200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Nguồn suối (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


(Lược: Trưa ngày ba mươi tháng Chạp, tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen, một bản ở ngay sát biên giới giáp nước bạn Lào. Suốt dọc đường, Ngạn kể cho chúng tôi nghe những ngày đầu kháng chiến anh hoạt động trên đất Pa-khen).

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NGUỒN SUỐI (trích)

(Nguyễn Minh Châu)

(Lược: Trưa ngày ba mươi tháng Chạp, tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen, một bản ở ngay sát biên giới giáp nước bạn Lào. Suốt dọc đường, Ngạn kể cho chúng tôi nghe những ngày đầu kháng chiến anh hoạt động trên đất Pa-khen).

Ngạn thuộc loại người quen với rừng. Lần đầu mới gặp anh ta khó làm quen ngay. Anh hơi lạnh lùng. Anh không thích bắt tay, càng không thích mời mọc, xã giao, cả với khách lạ. Những khách lạ tới huyện đội, hãy cứ đi theo anh xuống bản một chuyến, dù không ưa anh thì cũng phải nhận thấy ở cuộc đời anh có nhiều điều đáng tìm tòi để biết.

Ngạn đã ngoài bốn mươi, quê vùng xuôi, đâu tận giáp biển, nhưng từ ngày mới vào bộ đội, anh đã lăn lộn trên vùng rừng núi biên giới. Anh ở bộ đội gần hai mươi năm thì gần hai mươi năm lăn lộn trên mảnh đất này. Công tác của anh thôi thì đủ: đánh Pháp, đánh phỉ, nắm dân, tìm đất… Chúng ta hãy giở tấm bản đồ của nước Việt Nam ta. Trên địa giới miền Tây, một quãng có một cái chấm bằng hạt đất hơi lồi ra. Đó là mảnh rừng âm u có con suối mà ba chúng tôi đang đi giữa lòng nó. Chốn này, như đã nói, tôi mới đặt chân tới lần đầu. Đồng chí Vang, liên lạc của Ngạn, mới mười bảy tuổi, là người dân bản Pa-khen. Còn Ngạn? Khi Vang chưa đẻ thì Ngạn đã chiến đấu ở đây, anh và người ông ngoại của Vang là hai người đã có công đưa mảnh đất Pa-khen trở về bản đồ của Tổ quốc.

Năm 1945, dù đã có chính quyền cách mạng ở biên giới nhưng vùng đất Pa-khen vẫn bị Pháp nhập vào đất Lào, mọi giấy tờ địa chính cũ bị Pháp hủy hết. Lúc ấy, Ngạn là chiến sĩ vệ quốc đoàn chiến đấu bị thương, anh bị lạc đơn vị, anh được Y Khiêu - một người con gái người Lào cõng về, chữa lành vết thương. Sau khi vết thương khỏi, Ngạn ở lại bản tạo dựng cơ sở kháng chiến tại Pa-khen.

(Lược: Sau gần nửa năm, vùng Pa-khen liên tiếp nổ ra những trận đánh phục kích, tập kích nhỏ làm rung chuyển hệ thống đồn ải của quân Pháp và bọn thổ phỉ theo Pháp. Cảm phục tài trí và lòng dũng cảm của Ngạn, cha của Y Khiêu mời Ngạn đến uống rượu và nói với Ngạn muốn gả Y Khiêu cho anh.)

...Ông với tay lên nóc nhà lấy một ống tre, lôi từ trong cái ống tre đầy bồ hóng ra những tờ giấy bản viết bằng chữ nho và chữ nôm, có tờ đóng dấu son và đã vàng úa. Đấy là những giấy tờ mà theo cáo thị của đồn Pháp, nhà ai còn thu giấu sẽ bị đem xử bắn. Đấy là tất cả bằng chứng xác thực chứng tỏ đất Pa-khen là đất Việt Nam. Ông già Lào trao tất cả cho Ngạn, với một lời dặn: “Mảnh đất này là đất Việt Nam. Anh là người chiến sĩ bộ đội Việt Nam, anh hãy giữ lấy”.

(Trích Nguồn suối, Tuyển tập Nguyễn Minh Châu, Nhà xuất bản Văn học, 2006, tr 6-9)

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, chú ý đại từ xưng hô của người kể chuyện. Nếu người kể xưng "tôi" và trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến các sự việc được kể thì văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

Lời giải chi tiết

Văn bản được kể theo ngôi kể thứ nhất

Giải thích:

Trong văn bản, người kể chuyện xưng tôi” (“tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen”, “tôi mới đặt chân tới lần đầu”). Người kể trực tiếp tham gia và chứng kiến các sự việc nên văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ miêu tả tính cách của nhân vật Ngạn trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn giới thiệu nhân vật Ngạn, chú ý các từ ngữ, chi tiết được tác giả sử dụng để nhận xét trực tiếp về tính cách, thái độ và phẩm chất của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ miêu tả tính cách của nhân vật Ngạn là: “hơi lạnh lùng”, “không thích bắt tay”, “không thích mời mọc, xã giao”.

Giải thích:

Những từ ngữ trên xuất hiện trong đoạn văn đầu giới thiệu nhân vật Ngạn: “Ngạn thuộc loại người quen với rừng. Lần đầu mới gặp anh ta khó làm quen ngay. Anh hơi lạnh lùng. Anh không thích bắt tay, càng không thích mời mọc, xã giao, cả với khách lạ.”

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong đoạn văn: “Anh ở bộ đội gần hai mươi năm thì gần hai mươi năm lăn lộn trên mảnh đất này. Công tác của anh thôi thì đủ: đánh Pháp, đánh phỉ, nắm dân, tìm đất…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những hình ảnh được liệt kê; phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê đối với việc thể hiện nội dung văn bản và đối với việc làm tăng hiệu quả diễn đạt cho câu văn.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ liệt kê: “đánh Pháp, đánh phỉ, nắm dân, tìm đất”.

- Tác dụng:

+ Tăng sức biểu đạt, giúp câu văn cụ thể và sinh động hơn.

+ Nhấn mạnh sự đa dạng, khó khăn và vất vả trong quá trình công tác của Ngạn.

+ Làm nổi bật những đóng góp to lớn, sự gắn bó lâu dài của Ngạn với vùng đất biên giới Pa-khen.

Giải thích:

Việc liệt kê hàng loạt công việc mà Ngạn đã trải qua cho thấy anh không chỉ tham gia chiến đấu mà còn thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau để xây dựng và bảo vệ vùng đất biên giới. Qua đó, tác giả khắc họa hình ảnh Ngạn là một người chiến sĩ giàu kinh nghiệm, tận tụy, dũng cảm và có nhiều công lao đối với mảnh đất Pa-khen.

Câu 4

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “ống tre đầy bồ hóng” trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định chi tiết nghệ thuật được nhắc đến ở đề bài; đặt chi tiết đó trong hoàn cảnh câu chuyện để phân tích ý nghĩa đối với việc thể hiện nội dung, chủ đề và phẩm chất của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “ống tre đầy bồ hóng” chỉ nơi cất giữ những giấy tờ địa chính quý giá chứng minh Pa-khen là đất Việt Nam. Chi tiết này thể hiện sự trân trọng, gìn giữ cẩn thận những chứng cứ lịch sử quan trọng của người dân Pa-khen; đồng thời làm nổi bật ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và lòng gắn bó với Tổ quốc. Ngoài ra, hình ảnh này còn hàm ý cho niềm tin, hi vọng và trách nhiệm bảo vệ đất nước của người dân Pa-khen dành cho Ngạn.

Giải thích:

Chiếc ống tre phủ đầy bồ hóng cho thấy những giấy tờ ấy đã được cất giấu rất lâu trong điều kiện nguy hiểm, khi quân Pháp ra lệnh tiêu hủy và đe dọa xử bắn những người còn lưu giữ chúng. Vì vậy, hình ảnh này gợi sự gian khổ, bí mật trong quá trình bảo vệ các chứng cứ lịch sử; đồng thời thể hiện lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và quyết tâm giữ gìn chủ quyền dân tộc của người dân nơi biên giới.

Câu 5

Từ hình ảnh những người dân làng Pa-khen và Ngạn, anh/ chị hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về vấn đề: Người trẻ với trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ đất nước trong kỉ nguyên vươn mình.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ từ tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền của Ngạn và người dân Pa-khen; kết hợp với hiểu biết thực tế để trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của người trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Trong kỉ nguyên vươn mình của dân tộc, người trẻ cần nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. Trách nhiệm ấy được thể hiện ở việc không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao tri thức và kĩ năng để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh. Bên cạnh đó, người trẻ cần nuôi dưỡng lòng yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần.

Giải thích:

Ngạn và người dân Pa-khen đã không quản khó khăn, nguy hiểm để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Hình ảnh ấy nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng những hi sinh của cha ông, sống có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước. Trong thời đại mới, người trẻ bảo vệ, phát triển Tổ quốc bằng công tác chiến đấu, học tập, lao động sáng tạo và chấp hành pháp luật.

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...