200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Ấm áp như nước (Đỗ Bích Thủy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Một tuần sau đó lớp của Hiên vắng mặt Vàng Chủ Sinh, tên thằng bé ấy. Hiên đến nhà, mẹ nó báo ngày nào nó cũng đeo túi đi học mà. Nhưng nó học ở đâu thì bố mẹ bận lắm, không đi theo được.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ẤM ÁP NHƯ NƯỚC

(Lược đoạn đầu: Hiên và Hoài thân nhau như chị em gái. Hoài vừa mới sinh con. Chồng Hoài cũng làm giáo viên, nhưng mỗi lần sang thăm vợ con đều phải vượt dốc, đèo. Hiên hai sáu tuổi, bỏ ngỏ chuyện lập gia đình và lên vùng núi cao heo hút này đã hai năm,... Mỗi lớp học ở đây chỉ có dăm bảy đứa. Có lần lặn lội vào sâu trong bản, gặp từng gia đình để vận động. Hiên uống hai chén rượu ngô, rồi lăn ra ngủ bên cạnh mấy bó ngô khô, cha mẹ mới cho con đi học. Hôm sau đi đón học sinh tới lớp, cô bị ngã, cả người bùn ướt sũng. Thế mà thằng bé chẳng thương cô, nó nhảy xuống giữa đường, rồi biến mất tăm mất tích...)

Một tuần sau đó lớp của Hiên vắng mặt Vàng Chủ Sinh, tên thằng bé ấy.

Hiên đến nhà, mẹ nó báo ngày nào nó cũng đeo túi đi học mà. Nhưng nó học ở đâu thì bố mẹ bận lắm, không đi theo được.

Hóa ra nó cũng đi học thật, mỗi tội không học ở lớp của Hiên mà ở lớp của... Khải. Một điểm trường xa gấp đôi, lại còn phải leo dốc chon von, dựng đứng. Nó chỉ thích học thầy Khải bởi vì giờ thể dục thầy không dạy thể dục mà dạy... võ.

Tất nhiên nó làm gì có tên trong danh sách học sinh, nhưng nó cứ nhảy vào ngồi học thì thầy cũng chẳng nỡ đuổi.

Hiên nhờ Hoài trông lớp rồi lò dò leo lên điểm trường của Khải. Y như... lời đồn, thằng bé Vàng Chủ Sình với mái tóc đỏ quạch bù xù đang ngồi há mồm ngoài sân nhìn thầy Khải đi mấy đường quyền.

Nhận ra Hiên, thằng Sình lao ra sân ôm chân thầy, khóc toáng lên. Vừa khóc vừa gào:

- Tao không về đâu. Tao thích học ở đây. Tao không về đâu!

Hiên còn chưa thở xong vì leo dốc quá dài, thấy thằng bé gào lên như thế, chả hiểu sao cô cũng bật khóc tu tu. Cô với trò không biết ai khóc to hơn, nhưng nước mắt chắc Hiên nhiều hơn. Cô còn chả biết mình khóc vì cái gì. Vì cú ngã đến giờ vẫn ê ẩm mông, vì bãi nước đái của con ngựa non trong bếp bữa trước, hay vì một cái cục gì đó ứ nghẹn ở cổ mà không cách nào đẩy ra được, chả biết nữa. Nhưng có lẽ, có ngập trong một cảm giác tủi thân cực độ.

Khải đi vào chỗ phòng ở sát với phòng học, lấy ra cho có một chiếc khăn mặt ướt. Hiên cầm lấy, vừa đưa lên định lau mặt thì vội vàng quăng ra vì nó sặc mùi thuốc lào. Thằng bé chắc cũng sợ nước mắt của cô quá bèn đến gần và rụt rè:

- Thôi cô giáo đừng khóc nữa. Mai tao đi học là được.

Khải nói đế vào:

- Không được xưng tao. Xưng em, nhé! Nhắc mãi sao không nhớ thế hả?

Thằng bé trật vật:

- Nhưng tao, à em vẫn muốn học.

Khải mỉm cười:

- Được, cuối tuần cho học võ riêng. Nhưng phải đến lớp tử tế, cấm trốn. 

Thằng bé nắm tay Hiện lôi đi:

- Thôi, bọn mình đi về.

Hẳn là "bọn mình", suýt nữa thì Hiên phì cười khi mà nước mắt còn chưa khô. Khải với Hiên quen nhau từ đấy. Hoài nói vợ Khải cũng là giáo viên nhưng cô ấy gặp tai nạn trên đường đến nhà học sinh vận động đi học. Núi lở, vùi kín cả người. Họ vừa cưới nhau được hai tháng. Từ đấy Khải chỉ ở trên điểm trường cao nhất, trường đổi cho về trường chính cũng không về.

Hiên cứ nghĩ mãi về nỗi đau ghim trong trái tim Khải. Hiên lẽ ra chẳng lên cái nơi chon von cơ cực này làm gì nếu như không phải để chạy trốn khổ đau. Lúc đầu là thế, rồi dần dần quen, rồi thương, rồi gắn bó. Đến cả mùi phân trâu, phân bò cũng thấy quen mũi rồi.

Hôm trước Hiên không dừng được đã chạm tay mình vào tay Khải khi anh bảo cô cùng rửa tay chào mừng cái máng nước mới tinh, mà anh vừa dẫn về cho hai chị em. Và mặc dù dòng nước trong veo, dội vào tay lạnh buốt như kim châm, nhưng một điều gì đó thật là ấm áp, thật là gần gũi đã bao phủ lấy cô rồi.

(Tuyển tập truyện ngắn Hoa xuân trong gió xuân, Đỗ Bích Thủy, NXB Hội nhà văn, 2024, tr.77-84)

Câu 1

Xác định ngôi kể của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về ngôi kể trong truyện.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba.

Giải thích:

Người kể không trực tiếp xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng tên (Hiên, Hoài, Khải, Sình), đồng thời kể lại hành động, suy nghĩ của các nhân vật. Vì vậy, đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba.

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Chỉ ra ba từ láy được sử dụng ở phần in đậm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ phần in đậm, nhận diện những từ có sự lặp lại về âm hoặc vần.

Lời giải chi tiết

- Từ láy: "chon von, lò dò, bù xù".

Giải thích:

Các từ "chon von, lò dò, bù xù" đều có cấu tạo gồm hai tiếng có sự lặp lại về âm hoặc vần, đồng thời tạo sắc thái gợi hình, giúp cách diễn đạt sinh động hơn.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong các câu: "Hiền lẽ ra chẳng lên cái nơi chon von cơ cực này làm gì nếu như không phải để chạy trốn khổ đau. Lúc đầu là thế, rồi dần dần quen, rồi thương, rồi gắn bó."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng của sự lặp lại đối với nội dung và cảm xúc của nhân vật. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp từ ("rồi... rồi... rồi") được sử dụng.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh quá trình thay đổi trong cảm xúc và sự gắn bó của Hiện với vùng đất này.

+ Thể hiện rõ sự chuyển biến tự nhiên: từ xa lạ → quen thuộc → yêu thương → gắn bó sâu sắc.

+ Góp phần diễn tả tinh tế tâm trạng và sự trưởng thành trong nội tâm nhân vật.

Giải thích:

Từ “rồi” được lặp lại liên tiếp gắn với các trạng thái “quen”, “thương”, “gắn bó”, làm nổi bật từng bước thay đổi trong tình cảm của Hiên. Cô không còn muốn chạy trốn mà đã dần yêu và gắn bó với nơi từng khiến mình xa lạ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét về tâm trạng của Hiên khi nói đến Khải: "Hiên cứ nghĩ mãi về nỗi đau ghim trong trái tim Khải".

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào suy nghĩ, cảm xúc của Hiên khi biết về hoàn cảnh của Khải để nhận xét tâm trạng nhân vật. 

Lời giải chi tiết

- Tâm trạng của Hiện:

+ Hiện cảm thấy xót xa, thương cảm sâu sắc trước nỗi đau mất mát mà Khải phải chịu đựng.

+ Đồng thời, đó cũng là một sự thấu hiểu, đồng cảm từ chính những tổn thương trong lòng Hiện, khiến cô day dứt và trân trọng hơn những con người kiên cường bám trụ nơi gian khó.

Giải thích:

Hiên “cứ nghĩ mãi” về nỗi đau của Khải cho thấy cô thực sự quan tâm và thấu hiểu mất mát của anh. Bản thân Hiên cũng từng tìm đến vùng núi để chạy trốn khổ đau nên càng dễ đồng cảm với nỗi đau và sự lựa chọn của Khải.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Từ thông điệp của đoạn trích, theo anh/chị, tuổi trẻ cần làm gì để thể hiện tinh thần cống hiến đối với cộng đồng? (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ hành động, lựa chọn của Hiên và Khải trong văn bản, xác định biểu hiện của tinh thần cống hiến, sau đó liên hệ với trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay. 

Lời giải chi tiết

- Tuổi trẻ cần biết dấn thân và sẵn sàng sẻ chia với cộng đồng bằng những hành động thiết thực.
- Dù công việc có gian nan, môi trường có khắc nghiệt, nhưng bằng lòng yêu thương, nhiệt huyết và sự kiên trì, chúng ta có thể gieo những hạt mầm tốt đẹp cho đời. Sống cống hiến không chỉ làm giàu cho cộng đồng, mà còn làm cho tâm hồn mình trở nên sâu sắc và ấm áp hơn.

Đoạn văn tham khảo:

Tuổi trẻ cần dấn thân bằng hành động cụ thể: tham gia các chương trình tình nguyện, hỗ trợ người nghèo, chăm sóc môi trường và chia sẻ tri thức cho thế hệ sau. Hãy làm việc bằng cả trái tim và trách nhiệm, kiên trì trước khó khăn thay vì trốn tránh. Sự sẻ chia và lòng nhiệt huyết sẽ gieo những giá trị tích cực cho cộng đồng. Qua đó, mỗi người trẻ không chỉ góp phần xây dựng xã hội mà còn nuôi dưỡng tâm hồn sâu sắc, ấm áp. Nghĩa vụ cống hiến nên trở thành phong cách sống, lan tỏa từ hành động nhỏ nhất.

Giải thích:

Hiên và Khải đều chấp nhận cuộc sống khó khăn ở vùng núi để gắn bó với học sinh và công việc dạy học. Vì vậy, tinh thần cống hiến thể hiện qua sự tận tâm, kiên trì và sẵn sàng đến những nơi khó khăn để giúp ích cho người khác.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt