám đông nghìn người xoay chuyển thái độ 180 độ một cách nhanh chóng: Từ giận dữ, la ó, tố Xuân "quốc sĩ" chuyển sang cảm động, hoan hô "Xuân Tóc Đỏ vạn tuế!", "Sự đại bại vạn tuế!" chỉ bằng những lời diễn thuyết hoa mỹ, xáo rỗng của một kẻ vô học.

- Phơi bày bộ mặt thật của xã hội thành thị đương thời: Xu nịnh, hợm hĩnh, thiếu tri thức, rỗng tuếch nhưng thích tỏ ra văn minh, yêu nước.

- Tố cáo sự lố bịch, hài hước một cách cay đắng khi danh dự quốc gia, việc cứu quốc lại được quyết định qua một quả banh nhường và một lời chém gió bịp bợm.

- Nhắc nhở con người cần nuôi dưỡng tư duy phản biện, tỉnh táo nhận thức bản chất vấn đề thay bị cuốn theo tâm lý đám đông hay những lời hoa mỹ hời hợt.

Đoạn văn tham khảo:

Trạng thái “bị thôi miên” và “lên đồng” của xã hội trong đoạn trích Xuân Tóc Đỏ cứu quốc là một bức tranh mỉa mai cay đắng về tâm lý đám đông mê muội, nông cạn đương thời. Đám đông hàng nghìn con người ấy dễ dàng bị thao túng và xoay chuyển thái độ chỉ trong chớp mắt: từ phẫn uất, la ó đòi đả đảo kẻ "quốc sĩ" thua trận, họ lập tức vỗ tay rầm rộ, tung hô "Xuân Tóc Đỏ vạn tuế!" chỉ sau một bài diễn thuyết bịp bợm, xáo rỗng. Vũ Trọng Phụng đã lột tả chính xác sự hời hợt, thiếu tri thức và mù quáng của một tầng lớp thị dân giả tạo - những kẻ dễ dàng tin vào cái vô lý đến phi lý rằng "đại bại là cứu quốc". Nhìn rộng ra đời sống hiện đại, hiện tượng "lên đồng đám đông" ấy vẫn là bài học thời sự đắt giá. Nó nhắc nhở mỗi cá nhân cần giữ vững tư duy phản biện, sự tỉnh táo và bản lĩnh nhận thức, tránh để bản thân bị cuốn theo những hiệu ứng tâm lý vô căn cứ hay những lời ngụy biện hoa mỹ trên mạng xã hội và trong cuộc sống.

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...