200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ song thất lục bát - Luyện đề đọc hi..

Đọc hiểu Chỉ có thể là mẹ (Đặng Minh Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Nắng dần tắt trên con đường nhỏ Dáng mẹ gầy giẹo giọ liêu xiêu.

Câu hỏi

Đọc văn bản "Chỉ có thể là mẹ" của tác giả Đặng Minh Mai và trả lời các câu hỏi sau:

CHỈ CÓ THỂ LÀ MẸ – Đặng Minh Mai

Nắng dần tắt trên con đường nhỏ

Dáng mẹ gầy giẹo giọ liêu xiêu.

Mẹ về để nấu cơm chiều

Bữa cơm đạm bạc thương yêu ấm lòng.

 

Cả đời mẹ long đong vất và

Cho chồng con quên cả thân mình.

Một đời mẹ đã hy sinh

Tuổi xuân phai nhạt nghĩa tình đượm sâu

 

Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng

Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn.

Rụng rồi thương lắm hàm răng

Lưng còng chân yếu ánh trăng cuối trời.

 

Tình của mẹ sáng ngời dương thế

Lo cho con tấm bé đến giả.

Nghĩa tình son sắt cùng cha

Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi.

 

Con đi khắp chân trời góc bể

Ân tình nào sánh xuể mọ yêu

Nghĩa dày độ lượng bao nhiêu

Có trong lòng mẹ sớm chiều bao dung.

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình và chủ đề bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định người bộc lộ cảm xúc trong bài thơ (qua đại từ, giọng điệu).

- Khái quát nội dung xuyên suốt để rút ra chủ đề

Lời giải chi tiết

Xác định nhân vật trữ tình và chủ đề bài thơ.
- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người con, người đang thể hiện tình cảm sâu sắc và lòng biết ơn đối với mẹ của mình.
 - Chủ đề của bài thơ là ca ngợi công ơn sinh thành, dưỡng dục của người mẹ và sự hy sinh thầm lặng của mẹ đối với con cái.

Giải thích:

Bài thơ có các cách xưng hô “con”, “mẹ” => người con là chủ thể bộc lộ cảm xúc

Bài thơ tập trung nói về sự vất vả, hi sinh và tình yêu của mẹ => chủ đề ca ngợi công ơn, tình mẫu tử.

Câu 2

Trong khổ thơ sau, hình ảnh người mẹ hiện lên qua những từ ngữ nào? Những từ ngữ đó giúp em hiểu gì về người mẹ?

“Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng

Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn.

Rụng rồi thương lắm hàm răng

Lưng còng chân yếu ánh trăng cuối trời."

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định các từ ngữ miêu tả ngoại hình, trạng thái của mẹ trong khổ thơ.

- Từ đó suy ra ý nghĩa về cuộc đời, số phận người mẹ.

Lời giải chi tiết

“Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng
Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn.”
- Những từ ngữ “tóc trắng”, “bụi gian nan”, “nếp nhăn” cho thấy sự già nua, vất vả của người mẹ. Đây là những dấu hiệu của tuổi tác và cuộc sống khó khăn đã để lại trên thân thể của mẹ.
 - Qua đó, ta thấy mẹ đã trải qua nhiều gian khổ, hy sinh trong suốt cuộc đời để chăm sóc, nuôi nấng con cái.

Giải thích:

Các từ “tóc trắng”, “nếp nhăn”, “rụng răng”, “lưng còng chân yếu” đều là dấu hiệu già nua. Kết hợp với “mưa và nắng”, “bụi gian nan” => mẹ đã trải qua nhiều vất vả, hi sinh nên mới hao mòn như vậy.

Câu 3

Em hãy xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong khổ thơ cuối bài.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm yếu tố được đem ra so sánh và từ so sánh (nếu có hoặc so sánh ngầm).

- Phân tích xem việc so sánh nhằm làm nổi bật điều gì.

Lời giải chi tiết

“Nghĩa ấy đo lường bao nhiêu
Có trong lòng mẹ sớm chiều bao dung.”

- Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng ở đây là so sánh giữa “nghĩa” và lòng mẹ bao dung. Ở câu thơ này, nghĩa tình của mẹ được so sánh với lòng bao dung của mẹ, một tình cảm sâu đậm và không thể đong đếm. Biện pháp so sánh này giúp làm nổi bật tình yêu thương vô bờ bến, sự hy sinh, và lòng bao dung của mẹ, khắc họa một tình yêu mà không có bất kỳ phép đo nào có thể đo lường được. Điều này khiến chúng ta cảm nhận rõ hơn sự vô tận của tình mẫu tử. Qua đó giúp câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn gợi hình gợi cảm.

Giải thích:

Ý thơ “nghĩa… có trong lòng mẹ” đặt “nghĩa tình” trong “lòng mẹ” => ngầm so sánh tình mẹ là vô hạn, không đo đếm được.

Câu 4

Bài thơ đã gợi cho ta - những người làm con nhiều thông điệp ý nghĩa. Hãy viết những thông điệp mà em tâm đắc.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào các chi tiết về sự hi sinh, tình yêu của mẹ trong bài thơ.

- Từ đó rút ra bài học, thông điệp hướng tới người đọc.

Lời giải chi tiết

Bài thơ gợi cho em thông điệp về sự trân trọng, biết ơn công ơn sinh thành và dưỡng dục của mẹ. Những hy sinh thầm lặng của mẹ là vô giá, và tình cảm của mẹ dành cho con không thể nào đo đếm được bằng bất kỳ đơn vị nào. Bài thơ cũng nhắc nhở em phải luôn trân trọng mẹ, yêu thương và chăm sóc mẹ khi có thể, vì công ơn của mẹ là điều quý giá nhất trong đời.

Giải thích:

Bài thơ liên tục nhấn mạnh sự “hi sinh”, “vất vả”, “bao dung” của mẹ => gợi nhắc con cái phải biết ơn và trân trọng.

Câu 5

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghỉ lại cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ Chỉ có thể là mẹ của tác giả Đặng Minh Mai được dẫn trong phần Đọc hiểu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản

Chú ý các từ ngữ, hình ảnh, nghệ thuật đặc sắc

Vận dụng thao tác lập luận, phân tích

Lời giải chi tiết

Sau khi đọc bài thơ "Chỉ có thể là mẹ" của Đặng Minh Mai, em cảm thấy vô cùng xúc động và nghẹn ngào trước tình cảm sâu sắc và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ. Bài thơ như một bức tranh tả lại cuộc đời vất vả của mẹ, với hình ảnh mẹ gầy gò, dáng đi liêu xiêu, nhưng vẫn luôn một lòng lo lắng cho chồng con, dẫu cuộc sống có khó khăn đến đâu. Mỗi câu thơ như một nhắc nhở về những gian truân mà mẹ phải chịu đựng, nhưng mẹ vẫn luôn âm thầm chăm lo cho gia đình. Hình ảnh "mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng" và "bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn" như một cách mô tả tuổi tác, sự mệt mỏi, nhưng cũng là dấu ấn của một người mẹ đã dành cả cuộc đời để yêu thương và chăm sóc con cái. Dù mẹ đã vất vả đến nhường nào, tình yêu của mẹ vẫn luôn tươi sáng, vẹn nguyên như ánh sáng của dương thế. Em càng cảm nhận được sâu sắc hơn tình mẫu tử thiêng liêng qua những hình ảnh như "nghĩa dày độ lượng bao nhiêu / Có trong lòng mẹ sớm chiều bao dung". Tình yêu của mẹ là vô hạn, không gì có thể so sánh được. Đọc bài thơ, em không khỏi cảm thấy hối hận về những lúc chưa kịp trân trọng mẹ, và càng hiểu rằng mẹ chính là nguồn động lực, là chỗ dựa vững chắc nhất trong cuộc đời mỗi người. Những giây phút yên bình bên mẹ, những bữa cơm đạm bạc mà ấm lòng, chính là những gì đáng quý nhất trong cuộc đời. Bài thơ khiến em thêm yêu thương và biết ơn mẹ hơn bao giờ hết. Thông điệp của bài thơ cũng là lời nhắc nhở cho con cái rằng mẹ là người quan trọng nhất, và tình yêu của mẹ là vô giá, không gì có thể so sánh được. Mẹ yêu con không điều kiện, không tính toán, và những hy sinh ấy là những giá trị không thể đo đếm. Bài thơ khuyến khích mỗi người hãy luôn trân trọng, biết ơn mẹ, yêu thương và chăm sóc mẹ khi còn có thể, vì tình mẹ là một tình cảm thiêng liêng, là nguồn động viên vô tận trong cuộc đời mỗi người.

Giải thích:

Bài thơ gợi lên hình ảnh người mẹ tần tảo, hi sinh cả đời qua các chi tiết “long đong vất vả”, “hy sinh”, “tóc trắng”, “lưng còng”, đồng thời thể hiện tình mẹ bao dung, sâu nặng qua “tình của mẹ sáng ngời”, “bao dung”. Chính những điều đó khơi gợi trong người đọc cảm xúc xúc động, biết ơn và tình yêu thương mẹ, nên đoạn văn nêu cảm xúc như vậy là phù hợp.


Bình chọn:
3.9 trên 8 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...