Đọc hiểu Nam Kim - Thị Đan (Dân Tộc Tày) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Lại tới đoạn Thị Đan ở nhà Đêm ngày nhớ Nam Kim bạn quý Không biết bạn còn yêu không nhỉ? Chia tay anh còn nói hết lời

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Lại tới đoạn Thị Đan ở nhà
Đêm ngày nhớ Nam Kim bạn quý
Không biết bạn còn yêu không nhỉ?
Chia tay anh còn nói hết lời
Hay còn giấu lời nào chẳng rõ.
Nom mặt mũi ăn ở có duyên,
Lòng bạn trai, hiểu sao được hết!
Nghĩ tới chàng, chân tay rời mỏi mệt
Một mình đêm ngày chỉ biết vãn than
Tự oán vía, oán mệnh, oán thân,
Mẹ có hỏi cũng không buồn nói.
Đêm ngày mang một nỗi nhớ nhung
Đi xóm dưới bản trên đều vậy;
Lên nhà lại xuống thang không thấy,
Thôi đành luẩn quẩn đến tối ngày
Không được thấy mặt bạn.
Mẹ lại bắt nàng phải về nhà chồng,
Nghe lời mẹ, cúi mặt bước chân,
Mẹ có thấy đâu, nước mắt con đang chảy,
Chỉ biết ép con về nhà chồng.
Bắt con cúi đầu cất bước,
Bởi mẹ vội quá,
Bán con đi làm ăn khác xã,
Sợ con ở nhà ăn nhiều.
Nên mới bán cho người ta,
Tham nhà giàu thóc lúa đầy nhà

Mặt gẫy như mặt khỉ rừng già (1)
Không nên đường đạo nghĩa làm ăn
Ép uổng mèo ăn gừng tội nghiệp.
Không một ngày được thoả lòng,
Chỉ muốn tìm ăn lá ngón (2)
Mẹ mới mở miệng khuyên con:
Ngày xưa mẹ làm ăn cực khổ
Khi còn nhỏ, con đã mồ côi bố
Công mẹ nuôi dạy dỗ nên người.
Bán con vào nơi ruộng cả”
Mẹ khuyên con gái đủ điều:
“Số mệnh ta do trời đã định;
Tốt xấu là do mệnh, do hồn
Con hãy tự nghĩ thân con
Mẹ đã nói hết lời hết lẽ”
Nghe xong, Thị Đan tự nghĩ tự lo,
Nghe mẹ nói đêm nằm khóc lóc.
Làm sao lắm tủi nhục thế, hỡi trời!
Trời sinh cho cuộc đời xa bạn,
Cả mười câu mẹ ép về nhà chồng,
Đành phải cố nhấc chân ra cửa
Nhà chồng ở đường xa khác xã;
Heo hút leo hết dốc lại đèo.
Nhớ người yêu lại trở về nhà
Thơ thẩn vào vườn hoa hồng thắm

Trích Nam Kim – Thị Đan (3) (Dân Tộc Tày), Tuyển tập Văn học Việt Nam, tập V, NXB Giáo dục, 2002, tr 899 – tr 900)

Chú thích:

(1) Ví chồng Thị Đan xấu xí, chẳng khác gì giống khỉ.

(2) Lá ngón: một loại cây độc dược. Ngày xưa con gái dân tộc chống nạn ép duyên thường dùng để tự tử

(3) Nam Kim – Thị Đan là truyện thơ của dân tộc Tày, kể về mối tình tan vỡ giữa Nam Kim và Thị Đan. Đôi bạn trẻ mồ côi đã yêu nhau từ thuở thiếu thời. Lớn lên, mẹ Thị Đan đã nhận lễ vật để gả cho Thái Quan. Nam Kim vì nhà nghèo, không có khả năng trả lễ để chuộc lại người yêu, Thị Đan buộc phải lấy Thái Quan sau khi đã cắt máu tay uống thề với Nam Kim. Hận ép duyên đã đưa đến cái chết của Thị Đan, để lại cho Nam Kim nỗi nhớ thương vô hạn.

Câu 1

Xác định đề tài của truyện thơ Nam Kim – Thị Đan?

Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung đoạn trích và phần chú thích để xác định vấn đề trung tâm mà tác phẩm phản ánh. Từ những chi tiết về tình yêu của Nam Kim và Thị Đan cùng bi kịch ép duyên, khái quát thành đề tài của truyện thơ.

Lời giải chi tiết

Đề tài: Tình yêu đôi lứa.

Giải thích:
Tác phẩm kể về mối tình giữa Nam Kim và Thị Đan nhưng bị chia cắt bởi tục ép duyên và sự chênh lệch giàu nghèo. Điều đó đã dẫn đến bi kịch đau khổ cho nhân vật.

Câu 2

Đoạn trích trên được kể bằng lời của ai, ở ngôi thứ mấy?

Xem lời giải

Câu 3

Dựa vào đặc trưng của truyện thơ Nôm bình dân để nhận xét ngôn ngữ trong đoạn trích. Chú ý cách kể chuyện, cách bộc lộ cảm xúc và những từ ngữ quen thuộc trong đời sống hằng ngày.

Đoạn trích đã thể hiện những đặc điểm nào của ngôn ngữ truyện thơ Nôm bình dân?

Xem lời giải

Câu 4

Nêu tâm trạng của nhân vật Thị Đan trong đoạn trích sau:

Đêm ngày nhớ Nam Kim bạn quý

Không biết bạn còn yêu không nhỉ?

Chia tay anh còn nói hết lời

Hay còn giấu lời nào chẳng rõ.

Xem lời giải

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, anh/chị có suy nghĩ gì về những hậu quả của tục lệ hôn nhân ép buộc?

Xem lời giải

Bình luận

Chia sẻ

Bình chọn:

4.9 trên 7 phiếu

Bài tiếp theo

Đọc hiểu Khun Lú – Náng Ủa (Dân tộc Thái) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Nàng rời chàng buồn đau theo mẹ Đường về quê vắng vẻ quạnh buồn Vời trông nào thấy người thương Trời âm thầm tỏa màn sương mịt mùng Vào cánh rừng trông chừng xa khuất
Đọc hiểu Tống Trân - Cúc Hoa (Truyện thơ Nôm khuyết danh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Mẹ chồng thấy dâu thảo hiền Đôi hàng nước mắt chảy liền như tuôn. Khó nghèo có mẹ có con, Ít nhiều gan sẻ (1) vẹn tròn cho nhau Lòng con nhường nhịn bấy lâu Mẹ ăn cơm ấy ngon đâu hỡi nàng
Đọc hiểu Truyện thơ Thạch Sanh | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Tóm tắt: Thạch Sanh vốn mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống lủi thủi trong túp lều dưới gốc đa và gia tài chỉ có lưỡi búa của cha để lại. Thấy Thạch Sanh khỏe, Lý Thông lân la kết nghĩa huynh đệ.
Đọc hiểu Phạm Tải - Ngọc Hoa | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Ngọc Hoa là con một gia đình giàu có họ Trần, cha làm quan, quê ở Thanh Hà. Gặp Phạm Tải, người Sơn Tây, mồ côi cha mẹ, phải đi ăn xin để tiếp tục việc học, Ngọc Hoa đem lòng thương yêu. Ông bà họ Trần chiều ý con gái, cho Phạm Tải và Ngọc Hoa kết duyên.
Đọc hiểu Chị em Thuý Kiều (Nguyễn Du) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Đầu lòng hai ả tố nga, Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân. Mai cốt cách tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Đọc hiểu Kim Kiều gặp gỡ (Nguyễn Du) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: KIM – KIỀU GẶP GỠ Nẻo xa mới tỏ mặt người, Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình. Hài văn lần bước dặm xanh, Một vùng như thể cây quỳnh cành dao.
Đọc hiểu Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Vân Tiên ghé lại bên đàng, Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô. Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ, Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”