200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tổ quốc (Nguyễn Sĩ Đại) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


(1) Tổ quốc là khi mẹ sinh con Có cái mũi dọc dừa, màu da vàng như nắng Đêm trở dạ có bà con chòm xóm Bếp lửa hồng ấm suốt cả đời ta

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TỔ QUỐC

(Cho Hoàng và Nhật)

(1) Tổ quốc là khi mẹ sinh con

Có cái mũi dọc dừa, màu da vàng như nắng

Đêm trở dạ có bà con chòm xóm

Bếp lửa hồng ấm suốt cả đời ta

 

(2) Con lớn như măng trong sự tích đằng ngà

Hồn trẻ Việt tự mang hồn Thánh Gióng

Nết phúc hậu dịu dàng cô Tấm

Nghĩa đồng bào ôm trọn biển và non

 

(3) Là ngọt ngào tiếng Việt môi son

Ôi tiếng Việt bao thăng trầm xa xót

Cánh cò bay lả vào câu hát

Chạm trang Kiều, tiếng Việt hóa lung linh

 

(4) Là mùa Xuân lắc thắc mưa phùn

Chân bấm ngõ làng đi hội Tết

Hội vui mở suốt giang sơn trời đất

Giêng Hai nao thương nhớ cũng la ngà...

 

(5) Là mùa Hè sen ngát những ao quê

Sông Ngân chảy mơ huyền đêm cổ tích

Mùa Thu gió thổi đằm hương mật

Hơi thở con căng ngực đất lành

 

(6) Tổ quốc là biên trấn áo mong manh

Tây rồi Bắc đổi mùa ràn rạt gió

Bao thế kỷ những đợi chờ hóa đá

Đất nước vĩnh hằng cánh võng trước thềm khơi

 

(7) Là dòng máu cha ông tha thiết chảy muôn đời

Thấm vào đất, vào con, vào sắc cờ cháy rực,

Là tất cả những gì yêu dấu nhất

Không gọi được thành lời, thì gọi Tổ quốc ơi!

(Tổ quốc, Nguyễn Sĩ Đại, Báo Điện tử Quân đội Nhân dân, ngày 3-2-2024)

Chú thích:

- Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại sinh năm 1955, là một trong những gương mặt tiêu biểu của thi ca đương đại, hiện đang sống ở Hà Nội. Thơ ông có sự hòa quyện tự nhiên giữa chất chính luận và trữ tình.

- Bài thơ được tác giả viết tặng cho hai người con trai (Hoàng và Nhật), với một quan niệm mới mẻ về Tổ quốc. Bài thơ in trong tập Trái tim người lính in năm 1998.

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, dựa vào đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Thơ tự do

Giải thích:

Bài thơ có số tiếng ở mỗi dòng không đều nhau, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt, không tuân theo quy tắc cố định.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Những truyện dân gian nào được tác giả nhắc đến trong khổ thơ thứ 2?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ thơ thứ hai, tìm các tên nhân vật hoặc tác phẩm dân gian được nhắc đến.

Lời giải chi tiết

Truyện dân gian: Thánh Gióng, Tấm Cám.

Giải thích:

Hai truyện dân gian được nhắc đến trong hai câu thơ: “Hồn trẻ Việt tự mang hồn Thánh Gióng/ Nết phúc hậu dịu dàng cô Tấm”

Câu 3

Nêu ý nghĩa nhan đề của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của nhan đề trong mối quan hệ với nội dung và chủ đề của bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Nhan đề độc đáo chỉ gồm 2 tiếng, gây ấn tượng cho người đọc.

- Tổ quốc chính là đất nước của tổ tiên, cha ông để lại. Cách gọi này mang vừa mang âm hưởng trang nghiêm, vừa gợi sự tự hào.

- Góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm: Ca ngợi tình yêu Tổ quốc.

-…

Giải thích:

Xuyên suốt bài thơ, tác giả đã lí giải "Tổ quốc là gì" bằng nhiều hình ảnh gần gũi, thân thương, giúp người đọc cảm nhận Tổ quốc hiện diện trong mọi mặt của cuộc sống.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 4

Nêu tác dụng tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong hai câu thơ sau:

"Là dòng máu cha ông tha thiết chảy muôn đời

Thấm vào đất, vào con, vào sắc cờ cháy rực"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “vào” ( lặp lại 3 lần)

- Tác dụng:

+ Làm cho lời thơ sinh động, gợi hình gợi cảm, tạo nhịp điệu cho câu thơ.

+ Nhấn mạnh và khẳng định truyền thống yêu nước, sự hi sinh xương máu của cha ông đã hoà quyện, hóa thân và sống mãi trong từng tấc đất, mỗi con người và biểu tượng thiêng liêng của dân tộc.

+ Thể hiện niềm tự hào về truyền thống yêu nước của dân tộc, biết ơn thế hệ cha ông đi trước.

Giải thích:

Việc lặp lại từ "vào" giúp khẳng định dòng máu và truyền thống của cha ông hòa quyện, lan tỏa và tiếp nối trong đất nước, con người Việt Nam qua mọi thế hệ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Thông điệp nào trong bài thơ có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao em chọn thông điệp đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Lựa chọn một thông điệp từ nội dung bài thơ, nêu quan điểm cá nhân và lí giải.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Hãy luôn tự hào và giữ gìn những giá trị thiêng liêng của Tổ quốc.

- Cần sống có trách nhiệm để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

-…

Giải thích:

Thông điệp xuất phát từ nội dung bài thơ khi tác giả khẳng định Tổ quốc là tất cả những gì gần gũi, thiêng liêng và được xây đắp bằng công lao, xương máu của cha ông.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải