200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn (Nguyễn Đình Cường) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


: Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CẠNH MẸ CHA TA LẠI ĐƯỢC VUÔNG TRÒN (Nguyễn Đình Cường) Lúc lên đường con hứa với mẹ cha Nước thống nhất con về xây tổ ấm Vợ của con phải như là cô tấm Ông bà vui khi có cháu bế bồng!

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CẠNH MẸ CHA TA LẠI ĐƯỢC VUÔNG TRÒN

(Nguyễn Đình Cường)

Lúc lên đường con hứa với mẹ cha
Nước thống nhất con về xây tổ ấm
Vợ của con phải như là cô tấm
Ông bà vui khi có cháu bế bồng!

 

Mẹ cha chờ nay tóc bạc, răng long
Con mãi miết chỗ trạm dừng, ngọn suối?
Nơi rừng sâu sốt rét thừa, thiếu muối?
Sợ bạn buồn sao không dám chia tay?

 

Mẹ nằm mơ giữa giấc ngủ ban ngày
Con vẫn trẻ tuổi đôi mươi phơi phới
Rồi như thể cha vẫn ngồi chờ đợi
Bữa cơm trưa sau những buổi cày, bừa

 

Việc của trời chỉ có nắng và mưa
Người già cả đủ thứ lo mà tội
Mắt mẹ cha đã mờ nhìn không nổi
Khi con về đâu thấy rõ mặt con!

 

Ngồi chờ mong thân ngày một héo mòn
Cứ sớm tối xoa sờn mờ di ảnh
Nhưng niềm tin đã hết dần lấp lánh
Theo mẹ cha đi về chỗ con nằm

 

Cõi niết bàn ở nơi đó xa xăm
Con về cạnh bên đài sen - Mẹ đón!
Vẫn cưng con như những ngày đỏ hỏn
Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn!

(https://baodaknong.vn 16/01/2023)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ. Đếm số chữ ở các câu thơ để xác định thể thơ của văn bản.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài chủ yếu có 8 tiếng như: “Lúc lên đường con hứa với mẹ cha”, “Nước thống nhất con về xây tổ ấm”.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Tìm trong đoạn thơ sau những từ ngữ, hình ảnh thể hiện nỗi đau thương của cha mẹ khi mong chờ những người lính về:

Ngồi chờ mong thân ngày một héo mòn

Cứ sớm tối xoa sờn mờ di ảnh

Nhưng niềm tin đã hết dần lấp lánh

Theo mẹ cha đi về chỗ con nằm

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, chú ý những từ ngữ miêu tả ngoại hình, hành động và tâm trạng của cha mẹ trong nỗi nhớ thương, chờ đợi con.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện nỗi đau thương của cha mẹ khi mong chờ những người lính về: Thân ngày một héo mòn, sớm tối xoa sờn mờ di ảnh, niềm tin đã hết, mẹ cha đi về chỗ con nằm

Giải thích:

Các hình ảnh trên cho thấy cha mẹ mòn mỏi, đau đớn và tuyệt vọng khi chờ con mãi không về. Nỗi đau ấy kéo dài theo năm tháng, khiến cha mẹ già yếu và hao mòn cả thể xác lẫn tinh thần.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Nêu tác dụng của những câu hỏi tu từ được sử dụng trong những câu thơ sau:

Mẹ cha chờ nay tóc bạc, răng long

Con mãi miết chỗ trạm dừng, ngọn suối?

Nơi rừng sâu sốt rét thừa, thiếu muối?

Sợ bạn buồn sao không dám chia tay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các câu hỏi tu từ trong đoạn thơ, phân tích tác dụng biểu cảm và nội dung mà tác giả muốn thể hiện qua những câu hỏi ấy.

Lời giải chi tiết

- Câu hỏi tu từ:

“Con mãi miết chỗ trạm dừng, ngọn suối?”

“Nơi rừng sâu sốt rét thừa, thiếu muối?”

“Sợ bạn buồn sao không dám chia tay?”

- Tác dụng:

+ Tăng sức biểu đạt, biểu cảm. Tăng hiệu quả diễn đạt.

+ Bộc lộ sự thấu hiểu, sẻ chia của mẹ cho những vất vả, gian khổ dành cho người lính.

+ Thể hiện tình yêu thương, nỗi nhớ mong mẹ dành cho con...

Giải thích:

Những câu hỏi này không nhằm để hỏi mà để bộc lộ cảm xúc day dứt, nghẹn ngào của cha mẹ khi nghĩ về con. Qua đó, tác giả làm nổi bật tình cảm gia đình thiêng liêng và sự hi sinh cao cả của người lính.

Mở rộng

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

Câu 4

Em hãy nêu ý nghĩa của hình ảnh “vuông tròn” trong hai câu thơ:

Vẫn cưng con như những ngày đỏ hỏn

Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn!

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh của đoạn thơ và ý nghĩa biểu tượng của từ ngữ để phân tích hình ảnh “vuông tròn”.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa của hình ảnh “vuông tròn” trong hai câu thơ:

+ Đó chính là hình ảnh ẩn dụ cho tình yêu thương mà che mẹ dành cho con.

+ Nó thể hiện sự vẹn toàn, biểu tượng cho những điều tốt đẹp nhất. Cả cuộc đời mẹ dành trọn cho con tất cả.

Giải thích:

“Vuông tròn” gợi sự viên mãn, đoàn tụ và bình yên. Dù người con đã hi sinh, nhưng trong cảm nhận thiêng liêng của tình mẫu tử, con vẫn luôn được mẹ cha chở che, yêu thương như thuở bé thơ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Ngày thương binh liệt sĩ 27/7 là dịp chúng ta cùng nhìn lại để tưởng nhớ đến những vị anh hùng đã có công lao to lớn đối với tổ quốc. Thế hệ trẻ cần phải sống như thế nào để xứng đáng với những hi sinh của các thế hệ cha anh đi trước.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế đời sống, từ nội dung bài thơ rút ra trách nhiệm và lối sống đúng đắn của thế hệ trẻ hôm nay.

Lời giải chi tiết

- Để xứng đáng với những hi sinh của các thế hệ cha anh đi trước thế hệ trẻ cần:

+ Trân trọng và biết ơn thế hệ cha anh đã chiến đấu và hi sinh vì độc lập tự do của tổ quốc.

+ Chăm chỉ học hành để sau này cống hiến tài năng của bản thân cho đất nước.

+ Tu dưỡng phẩm chất đạo đức, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

+ Giữ gìn truyền thống yêu nước của dân tộc...

+ Học tập tìm hiểu về lịch sử, tham gia các hoạt động viếng thăm tưởng niệm các anh hùng liệt 

+ Sống đoàn kết, có tình yêu thương và hỗ trợ đồng bào 

+ Tham gia đổi mới và sáng tạo làm việc có ích cho xã hội và đất nước

Giải thích:

Những hi sinh to lớn của cha anh đã đem lại độc lập, tự do cho dân tộc nên thế hệ trẻ cần sống tốt đẹp hơn để tiếp nối và phát huy truyền thống ấy. Đó cũng là cách thiết thực nhất để thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
3.7 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải