200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Khói bếp chiều ba mươi (Nguyễn Trọng Hoàn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản: KHÓI BẾP CHIỀU BA MƯƠI (Nguyễn Trọng Hoàn) Con đi xa vẫn nhớ nao lòng Khói bếp nồng thơm mái rạ Chiều ba mươi quây quần bên bếp Nồi bánh chưng nghi ngút trước giao thừa

Câu hỏi

Đọc văn bản:

KHÓI BẾP CHIỀU BA MƯƠI     

(Nguyễn Trọng Hoàn)

Con đi xa vẫn nhớ nao lòng

Khói bếp nồng thơm mái rạ

Chiều ba mươi quây quần bên bếp

Nồi bánh chưng nghi ngút trước giao thừa

 

Ba mươi này mẹ gói bánh chưng chưa

Mâm cỗ tất niên hương toả ấm

Ba mươi này mẹ vào ra trông ngóng

Khói bếp xanh quấn quyện trước hiên nhà

Ba mươi này mẹ biết đứa con xa

Lòng canh cánh nhớ quê biết mấy

Khói bếp của chiều xưa thức dậy

Thuở ấu thơ vĩnh viễn đã qua rồi

 

Khói bếp chiều phơ phất ba mươi

Cứ ám ảnh và thiêng liêng gợi nhớ

Vòng tay mẹ …và chúng con bé nhỏ

Mà tháng năm vời vợi khôn nguôi

 

Quê hương và dáng mẹ

Khói bếp, chiều ba mươi…

                             (Theo Tạp chí Văn học tuổi trẻ, số 12, năm 2019, trang 35)

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Đọc kĩ bài thơ, chú ý những từ ngữ xưng hô, cách bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ để xác định nhân vật đang trực tiếp giãi bày tâm trạng trong tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong văn bản là người con xa quê – chính là “tôi”. Qua giọng nói trữ tình, nhân vật vừa thể hiện nỗi nhớ da diết về quê hương, về hình ảnh ấm áp của mái nhà, của khói bếp và vòng tay mẹ, qua đó gửi gắm những tâm tư, cảm xúc khó phai mờ.

Giải thích:

 Qua những câu thơ như “Con đi xa vẫn nhớ nao lòng”, “Ba mươi này mẹ biết đứa con xa”, người đọc thấy được nhân vật trữ tình là người con đang sống xa quê nhưng luôn hướng lòng mình về gia đình, về mẹ và những kỉ niệm tuổi thơ. Nhân vật ấy gửi gắm nỗi nhớ quê hương da diết, đặc biệt là nỗi nhớ không khí chiều ba mươi Tết bên bếp lửa gia đình.

Câu 2

Chỉ ra từ láy được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Đọc lại khổ thơ thứ nhất, xác định những từ có sự lặp lại âm hoặc vần nhằm tạo nhạc điệu và tăng giá trị biểu cảm.

Lời giải chi tiết

Từ láy được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất là “quây quần”.

Giải thích:

 “Quây quần” là từ láy gợi hình ảnh mọi người tụ họp đông đủ, gần gũi bên nhau. Từ láy này giúp diễn tả không khí sum họp đầm ấm của gia đình trong chiều ba mươi Tết, làm nổi bật niềm hạnh phúc giản dị mà thiêng liêng của những khoảnh khắc đoàn viên.

Câu 3

Hình ảnh “khói bếp chiều ba mươi” trong văn bản có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Phân tích hình ảnh thơ trong mối liên hệ với nội dung và cảm xúc của nhân vật trữ tình để làm rõ ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “khói bếp chiều ba mươi” mang ý nghĩa biểu tượng cho quê hương, cho tình mẫu tử thiêng liêng. Nó gợi nhớ về những kỷ niệm ấm áp thời thơ ấu, khi cả gia đình quây quần bên bếp, cùng nhau đón giao thừa, cùng chia sẻ niềm vui và sự ấm áp của mâm cơm gia đình. Hình ảnh ấy khiến người con, dù đang xa xứ, vẫn luôn trân trọng và nhớ nhung nguồn cội, nơi chứa đựng tình yêu thương chân thành của mẹ và của gia đình.

Giải thích:

 “Khói bếp chiều ba mươi” không chỉ là hình ảnh thực quen thuộc trong đời sống mà còn chứa đựng giá trị tinh thần sâu sắc. Khói bếp gắn với nồi bánh chưng, với mâm cơm tất niên, với sự chờ mong của mẹ dành cho con. Hình ảnh ấy gợi lên sự ấm áp, bình yên và thiêng liêng của gia đình mỗi dịp Tết đến xuân về. Đồng thời, đó cũng là biểu tượng của quê hương và nguồn cội mà người con luôn nhớ thương khi đi xa.

Câu 4

Chỉ ra và nêu tác dụng của 1 phép tu từ trong khổ thơ thứ hai.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Đọc kĩ khổ thơ thứ hai, xác định biện pháp tu từ được sử dụng, sau đó phân tích tác dụng của biện pháp ấy trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc của bài thơ.

Lời giải chi tiết

Trong khổ thơ thứ hai, ta có câu:

“Khói bếp xanh quấn quyện trước hiên nhà”

Phép tu từ được sử dụng ở đây là nhân hoá.

– Tác dụng:

+ Làm câu thơ trở nên sinh động, giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

+ Việc nhân hoá khói bếp khiến hình ảnh ấy trở nên sống động, gần gũi như có thể ôm ấp hiên nhà. Điều này càng làm nổi bật sự gắn bó, ấm áp và thiêng liêng của không gian gia đình, từ đó gợi nhắc người đọc về những kỷ niệm khó phai của tuổi thơ và tình mẫu tử.

+ Qua đó, tác giả đã thể hiện sự trân trọng đối với kỉ niệm tuổi thơ và tình mẫu tử.

Giải thích:

 Cụm từ “Ba mươi này” được lặp lại nhiều lần nhằm nhấn mạnh thời khắc chiều ba mươi Tết — thời điểm thiêng liêng của sự sum họp gia đình. Điệp ngữ ấy giúp diễn tả nỗi nhớ quê hương, nhớ mẹ da diết của người con xa xứ. Đồng thời, sự lặp lại còn tạo nhịp điệu trầm lắng, tha thiết cho bài thơ, làm cho cảm xúc nhớ thương trở nên sâu đậm hơn. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ tâm trạng khắc khoải, canh cánh của người con khi không được ở bên mẹ trong thời khắc đoàn viên.

Câu 5

Từ nỗi lòng của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em rút ra thông điệp ý nghĩa gì cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Từ nội dung và cảm xúc của bài thơ, liên hệ với thực tế cuộc sống để rút ra bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa đối với bản thân.

Lời giải chi tiết

Từ nỗi lòng của nhân vật trữ tình, em rút ra thông điệp rằng dù cuộc sống có đưa ta đi xa đến đâu, tình cảm gia đình, quê hương và tình mẫu tử vẫn luôn là nguồn động viên, là nơi ta tìm về để được che chở và tiếp thêm sức mạnh. Em nhận ra rằng việc giữ gìn và trân trọng những kỷ niệm, những giá trị tình cảm thiêng liêng đó là điều vô cùng quý báu, giúp chúng ta sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn trong cuộc đời.

Giải thích:

 Qua nỗi nhớ của người con xa quê, bài thơ gợi cho người đọc hiểu được giá trị của những điều bình dị như khói bếp, bữa cơm tất niên hay sự chờ đợi của mẹ. Đó đều là những điều tưởng như nhỏ bé nhưng lại vô cùng quý giá. Bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta phải biết yêu thương, quan tâm đến gia đình khi còn có thể, bởi thời gian trôi qua sẽ không lấy lại được những khoảnh khắc đoàn viên thân thuộc ấy.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...